บุพเพสันนิวาส

ท้องพระโรงว่าราชการพระที่นั่งจันทรพิศาล เมืองละโว้ แตรสังข์เป่าประโคมเป็นเวลาที่พระนารายณ์ออกว่าราชการ ขุนนางทั้งหลายสวมลอมพอก ไม่สวมเสื้อ ถวายบังคมพร้อมเพรียง

พระนารายณ์ถามถึงเรื่องการสร้างป้อมปราการ ที่ให้หลวงสุรสาครหรือฟอลคอนไปสำรวจว่าจะสร้างได้หรือไม่ ฟอลคอนทูลว่าสมควรสร้างอย่างยิ่ง แล้วถวายแบบแปลนที่เขียนมาให้ทอดพระเนตร พระองค์เห็นดีให้เขาเป็นผู้คุมงานก่อสร้าง เสร็จเรียบร้อยจะอวยยศฟอลคอนทูลขอทันที “แม้ว่าจักใช้แรงงานไพร่หลวงที่มาทำงานเข้าเดือนออกเดือน แต่ก็ต้องซื้ออิฐซื้อปูนแลน้ำอ้อยประสานอิฐพุทธเจ้าค่ะ ข้าพระพุทธเจ้าจะเบิกเงินที่ใดพุทธเจ้าค่ะ”

“โน่น ถามไอ้ขุนเหล็ก เงินคลังสินค้าของเอ็งเยอะนี่ ปันให้ข้าสร้างป้อมหน่อยจะเป็นไร”

ออกญาโกษาธิบดีสีหน้านิ่งไม่เห็นด้วย พอสบโอกาสก่อนกลับก็กล่าวกับฟอลคอนว่า เขาควรกราบทูลว่าไม่พร้อมสร้างป้อมปราการ  ฟอลคอนอ้างว่าเป็นพระประสงค์ของพระองค์

“ชาวเราไม่คุ้นเคยกับการอยู่ในป้อมปราการ เพราะอะไรรู้ไหม เพราะเหมือนเราถูกขัง...อีกอย่างหนึ่ง ตามหัวเมืองที่จะสร้างป้อม ไพร่ที่เกณฑ์มาสร้างมีน้อยคนเพราะมาเข้าเดือนเป็นไพร่หลวงเสียมาก พวกมันก็จักเหน็ดเหนื่อยเกินไป ไหนจะต้องหากินเลี้ยงตัวอีก”

“แต่พวกมันต้องทำนะขอรับ”

ออกญาโกษาธิบดีเวทนาไพร่ที่เกณฑ์ ฟอลคอนเก็บความไม่พอใจไว้บอกให้ท่านออกญาทูลคัดค้านเอง ออกญาขัดหูจึงพูดไม่มองหน้าว่าจะทูลเอง แต่พอขึ้นนั่งบนเสลี่ยงก็อดเตือนไม่ได้

“หลวงสุรสาคร...ตักเตือนสหายชาวอังกฤษสองคนของเจ้าเสียเรื่องคดโกงบริษัทของมัน พวกอังกฤษเขาไม่โง่หรอก เรื่องใหญ่โตเกี่ยวข้องกับคนจำนวนมาก มีหรือจะปิดบังไว้ได้ เปรียบเสมือนไฟย่อมมีควัน ขึ้นชื่อว่าควันผู้ใดจะควบคุมได้ มันจะเกี่ยวโยงมาถึงออเจ้าเพราะออเจ้าเป็นผู้ขายสินค้าให้สองคนนั่น ในขณะเดียวกัน ก็ขายสินค้าเหล่านั้นให้บริษัทคลังสินค้าอังกฤษด้วย รวมกัน ก็มากโขเกินจำนวนที่เขาควรซื้อได้  เจ้าจะกลายเป็นผู้สมรู้ร่วมคิดกับพวกเขา”

ฟอลคอนก้มหน้ารับคำ นัยน์ตาวาววับไม่พอใจ ...เมื่อกลับมาบ้านก็ปรึกษากับจอร์จ ไวท์และริชชาร์ด เบอร์นาบีอย่างซีเรียส ว่าคนที่นำความไปบอกออกญาโกษาธิบดีคือหลวงสรศักดิ์กับพระเพทราชาผู้เป็นพ่อ แลพระเพทราชามีอำนาจมาก ด้วยคุมกรมช้างและเป็นลูกแม่นมคนหนึ่งในสองคนของขุนหลวงนารายณ์ น้องสาว ของท่านคนหนึ่งก็เป็นสนมเอกของขุนหลวง

ในขณะเดียวกัน บนเรือนพระเพทราชา ท่านซักถามหลวงสรศักดิ์ว่าที่ให้ไปเตือนออกญาโกษาธิบดีว่าฟอลคอนขี้โกง ท่านว่าอย่างไร คุณหลวงหน่ายใจ

“พอข้าบอก ลุงขุนเหล็กนิ่งฟังแล้วพูดว่า...คนผู้นั้นขยัน ตั้งใจมั่น ทำงานฉลองพระยุคลขุนหลวง เป็นคนเก่งฉลาดเฉลียวเห็นทีจะไม่ทำผิดกับลุงที่มันเคารพเหมือนพ่อหรอกนะพ่อเดื่อ”

พระเพทราชาตบเข่าฉาด “นั่นปะไร กูนึกแล้ว น่ากลัวไอ้ก็องสตังซ์ประเคนของกำนัลโขอยู่กระมัง ลุงขุนเหล็กของเอ็งท่านชอบอยู่นี่...นะไอ้เดื่อ”

“เขาเล่าลือเช่นนั้นท่านพ่อ”

“ไอ้ฝรั่งเข้าถูกทางล่ะสิ” พระเพทราชาส่ายหน้าไม่รู้จะเตือนอย่างไรอีก

ไม่ทันขาดคำ ข้าราชการกรมการเมืองของเมืองต่างๆหลายคนนั่งเรือมาที่บ้านออกญาโกษาธิบดี คุณหญิงนิ่มให้จันทร์วาดพาบ่าวไปคอยรับของกำนัลซึ่งคิดว่าน่าจะมากโข แต่แล้วกลับไม่มีสิ่งใดมากันเลย คุณหญิงนิ่มหน้านิ่วคิดในใจว่าผิดธรรมเนียม