บุพเพสันนิวาส

เช้าวันเดียวกัน พระเพทราชามาทูลไม่เห็นด้วยที่จะแต่งตั้งฟอลคอนเป็นออกญาโกษาธิบดีคลัง ขุนหลวงกริ้วเพราะจะแต่งตั้งพระเพทราชาก็ไม่ยอมรับ หาว่าเกลียดฝรั่งฟะรังคี พระเพทราชาจึงสาวไปเรื่องที่พระองค์เชื่อฟอลคอนไม่ยอมให้ผู้แทนจากอังกฤษเข้าพบ พระองค์ไม่ตอบ

ขุนหลวงกล่าวว่าจะตั้งฟอลคอนเป็นเสนาบดีคลัง พระเพทราชาว่าสมใจฟอลคอน เพราะปรารถนาตำแหน่งนี้อยู่แล้ว ขุนหลวงแทรกว่าฟอลคอนไม่ยอมรับจึงแต่งตั้งออกญาพระเสด็จ พระเพทราชายิ่งไม่พอใจเพราะท่านแก่หงำเหงอะไม่รู้เรื่องการค้าใดๆ ฝรั่งจะคดโกงอย่างไรก็ยิ่งสบายพวกมัน ขุนหลวงทรงกริ้วไม่ฟังคำพระเพทราชา ท่านจึงถอยออกด้วยความผิดหวัง

ฟอลคอนสวนเข้ามาไม่นอบน้อมอย่างที่ควร พระเพทราชาต่อว่า เพิ่งได้อวยยศควรรู้จักก่อนหลังบ้าง แต่ฟอลคอนกลับย้อนว่า ยศเท่าเทียมกัน พระเพทราชาโกรธก้าวเข้าจ้องหน้า

“มึงถือว่าเป็นคนโปรดฤา เงาหัวจะไม่มี มึงคอยดูตัวเองเถิด”

ฟอลคอนไม่ยี่หระมองด้วยนัยน์ตาวาววับ พอดีขุนหลวงเรียกให้เข้าพบจึงผ่อนสายตาลง

ด้านเรือนออกญาโหราธิบดี หลวงสรศักดิ์กำลังจะกลับ เกศสุรางค์เข้ามาเปรยว่าอยากไปวัด มีใครจักพาไปได้บ้าง ขุนศรีวิสารวาจาเสียงขุ่นว่าจะไปไหนก็ต้องให้คนที่บ้านพาไป หญิงสาวดีใจบอกอยากไปไหว้พระ 9 วัดแล้วสวดมนต์ข้ามปี เพราะเดือนนี้เดือนธันวาคมแล้ว ท่านขุนแย้งว่าอีกหลายเดือนถึงจะสงกรานต์ขึ้นศกใหม่ จะเร่งสวดมนต์ไปทำไม

เกศสุรางค์นึกได้ว่ายุคนี้ปีใหม่คือวันสงกรานต์แต่ก็ยังอยากไปสวดคืนวันที่ 31 ธันวาคม ขุนเรืองขอตัวกลับ เกศสุรางค์เดินตามไปส่ง ขุนศรีวิสารวาจามองอย่างไม่พอใจ พอถึงท่าน้ำ เกศสุรางค์ลองถามขุนเรืองอีกครั้งว่าเคยเห็นตนมาก่อนหรือไม่ แบบนานมาแล้ว เขานิ่งอึ้ง

ขุนศรีวิสารวาจาหงุดหงิดพาลใส่จ้อยยกใหญ่ ปริก จวง จิกและบุ้งปลอบใจจ้อย ปริกโทษว่าเป็นเพราะการะเกดที่ทำให้ท่านขุนอารมณ์เสีย...ขุนศรีวิสารวาจาตัดสินใจมาขอให้จำปาจัดงานแต่งให้ตนกับการะเกด แล้วเดินกลับมาอย่างสบายใจขึ้น เห็นจ้อยหมอบเกร็งก็ลูบหัวบอกอย่าถือสา จ้อยน้ำตาเอ่อจับมือท่านขุนกดหัวอย่างเทิดทูน

พอเกศสุรางค์กลับขึ้นเรือนมา ท่านขุนเรียกและบอกว่า บ้านเราจะมีงานใหญ่ให้เตรียมตัวไว้ หญิงสาวตื่นเต้นจะมีเรื่องสนุกอีก ถามว่าใหญ่แค่ไหน ท่านขุนว่าเป็นงานสำคัญของเธอ ผินกับแย้มรู้ทันทีว่างานอะไร แต่เกศสุรางค์ยังไม่รู้ ได้แต่ตื่นเต้นเดินไป

เข้ามาในห้อง เกศสุรางค์ก็บอกผินกับแย้มเตรียมเสื้อผ้าไว้ให้ด้วยไม่ต้องมีเครื่องทรงเยอะ จะใส่สังวาลเส้นเดียว สองบ่าวหัวเราะคิกคัก ผินบอก

“ไม่ได้เจ้าค่ะ ต้องแต่งกันให้สุดๆไปเลยเจ้าค่ะ”

“งั้นเชียว” เกศสุรางค์ก้มหน้าเขียนบันทึก “การค้าอยุธยาเป็นระบบผูกขาดสมบูรณ์แบบ ราษฎรถูก... 

ขูดรีดกดขี่...ได้ไหมเนี่ย มันใช่นี่นา ขายของก็ต้องขายให้เจ้าเดียว ราคาก็ต่อรองกันไม่ได้” เสียงผินกับแย้มพูดว่างานแต่งงานทั้งที...เกศสุรางค์ได้ยินไม่ถนัด ถามงานแต่งใคร

“ออกขุนกับแม่นายไงเจ้าคะ”

“จนได้...ถึงเวลาจนได้” เกศสุรางค์กุมขมับหวั่นใจ บอกให้ผินกับแย้มออกไปหาขนมให้

พอสองบ่าวออกไป เกศสุรางค์ก็เรียกการะเกด แล้วย้ำว่าตนจะรักษาสัญญาไม่ต้องกลัว...ค่ำนั้น เกศสุรางค์ครุ่นคิดนอนไม่หลับออกมายืนมองจันทร์ที่ชานเรือน ได้ยินเสียงก๊อกแก๊กหันมาเจอขุนศรีวิสารวาจา ก็จะเลี่ยงหนี แต่เขาเข้ามาประชิด สายตาบ่งบอกความในใจอย่างมาก หญิงสาวหวั่นไหวใจสั่นแต่ต้องเดินหนีเพราะเกรงใจการะเกด ท่านขุนแปลกใจท่าทางของเธอ

จากนั้น ทุกเช้าเกศสุรางค์ทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้การะเกด จนคนในบ้านแปลกใจ ปริกอดเหน็บแนมไม่ได้ว่า ตั้งหน้ากรวดน้ำเป็นนานสองนาน คนบาปเช่นนั้นทำไปก็ไม่ถึงใคร ผินกับแย้มเองยังแอบกระซิบกันน้ำตาคลอว่า แม่นายกรวดน้ำให้แม่นายการะเกดเป็นแน่

ขุนเรืองมาคุยธุระเสร็จจะไปหาจันทร์วาด เห็นเกศสุรางค์ก็เข้ามาบอกว่า ที่เธอเคยถามว่าเคยเห็นเธอมาก่อนไหม ขอตอบว่าไม่เคย หญิงสาวทำนิ้วโอเคจบ ขุนเรืองทำนิ้วตามแล้วหัวเราะ ขุนศรีวิสารวาจาเห็นเกิดอาการหึง ไม่พูดจาด้วย เกศสุรางค์ยิ่งสะเทือนใจ

ในขณะที่ขุนเรืองมาพูดคุยให้จันทร์วาดสบายใจหายเศร้า แต่คุณหญิงนิ่มกลับแสดงออกว่าไม่ยินดีได้เขาเป็นลูกเขย ด้วยเชื้อสายด้อยกว่าขุนศรีวิสารวาจา จันทร์วาดหนักใจน้ำตาตก

วันต่อมา พระวิสุทธสุนทรมาเรือนออกญาโหราธิบดี เพื่อบอกการะเกดว่าจะเป็นผู้ใหญ่ฝ่ายหญิง เกศสุรางค์ยิ่งหนักใจ ในขณะที่ขุนศรีวิสารวาจายิ้มแย้ม...ผู้ใหญ่คุยกันเรื่องสินสอด

ooooooo