หนังสือชุดของ อาจารย์ ปรัชญา ปานเกตุ เล่ม นิพัทนัยศัพท์อักษร (สถาพรบุ๊คส์พิมพ์ พ.ศ.2568) สภาพกระดาษยังสดใหม่...แสดงว่า ผมลอกของอาจารย์มาใช้น้อยไป ไล่เลียงถึง ศัพท์ที่ 9 เงินเยียวยานอกจากช่วยทบทวนความรู้ทางภาษา คงมีแง่มุมให้ผมใช้โฉบเฉี่ยวการเมืองได้บ้าง“ยา” หนึ่ง หมายถึงสิ่งที่ใช้รักษาโรค ตัวอย่างจากจารึกนครชุม “ยังฝูงรู้หลวกโหรทายยาหยูกก็ถอยแต่นั้นแล้...เรียกชื่อต่างๆกัน เรียกตามสีก็มี ยาแดง ยาเขียว ยาเหลือง ยาดำ เรียกตามรสหรือกลิ่น ก็มี เช่น ยาขม ยาหอม เรียกตามวิธีทำก็มีเช่น ยาต้ม ยากลั่น ยาดองเรียกตามกิริยาที่ใช้ ก็มี เช่น ยากวาด ยากิน ยาฉีด ยาอม ยาดม ยาทา ยาหยอดตา ยาสุมหัวยาเสน่ห์ หมายถึงยากระตุ้นความรักใคร่ ยาแฝด หมายถึงยาหรือสิ่งที่ผู้หญิงให้ผัวกินเพื่อให้หลงรักตัวคนเดียว ยาสั่ง หมายถึงยาพิษที่เชื่อกันว่า ถ้าผู้ใดไปกินอาหารที่กำหนด หรือตามเวลาที่กำหนดไว้ แล้วจะต้องตายยาเกร็ด หมายถึงยาที่ไม่ใช่ยาตำราหลวง เรียกยาเกร็ดที่ชาวบ้านเชื่อถือกันเองว่า “ยากลางบ้าน”สำนวน “ลางเนื้อชอบลางยา” หมายถึงยาอย่างเดียวกัน ถูกกับคนหนึ่ง แต่ไม่ถูกกับอีกคนหนึ่งเช่นเดียวกับของสิ่งเดียวกัน ถูกกับคนหนึ่ง ก็อาจไม่ถูกกับอีกคนหนึ่ง“เนื้อ” ในสำนวนนี้หมายถึงคน แปลตามศัพท์ได้ว่า บางคนถูกกับยาบางอย่าง“ยา” หมายถึงยาพิษ ตัวอย่างจากอนิรุทธ์คำฉันท์ หน้าไม้ปืนยาฉับเฉียว ผิต้องอย่าเหลียว บทันก็ท่าวตนตาย“วางยา” หนึ่งโบราณหมายถึงจัดยาให้กิน ตัวอย่างจากซ้องกั๋ง “...โรคของบิดาเราป่วยมากก็รู้อยู่ แต่ท่านช่วยวางยาสักทีหนึ่งเถิด...” ปัจจุบันหมายถึงให้ยาเพื่อรักษา ในคำว่า วางยาสลบ“วางยา” หนึ่งหมายถึงแอบเอายาพิษให้กิน เช่นโดนวางยา โดยปริยายหมายถึงล่อลวงเพื่อให้ผิด เช่น ครม.ถูกวางยา“ยา”หนึ่งหมายถึงยาฝิ่น เช่นโรงยา ดังตัวอย่างจากไกลบ้าน “ส่วนความเพลิดเพลินของเจ้าพวกนี้ มันไม่มีโรงยา มันไม่มีบ่อนเบี้ยที่จะไปนอนอืดฤานั่งจม มันมีแต่โรงสุรา...”“ยา” หนึ่ง หมายถึงทำให้หายรั่ว เช่น ยาเรือ “ยา” หนึ่งหมายถึงทำให้หายหิว เช่น “ยาไส้”“เยียว” โบราณว่าหมายถึงรักษา ตัวอย่างจากลิลิตพระลอ ...เจ็บรักเจ็บจากช้ำ เจ็บเยียว ยากนา... ใช้ซ้อนกับ “ยา” เป็น “เยียวยา” หมายถึงรักษาให้หายหรือใช้เป็น “ยาเยียว” ก็มี ตัวอย่างจากเพลงยาวความเก่า...ขอฝากพักตรงามเพียงเคียงพักตร์ ขอฝากศักดิ์เสมอศักดิ์แสนเฉลียว เชิญรื่นรสวาจามายาเยียว ที่ทรวงเสียวด้วยศรสวาทแทงต่อมา ความหมายกว้างออก คือหมายถึง แก้ไข บำบัดหรือฟื้นฟูสภาพเลวร้ายให้ดีขึ้น เช่น ควรเร่งเยียวยาจิตใจผู้ปกครองก่อนการยื่นป้ายให้แล้วถ่ายภาพอันที่จริง เงินเยียวยา ก็ควรจะหมายความเช่นนั้น แต่หากเป็นเงินที่เขาอุตส่าห์เจียดให้ไม่ถึงพัน ทั้งๆที่น้ำท่วมบ้านจนจมบาดาลนานเป็นเดือนสองเดือนเงินช่วยเหลือที่มาจากลิ้นลมเลื่อนเปื้อน จึงควรแก่การสำรอกว่า “เงินเกินเยียวยา”อาจารย์ปรัชญา หมายเหตุไว้ท้ายเรื่อง เผยแพร่เมื่่อวันพุธที่ 7 ธันวาคม 2565...เนิ่นนานก่อนรัฐบาลอนุทินแจกเงินรอบนี้ อย่างน้อย ทำให้ผมสะดุดคิดได้เงินที่แจกรอบนี้ ให้คุณทางใจระดับพอยาไส้ กล้อมแกล้มอยู่กันต่อไปได้ ไม่ใช่เงินเกินเยียวยาเหมือนที่อาจารย์ตั้งไว้เป็นชื่อเรื่อง.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
