ผมจำกัดตัวเองว่ายังอยู่ในช่วงเวลา“หยุดยิง” ของสงครามน้ำลายการเมือง วันนี้จึงขอพื้นที่ให้กับเรื่องพระไชยสุริยา ที่เริ่มจากแจกลูก ก.กา แล้วก็ไล่เลียงบทเรียนในมูลบทบรรพกิจ ที่พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร ท่านสอนให้เรียนรู้ตัวสะกด เริ่มจาก แม่ก กา แล้วก็ถึงแม่กก แม่กด) (ทวนความเดิม...น้ำป่าท่วมธานี พระไชยสุริยากับพระมเหสี หนีลงสำเภาเร่ในทะเลจนเรือมาเกยตื้นขึ้นฝั่ง)อาจารย์ท่านสอนว่า อักษรใช้สะกดในแม่กก 6 อักษร ก ข ฃ ค ฅ ฆต่อไปนี้ คำกลอนสำหรับอ่านเทียบในแม่กก ยานี 11...ขึ้นกกตกทุกข์ยาก แสนลำบากจากเวียงไชย มันเผือกเลือกเผาไฟ กินผลไม้ได้เป็นแรงรอนรอนอ่อนอัสดง พระสุริยงเย็นยอแสง ช่วงดังน้ำครั่งแดง แฝงเมฆเขาเงาเมรุธรลิงค่างครางโครกครอก ฝูงจิ้งจอกออกเห่าหอน ชะนีวิเวกวอน นกหกร่อนนอนรังเรียง ลูกนกยกปีกป้อง อ้าปากร้องซ้องแซ่เสียง แม่นกปกปิดเคียง เลี้ยงลูกอ่อนป้อนอาหารภูธรนอนเชิงเขา เคียงคลึงเคล้าเยาวมาลย์ ตกยากจากศฤงคาร สงสารน้องหมองพักตรา ยากเย็นเห็นหน้าเจ้า สร่างโศกเศร้าเจ้าพี่อาอยู่วังดังจันทรา มาหม่นหมองลอองนวล เพื่อนทุกข์สุขโศกเศร้า จะรักเจ้าเฝ้าสงวน มิ่งขวัญอย่ารัญจวน นวลพักตร์น้องจะหมองศรีชวนชื่นกลืนกล้ำกลิ่น มิรู้สิ้นกลิ่นมาลี คลึงเคล้าเย้ายวนยีที่ทุกข์ร้อนหย่อนเย็นทรวงเรียนตัวสะกด แม่กก จบแล้ว ก็ต้องมาถึง ตัวสะกดแม่กด จนได้อักษรควรใช้ตัวสะกดในแม่กด 18 อักษร คือ จ ฉ ช ซ ฌ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ด ต ถ ท ธ ศ ษ สต่อไปนี้ คำกลอนสำหรับอ่านเทียบบนแม่กด ยานี 11ขึ้นกดบทอัศจรรย์ เสียงครื้นครั่นชั้นเขาหลวง นกหกตกรังรวง สัตว์ทั้งปวงง่วงงุนโงง แดนดินถิ่นมนุษย์ เสียงดังดุจพระเพลิงโพลง ตึกกว้านบ้านเรือนโรง โคลงคลอนเคลื่อนเขยื้อนโยน บ้านช่องคลองเล็กใหญ่ บ้างตื่นไฟตกใจโจน ปลุกเพื่อนเตือนตะโกน ลุกโลดโผนโดนกันเองพิณพาทย์ระนาดฆ้อง ตะโพนกลองร้องเป็นเพลง ระฆังดังวังเวง โหง่งหง่างเหง่งเก่งก่างดังขุนนางต่างลุกวิ่ง ท่านผู้หญิงวิ่งยุดหลัง พัลวันดันตึงตัง พลั้งพลัดตกหกคะเมน พระสงฆ์ลงจากกุฏิ์ วิ่งอุตลุดฉุดมือเณร หลวงชีหนีหลวงเถร ลงโคลนเลนเผ่นผาดโผนพวกวัดพลัดเข้าบ้าน ล้านต่อล้านซานเซโดน ต้นไม้ไกวเอนโอน ลิงค่างโจนโผนหกหันพวกผีที่ปั้นลูก ติดจมูกลูกตาพลัน ขิกขิกระริกกัน ปั้นไม่ทันมันเดือดใจสององค์ทรงสังวาส โลกธาตุหวาดหวั่นไหว ตื่นนอนอ่อนอกใจ เดินไม่ได้ให้อาดูรเป็นไง! บทเรียนหนังสือคนรุ่นปู่ย่า...เด็กรุ่นผม ตอนเรียนชั้น ป.เตรียม (พ.ศ.2496) ครูสอนให้หัดตัวสะกดใน “แบบเรียนเร็วใหม่” เล่มที่หน้าแรกมี “ป้ากะปู่ กู้อีจู้” ไม่ได้เรียน แม่กก แม่กด บทอัศจรรย์แต่ผมโชคดี แม่ซื้อปฐม ก.กา เล่มละบาท ให้หัดอ่านควบกับ แบบเรียนเล่มนิทานสุภาษิต จำได้ท่องได้คล่องปาก จึงน่าจะเป็นพื้นฐานให้ชอบเรื่องกาพย์ เรื่องกลอน มาแต่นั้นลึกในความรู้สึกแบบเด็กๆ แม่กก แม่กด เรียนสนุกครึกครื้นมาก โตขึ้นมาเคยถูกกลุ่มเพื่อน “หนอนสุรา” ชวนไปนั่งฟังคนเก่งๆ รามเกียรติ์ ถกแถลงกันเรื่อง “บทอัศจรรย์” ตอนนั้นไม่ได้คิด คำบทอัศจรรย์เริ่มจากไหนยังพอจำได้เมื่อหนุมานปลอมเป็นทศกัณฐ์ ไปจ้ำจี้กับนางมณโฑ ทำลายพิธีหุงน้ำทิพย์ ถูกนับเป็นสามีคนที่สี่ ก็มีการอ้างบทอัศจรรย์ ซึ่งมีความยาวสองคำกลอน ผมเคยอ่านบทอัศจรรย์มาหลายเรื่องยังไม่เคยเจอบทไหน...สนุกสะใจได้เท่าบทอัศจรรย์ต้นแบบ ในบทเรียน แม่กด จากเรื่องพระไชยสุริยานี่เลยผมตั้งใจลอก แม่กดบทอัศจรรย์มาให้ท่านอ่าน คั่นเวลาช่วงนับคะแนนเลือกตั้ง ตอนนี้ใครจะเป็นหมู่เป็นจ่า ก็คงเห็นหน้ากันแล้ว...แต่จะเป็นใคร...ก็คงไม่สนุกเท่าเรื่องแม่กด บทอัศจรรย์ หรอกคุณ.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
