สงครามถือเป็นเรื่องอันน่าหดหู่ เพราะนอกจากความสูญเสียแล้ว ยังทำให้ชาวบ้านผู้บริสุทธิ์พลัดพรากจากถิ่นที่อยู่อาศัย หนีตายจากภูมิลำเนาและผู้ลี้ภัยสงครามเหล่านี้ก็ไม่ใช่เรื่องไกลตัว สำหรับเมืองไทย เผชิญปัญหามาตลอดกว่าสามทศวรรษที่ผ่านมา ตามตะเข็บชายแดนไทย-เมียนมา จนต้องมีค่ายพักพิงถึง 9 แห่ง ทั้งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดตาก จังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดราชบุรีจากการนั่งสนทนากับนายภานุพัฒน์ ด่านพานิช ผู้ประสานงานผู้แทนข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยสหประชาชาติ หรือ UNHCR เปิดเผยว่า ค่ายเหล่านี้รับรองผู้ลี้ภัยการสู้รบไว้ถึง 97,000 คน โดยมีรัฐบาลไทยให้ความช่วยเหลือด้านพื้นที่ องค์กรอิสระเอ็นจีโอด้านน้ำ อาหาร ที่พักพิง ส่วนยูเอ็นเอชซีอาร์ด้านการคุ้มครอง ฝึกอาชีพ อำนวยความสะดวก การรักษาพยาบาล แขนขาเทียม และกระบวนการส่งกลับต้นทาง หรือตั้งถิ่นฐานใหม่นายภานุพัฒน์อธิบายว่า ในเรื่องการช่วยเหลือผู้ลี้ภัยสงครามนั้น มีทางแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนสามเสาหลัก คือ 1.การตั้งถิ่นฐานใหม่ 2.การกลับประเทศต้นทางด้วยความสมัครใจ 3.การรวมเข้าเป็นสัญชาติในประเทศผู้รับ แต่ตอนนี้ไม่สามารถทำได้สองข้อ โดยข้อหนึ่งประเทศผู้รับที่แต่ก่อนมีสหรัฐฯเป็นตัวหลัก ได้ปรับลดโควตาลงมาก ด้วยเหตุผลของสถานการณ์ทั่วโลกที่มีวิกฤติรุนแรงกว่าไทยส่วนข้อสามรัฐบาลไทยไม่มีนโยบายนี้ซึ่งเข้าใจได้ จึงเหลือเพียงหนึ่งช่องทางคือส่งกลับประเทศต้นทาง โดยมียูเอ็นเอชซีอาร์อำนวยความสะดวกให้เรียกว่า Facilitate Return แต่มีเหมือนกันที่อยู่ๆกลับเอง เราเรียกว่า Spontaneous Return กลุ่มหลังมีเรื่อยๆ เพราะผู้ลี้ภัยมีการติดต่อส่งข่าวกันเป็นระยะสำหรับการอำนวยความสะดวกกลับ จะมีเกณฑ์มาตรฐานคือ 1.สมัครใจกลับและมาติดต่อเรา 2.พื้นที่กลับต้องมีความเสี่ยงน้อยที่สุด ยกตัวอย่างในรอบ 1 เดือน ปะทะบ่อยแค่ไหน เราจะให้ข้อมูลเพื่อเขาตัดสินใจเอง 3.รัฐบาลผู้รับต้องยินยอมให้กลับ และ 4.เจ้าหน้าที่อีกฝั่งเข้าถึงพื้นที่ได้เพื่อสังเกตการณ์ ซึ่งขณะเดียวกัน ผู้ลี้ภัยยังได้รับเงินช่วยเหลือทั้งค่าตั้งต้น ค่าเดินทาง และสนับสนุนด้านอาหาร 6 เดือนผ่านโครงการอาหารโลกของยูเอ็นเป็นเรื่องน่ายินดีเมื่อ 22 ก.พ. เราส่งผู้ลี้ภัย กลับเมียนมาเพิ่มขึ้นอีก 500 คน จากที่สองปีก่อนหน้าส่งกลับเพียง 164 คน หากถามว่า 97,000 คนจะกลับหมดหรือไม่ คาดหวังไว้และต้องพยายามอย่างเต็มที่ ผ่านการยึดมั่นสามเสาหลัก แต่จะดูช่องทางอื่นๆด้วยเพื่อผลประโยชน์สูงสุดของผู้ลี้ภัย พร้อมประสานกับรัฐบาลสองฝ่ายร่วมหาทางออก ซึ่งที่ผ่านมารัฐบาลไทยให้ความร่วมมืออย่างดี ไม่เฉพาะแต่ผู้ลี้ภัยจากเมียนมาเท่านั้น.ตุ๊ ปากเกร็ด
