เข้าสู่ช่วงต้นฤดูฝนปี 2569 สถานการณ์เรื่อง “เห็ดพิษ” ในประเทศไทยกำลังเป็นอีกประเด็นร้อนที่หน่วยงานสาธารณสุขต้องเน้นย้ำเตือนภัยอย่างเข้มงวด เนื่องจากขณะนี้เริ่มมีรายงานผู้เสียชีวิตจากการเก็บเห็ดพิษมารับประทานแล้วกรณีที่เกิดขึ้นเมื่อต้นเดือนมิถุนายน 2569 มีรายงานชาวบ้านที่อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน เสียชีวิตไล่เลี่ยกัน 2 ราย จากการเก็บเห็ดป่าที่เข้าใจผิดว่าเป็นเห็ดกินได้ชาวบ้านที่แม่ฮ่องสอนเก็บเห็ดพิษมากิน อาเจียน ท้องเสียรุนแรง เร่งนำตัวส่งโรงพยาบาล ก่อนเสียชีวิต 2 ราย ในเวลาไล่เลี่ยกันนายจ่าเน้ง หวานซึ้ง ผู้ใหญ่บ้านนาป่าแปก ต.หมอกจำแป่ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า ช่วงเข้าสู่ฤดูฝน มักมีเห็ดออก หลากหลายชนิด ชาวบ้านส่วนใหญ่จึงยึดอาชีพออกไปหาเห็ดป่า ทั้งนำมาจำหน่ายและรับประทานเองในครัวเรือน ล่าสุดมีชายในหมู่บ้านเสียชีวิตจากการกินเห็ดมีพิษแล้ว 2 ราย รายแรกเป็นชายอายุ 38 ปี เสียชีวิตเมื่อวันที่ 27 พ.ค. ที่ผ่านมา หลังไปเก็บเห็ดในป่ามาต้มกินเองตามลำพัง หลังรับประทานไปไม่นาน มีอาการอาเจียนและท้องเสียรุนแรง จึงถูกหามส่งโรงพยาบาลศรีสังวาลย์แม่ฮ่องสอน และถูกส่งต่อไปยังโรงพยาบาลมหาราชเชียงใหม่ ก่อนเสียชีวิตอีกรายเป็นชายอายุ 45 ปี เสียชีวิตเมื่อวันที่ 2 มิ.ย.69 หลังเก็บเห็ดพิษจากแหล่งเดียวกันกับชายที่เสียชีวิตรายแรกมารับประทาน หลังรับประทานมีอาการคลื่นไส้อาเจียนรุนแรง ถูกหามส่งโรงพยาบาลศรีสังวาลย์แม่ฮ่องสอนและถูกส่งต่อไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลเชียงใหม่เช่นกัน ก่อนเสียชีวิตลงสันนิษฐานว่าเห็ดพิษที่กินเข้าไปน่าจะเป็นเห็ดซึ่งมีลักษณะคล้าย...“เห็ดไข่ห่าน” ผู้เสียชีวิตทั้งสองรายอาจคิดว่าเป็นเห็ดไข่ห่านที่รับประทานได้จึงเก็บมาทำอาหาร จนทำให้ตัวเองเสียชีวิตลงทั้งคู่พลิกแฟ้มสายพันธุ์เห็ดอันตราย กลุ่มสายพันธุ์ “เห็ดพิษ” ที่ระบาดและต้องระวังที่สุดในไทย โดยกรมควบคุมโรคและกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ หนึ่ง...กลุ่มเห็ดระโงกพิษ (ร้ายแรงที่สุด ตับ/ไตวาย) สายพันธุ์หลัก...เห็ดระโงกหิน, เห็ดไข่ตายซาก (มีความคล้ายคลึงกับ เห็ดระโงกขาว หรือ เห็ด ไข่หาน ที่กินได้) จุดสังเกต...ในระยะดอกตูม (เห็ดไข่) จะแยกด้วยตาเปล่าแทบไม่ได้เลย เมื่อบานแล้วเห็ดพิษจะมีกลิ่นเอียน ปลอกหุ้มโคนจะแน่นหนา...ความร้ายแรงมีสารพิษกลุ่ม Amatoxins ซึ่งทนความร้อนสูง (ต้มสุกก็ไม่หายพิษ) ออกฤทธิ์ทำลายเซลล์ตับและไตอย่างรุนแรง เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในไทยสอง...กลุ่มออกฤทธิ์ต่อระบบทางเดินอาหาร (พบได้บ่อยที่สุด) สายพันธุ์หลัก...เห็ดหัวกรวดครีบเขียว (มักขึ้นตาม สนามหญ้า คล้ายเห็ดโคน), เห็ดคันร่มพิษ, เห็ดถ่านเลือด (มีน้ำยางสีแดงเมื่อผ่าดู แตกต่างจากเห็ดถ่านเล็กที่กินได้)...ความร้ายแรง สารพิษจะระคายเคืองกระเพาะอาหารและลำไส้อย่างรุนแรงทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสียอย่างหนักภายใน 30 นาทีถึง 4 ชั่วโมงสาม...กลุ่มออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท (เห็ดเมา) สายพันธุ์หลัก...เห็ดหมวกจีน (คล้ายเห็ดโคนมาก แต่มักมีปุ่มนูนกลางหมวก ผิวหยาบ ขอบหมวกฉีกง่าย), เห็ดขี้ควาย, เห็ดเมาความร้ายแรง...ทำให้เกิดอาการเหงื่อออกมาก น้ำตาไหล น้ำลายไหล มึนงง เห็นภาพหลอน กล้ามเนื้อกระตุก หรือชัก หากรับประทานเห็ดหมวกจีนพิษเข้าไปในปริมาณมากชีพจรจะเต้นช้าลงและเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ภายในครึ่งชั่วโมง ตอกย้ำ...ข้อควรรู้สำคัญ สังเกตอาการ “กลุ่มออกฤทธิ์ช้า” คือกลุ่มที่อันตรายที่สุด ทางการแพทย์แนะให้สังเกตระยะเวลาการออกอาการ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ความอยู่รอดของผู้ป่วย แสดงอาการเร็ว (ภายใน 15 นาที-4 ชั่วโมง) มักเป็นกลุ่มเห็ดเมา หรือ เห็ดพิษระบบทางเดินอาหาร อาการจะมาไว ถ่ายท้องรุนแรงแต่...อัตราการเสียชีวิตต่ำกว่าหากส่งโรงพยาบาลทันเพื่อรับน้ำเกลือแสดงอาการช้า (หลัง 6–24 ชั่วโมงขึ้นไป) อันตรายขั้นสุด! มักเป็นพิษจากเห็ดระโงกหิน ในช่วงแรกผู้ป่วยอาจแค่อาเจียนแล้วเหมือนจะดีขึ้นชั่วคราว (ตับกำลังโดนทำลายเงียบๆ) จากนั้นจะเข้าสู่ภาวะตับอักเสบ ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะไม่ออก (ไตวาย) ช็อก และเสียชีวิตในที่สุดโดยปัจจุบัน “ยังไม่มียาต้านพิษเฉพาะ” ต้องรักษาประคับประคองตามอาการเท่านั้นเข้าหน้าฝนแล้ว! เตือนภัย “เห็ดพิษ” สคร.5 ราชบุรี กรมควบคุมโรค แนะนำย้ำคาถา 5 ไม่...“ไม่รู้จัก ไม่แน่ใจ ไม่เก็บ ไม่ซื้อ ไม่กิน”ช่วงฤดูฝนเป็นช่วงที่เห็ดป่าเจริญเติบโตได้ดี ขอเน้นย้ำเตือนพี่น้องประชาชนที่นิยมรับประทานเห็ดป่า ให้ระมัดระวังเป็นพิเศษครับ เพราะ “เห็ดพิษ” บางชนิดมีหน้าตาคล้ายเห็ดที่กินได้มาก และพิษรุนแรงถึงขั้นตับวายและเสียชีวิตได้!หยุดความเชื่อผิดๆ การใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน เช่น จุ่มช้อนเงิน ต้มกับข้าวสาร หรือต้มกับหัวหอม “ไม่สามารถทดสอบพิษได้จริง และไม่มีหลักฐานทางวิชาการรองรับ” อีกประเด็นที่ต้องย้ำเตือนว่า วิธีชาวบ้านที่สืบทอดกันมาในการพิสูจน์เห็ดพิษ อันตรายและเชื่อถือไม่ได้ 100% นำไปสู่การเสียชีวิตมานับไม่ถ้วนพฤติกรรมเสี่ยงที่ต้องระวัง...กินเห็ดดิบหรือเห็ดที่ไม่รู้จัก, ห้ามกินเห็ดร่วมกับแอลกอฮอล์เด็ดขาด เพราะจะทำให้พิษกระจายเร็วขึ้น, กลุ่มผู้มีโรคประจำตัว...เบาหวานความดันหากได้รับพิษอาการจะรุนแรงกว่าปกติหากกินเห็ดแล้วมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ถ่ายเหลว ควรรีบไปพบแพทย์ทันที พร้อมนำตัวอย่างเห็ดที่เหลือหรือภาพถ่ายเห็ดไปด้วย เพื่อการรักษาที่ถูกต้องบริโภคเห็ดหน้าฝน...จำไว้ให้ขึ้นใจ “เห็ดไม่รู้จัก ไม่แน่ใจ ไม่เก็บไม่กิน”.คลิกอ่านคอลัมน์ “สกู๊ปหน้า 1” เพิ่มเติม
