หากสไตล์การเจรจาของสหรัฐฯ ภายใต้การนำของ “โดนัลด์ ทรัมป์” ประธานาธิบดีสหรัฐฯ เปรียบเสมือนพายุที่เน้นความเร็วและแรงกดดันมหาศาล ยุทธศาสตร์ของ “อิหร่าน” คือขั้วตรงข้ามอย่างสุดโต่ง ด้วยแนวคิดที่ให้คุณค่ากับความอดทน ความละเอียดรอบคอบ และการเล่น “เกมระยะยาว” มากกว่าคว้าชัยแบบรวบรัดฉับไวโรเบิร์ต มัลลีย์ อดีตทูตพิเศษของสหรัฐฯ และผู้เจรจาหลักฝ่ายสหรัฐฯ ในข้อตกลงนิวเคลียร์ (JCPOA) ปี 2558 ให้มุมมองเฉียบคมว่า ในขณะที่ทรัมป์โหยหา “พาดหัวข่าว” ที่ดูยิ่งใหญ่ แต่อิหร่านกลับให้ความสำคัญกับ “รายละเอียดในทุกตัวอักษร” ประสบการณ์จากการเจรจาในปี 2558 เป็นบทพิสูจน์ชั้นดี เพราะการหาข้อสรุปที่กินเวลากว่า 2 ปีนั้น เต็มไปด้วยเงื่อนไขทางเทคนิคและการดึงเกมกลับไปกลับมา แม้ในนาทีที่ดูเหมือนจะตกลงกันได้ ฝ่ายอิหร่านมักจะยกประเด็นใหม่ขึ้นมาทบทวนเสมอ สำหรับอิหร่าน “ความล่าช้าไม่ใช่ความล้มเหลว แต่คือเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์” เพื่อบรรลุเป้าหมายหัวใจสำคัญของอิหร่านคือ “ความทรหดเชิงยุทธศาสตร์” (Strategic Resilience) หล่อหลอมมาจากวัฒนธรรมที่เชื่อว่า “ศักดิ์ศรี” และ “อำนาจอธิปไตย” อยู่เหนือผลประโยชน์ระยะสั้น อิหร่านพร้อมเผชิญความทุกข์ยากจากการคว่ำบาตรมากกว่าจะยอมสยบต่อเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรม สำหรับผู้นำอิหร่าน การยอมอ่อนข้ออย่างรวดเร็วไม่ได้หมายถึงแค่การเสียผลประโยชน์ แต่มันคือการทำลายเกียรติภูมิของชาติ ซึ่งเป็นเส้นที่ไม่อาจล่วงล้ำได้ยิ่งไปกว่านั้น “ความไม่ไว้วางใจ” ที่ฝังรากลึก จากการที่ทรัมป์ฉีกข้อตกลงทิ้งในปี 2561 กลายเป็นบทเรียนราคาแพงว่า “คำสัญญาของสหรัฐฯ เปลี่ยนไปตามตัวผู้นำ” ความเชื่อมั่นที่สูญสิ้นไป ผนวกกับการเผชิญหน้าการโจมตีทางทหารในปี 2568 และในปีนี้ ยิ่งตอกย้ำภาพลักษณ์ในสายตาอิหร่านว่าสหรัฐฯ ไม่ได้เจรจาด้วยความสุจริตใจ แต่ใช้การทูตบังหน้าการข่มขู่ อิหร่านจึงปฏิเสธการเจรจาภายใต้เงื่อนไขที่ถูกข่มขู่อย่างสิ้นเชิง มองว่าการเจรจาไม่ใช่แค่การปิดดีล แต่มันคือการแสดงความแข็งแกร่งท่ามกลางวงล้อมของศัตรูแม้ทรัมป์จะเชื่อมั่นในทักษะแบบนักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่เน้นผลแพ้ชนะในทันที แต่อิหร่านกำลังพิสูจน์ให้โลกเห็นว่า ในสนามภูมิรัฐศาสตร์ที่เดิมพันด้วยความมั่นคงของชาติ ผู้ชนะอาจไม่ใช่คนที่ปิดดีลได้เร็วที่สุด แต่คือผู้ที่ยืนหยัดได้ยาวนานที่สุดในสมรภูมิที่ยืดเยื้อนี้ ผ่านการเดินหมากอย่างอดทนเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ยั่งยืนในระยะยาว.อมรดา พงศ์อุทัยคลิกอ่านคอลัมน์ “หน้าต่างโลก” เพิ่มเติม
