ศ.ดร.อมร พิมานมาศ เลขาธิการสภาวิศวกร แสดงความเห็นถึงกรณีเมื่อเหตุการณ์สะพานโมรานดิที่ประเทศอิตาลีพังถล่มลงมามีผู้เสียชีวิตจนถึงปัจจุบัน 39 ราย อยู่ระหว่างค้นหาผู้ที่ยังติดใต้ซากสะพานอีกการถล่มของสะพานที่อิตาลีเป็นเรื่องใหญ่ แม้จะห่างไกลประเทศไทย ไม่ได้เป็นเรื่องที่ไกลตัวเลย เพราะแต่ละประเทศมีสะพานใช้งานจำนวนมาก รวมถึงประเทศไทยด้วย ในทางวิศวกรรม สะพานจำแนกได้หลายรูปแบบ สะพานแบ่งเป็น 3 ประเภทใหญ่ๆ สะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก สะพานคอนกรีตอัดแรงและสะพานเหล็ก5 สาเหตุหลักทำให้สะพานถล่มได้คือ 1.การออกแบบผิดพลาด 2.การก่อสร้างผิดพลาดไม่ถูกวิธี 3.วัสดุเสื่อมสภาพ 4.น้ำหนักบรรทุกมากเกินไป 5.ภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว และแรงลมการถล่มของสะพานอาจเกิดขึ้นได้ขณะที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง และที่เปิดใช้งานแล้ว ในบ้านเราพบการพังถล่มของสะพานเกิดขึ้นระหว่างการก่อสร้าง สาเหตุเกิดขึ้นจากระบบค้ำยันและนั่งร้านไม่แข็งแรงพอ แต่การวิบัติของสะพานในประเทศอิตาลี เป็นการวิบัติของสะพานที่มีอายุการใช้งานมากว่า 50 ปีแล้วการวิบัติที่เกิดขึ้นจัดว่าเป็นการวิบัติแบบเฉียบพลัน สาเหตุของการวิบัติยังไม่ทราบแน่ชัด และต้องรอการพิสูจน์ทางนิติวิศวกรรมศาสตร์โดยผู้เชี่ยวชาญการถล่มของสะพานที่อิตาลีนี้ ถือเป็นบทเรียนสำคัญว่าเหตุการณ์ลักษณะนอาจเกิดขึ้นได้อีกที่ใดก็ได้ในโลกนี้ ในทางวิศวกรรมมีหนทางป้องกันได้โดยใช้วิธีการตรวจติดตามสุขภาพโครงสร้างสะพาน ซึ่งเหมือนการตรวจสุขภาพร่างกายคน โดยแบ่งเป็นตรวจสอบรายวันรายปี ตรวจสอบพิเศษทำได้ทั้งการตรวจสอบด้วยสายตา โดยสังเกตรอยร้าว การบิด การเคลื่อนตัว เสียงโครงสร้างที่ดังลั่นผิดปกติ เป็นสัญญาณเตือนภัยบอกเหตุผิดปกติในโครงสร้างล่วงหน้าได้ทั้งสิ้นการตรวจวัดด้วยเครื่องมือทางวิศวกรรม ในปัจจุบันสามารถวัดค่าความเค้น ความเครียด การเสียรูปของสะพานและประมวลผลแบบเรียลไทม์ให้มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจที่ซ่อมแซมหรือเสริมกำลังได้ทันท่วงทีสาเหตุหนึ่งที่สะพานพังถล่มอาจจะเกิดจากการละเลยเรื่องการตรวจสอบและดูแลรักษา อย่าลืมว่าโครงสร้างทุกประเภท มีอายุการใช้งาน โดยเฉพาะโครงสร้างประเภทสะพาน ที่ต้องรับน้ำหนักยานพาหนะที่ผ่านไปมา ทำให้เกิดแรงพลศาสตร์กระทำต่อโครงสร้างเป็นอันตรายยิ่งกว่าน้ำหนักที่แช่อยู่นิ่งๆ เมื่อถึงจุดๆหนึ่งโครงสร้างจะเกิดความล้า นำไปสู่การวิบัติได้ ทางที่ดีที่สุดคือต้องไม่ประมาท ต้องจัดให้มีโปรแกรมการตรวจสอบและดูแลรักษาสะพานอย่างเคร่งครัดช่วยลดความเสี่ยงการถล่มของสะพานได้.“เพลิงพยัคฆ์”pluengpayak@thairath.co.th
