ช่วงเวลาลุ้นระทึกกับการรอคอย ธรรมชาติของมนุษย์มักสับสน กระวนกระวาย ผมเจอวิธีระงับความทุกข์ จากผลบุญ “งานบุญกลุ่มขันธ์ห้า” ที่คุณพวงทอง จั่นเจริญ (มิสโจ) แผ่อานิสงส์ส่งมาให้อ่านเรื่องความกังวลของหญิงชรา เรื่องที่สาม ในหนังสือเล่มเล็กๆ แล้วจิตใจสงบขึ้นมากมากสักแค่ไหน ไม่เชื่อลองอ่านกันดูระหว่างอาจารย์เซนออกจาริกธรรม ท่านได้รับนิมนต์ไปบ้าน หญิงชราผู้หนึ่งหญิงชราใบหน้าอมทุกข์ ร้องไห้ไม่หยุด อาจารย์เซนถาม“ท่านมีความทุกข์อันใดหรือ”“ข้ามีลูกสาวสองคน” หญิงชราตอบ “คนโตแต่งออกไปกับพ่อค้าขายรองเท้า คนเล็กแต่งออกไปกับพ่อค้าขายร่ม”การที่ลูกสาวสองคนแต่งงานเป็นหลักเป็นฐานกับพ่อค้า ถือว่าเป็นชีวิตที่ดีกว่าชาวบ้านธรรมดาทั่วไป อาจารย์เซนสงสัย“แล้วทำไมท่านจึงมีเรื่องต้องร้องไห้ไม่หยุดหย่อนเล่า”หญิงชราบอกว่า วันที่ท้องฟ้าปลอดโปร่ง แดดจ้า เธอก็เฝ้าแต่กังวลว่า ร้านขายร่มของลูกสาวคงจะขายร่มไม่ได้ เธอเป็นทุกข์แทนลูกสาวมากและหากวันที่ฟ้าครึ้มฝนพรำ ผู้คนไม่อยากใส่รองเท้าเปียกน้ำแฉะชื้น กิจการร้านขายรองเท้าของลูกสาวก็คงไม่ดี เพราะขายรองเท้าไม่ได้ เธอก็เป็นกังวลแทนลูกสาวคนนี้อีกเมื่อทุกวันผ่านไป วันหนึ่งฟ้าครึ้มฝน อีกวันแดดจ้า ความกังวลของเธอก็มีต่อเนื่องไม่หยุดนี่เองจึงเป็นเหตุให้ต้องร้องไห้ทุกวัน“ที่แท้เป็นเช่นนี้” อาจารย์เซนว่า “ท่านรู้ตัวหรือไม่ คิดอย่างนี้ไม่ถูกต้อง”“แม่กังวลถึงลูกสาว มีอันใดไม่ถูกต้องเล่า” หญิงชราบอก “แม้ข้ารู้ว่า กังวลไปมากแค่ไหน ก็ช่วยไม่ได้ แต่ก็อดคิดเป็นห่วงพวกเธอไม่ได้”“แม่วิตกกังวลเพราะลูก ไม่ใช่เรื่องผิด” อาจารย์เซนบอก“แต่หากแม่เบิกบานใจ เพราะลูกจะไม่ดีกว่าหรือ”เกริ่นนำแล้ว อาจารย์เซนก็สอนหญิงชราให้หาวิธีคิดใหม่“ท่านลองคิดดู เมื่อวันที่แดดจ้าฟ้าใส ร้านรองเท้าของลูกสาวคนโต ย่อมขายดิบขายดีเป็นพิเศษ เมื่อถึงวันที่ฝนตก กิจการร้านขายร่มของลูกสาวคนเล็ก ก็ย่อมไปได้สวย”“ถ้าคิดได้อย่างนี้ ท่านก็จะสามารถเบิกบานใจไปกับลูกสาวทั้งสองคนได้ทุกๆวัน”หญิงชราฟังคำสอนของอาจารย์เซนแล้วเข้าใจ ทุกครั้งที่คิดถึงลูกสาว จึงมีแต่เรื่องสบายใจหญิงชรา คนที่มีใบหน้าอมทุกข์ ร้องได้ทุกวัน ก็หายไป กลายเป็นหญิงชราอีกคน ที่มีสีหน้าแจ่มใสเบิกบาน มีรอยยิ้มให้เพื่อนบ้าน บ้านใกล้เรือนเคียงได้เห็น และพลอยเป็นสุขไปด้วยทุกวันนิทานเซนเรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า ไม่มีปัจจัยใดทำให้คนเรามีความทุกข์ได้เท่ากับตัวของตัวเอง สุข ทุกข์อยู่ที่ใจ เมื่อเปลี่ยนมุมมอง ความคิดก็เปลี่ยนได้ แม้เป็นเรื่องเดียวกันเพราะอีกด้านของความทุกข์ ก็คือความสุขไม่ว่าเรื่องใด เมื่อมองให้ทุกข์ย่อมทุกข์ มองให้สุขย่อมสุข ดังนั้นจงหยุดสร้างทุกข์ให้กับตัวเองคำสอน “ปัญญาเซน” เรื่องนี้ โลกสมัยใหม่เขาใช้กันหลายอย่างครับ ตั้งแต่ ในวิกฤติมีโอกาส ในสงครามมีวีรบุรุษ น่าดีใจไม่น้อย บ้านเมืองเราวันนี้ มีวีรบุรุษมากมายหลายคน.กิเลน ประลองเชิง
