เด็กๆปากอ่าวแม่กลองรุ่นผม มีเพลงร้องเล่น จะล้อใครก็ไม่ค่อยรู้อยู่หลายเพลง เพลงหนึ่ง “ผมเปียมาเลียใบตอง พระตีกลองตะลุ่มตุ้มเม้ง...”นึกถึงก๋งซึ่งมาจากฮกเกี้ยน เมืองจีน ตั้งแต่เห็นกันมาก๋งก็ตัดผมสั้นเรียบร้อย เวลานุ่งกางเกงปั๋งลิ้น สวมเสื้อคอจีน...ยืนเด่นเป็นสง่าหน้าโรงงิ้วศาลเจ้าอาม้า...เท่อย่าบอกใครอีก “ก๋ง” เตี่ยของเตี๋ยวกี่ “ผัว” โกใหญ่ ไว้ผมยาว น่าจะเคยถักเป็นเปียให้เห็นเป็นภาพเงาๆทางการไทยคงรำคาญผมเปีย อั้งยี่สองสกุล แถวถนนตก เปิดสงครามแย่งชิงกรรมกรกัน...ทหารบกใช้รถราง ทหารเรือใช้เรือ ไปล้อมปราบจับอั้งยี่ มัดผมเปียเป็นพวงประโยชน์ผมเปียคงได้ใช้กันแค่นั้น ตอนนั้นก่อนหน้านั้นเจ้านายผู้ใหญ่ เคยเสด็จไปทำพิธี “ตัดเปีย” คนจีน ที่ป้อมพิฆาตข้าศึก จังหวัดสมุทรสงครามความรู้เรื่อง “ผมเปีย” ที่ผมเพิ่งหาได้ จากรูปปั้นซีเมนต์โบราณของจีน รูปขุนนางผู้ใหญ่สมัยราชวงศ์เช็ง วัดบวรฯ ตามประวัติว่า นำเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 3อาจารย์ น. ณ ปากน้ำ เล่าไว้ในหนังสือ ศิลปะจีนและคนจีนในไทย (สำนักพิมพ์เมืองโบราณ 2530) ว่า ขุนนางสมัยราชวงศ์เช็ง เป็นพวกแมนจูอยู่ตอนเหนือปกครองจีนตั้งแต่ พ.ศ.2180 ต่อมาอีก 3 ศตวรรษ นับเป็นราชวงศ์สุดท้ายเรื่องเล่าราชวงศ์เช็ง ที่คนไทยรู้จัก จากการดูหนังกำลังภายใน องค์ชาย 4 แย่งบัลลังก์ฮ่องเต้ กับองค์ชาย 14หนังบางเรื่องก็เล่าถึง ราชวงศ์แมนจู ประกาศให้ชาวจีน (ฮั่น) ทั้งประเทศไว้ผมเปียเครื่องแต่งกายขุนนางจีน ซึ่งอีนุงตุงนังพอดู ก็ถูกเปลี่ยนมาเป็นแบบแมนจู ใครไม่แน่ใจเหมือนที่เคยดูในหนังแค่ไหน น่าจะไปดูลานมหาเจดีย์ วัดบวรฯประกาศิตฮ่องเต้แมนจู ที่ดูในหนัง “มีผมไว้หัว มีหัวไว้ผม” หมายความว่า ถ้าไว้ผมเปีย ก็ไม่ถูกตัดคอ ถ้าไว้ผมเปียก็รอดตายเล่ากันว่า มีคนจีนเคร่งประเพณีไม่ยอมไว้ผมเปีย ขัดขืนคำสั่งราชสำนักแมนจู ถูกฆ่าตายไปเป็นจำนวนล้านราชวงศ์แมนจูเอาจริงกับเรื่องนี้มาก ในที่สุดก็บังคับคนจีนให้ไว้ผมเปียได้แมนจูปกครองยาวถึง 300 ปี คนจีนรุ่นหลังๆ ไว้ผมเปียจนเผลอคิดว่าเป็นประเพณีเดิม ใครจะตัดก็ไม่ยอมเอาง่ายๆสมัยแมนจูรุ่งเรือง อย่างสมัยพระนางซูสีไทเฮา เกิดความปั่นป่วนวุ่นวาย จนเป็นสงครามหลายครั้งสงครามฝิ่นที่คนจีนขับไล่ฝรั่ง ผลสงครามนี้จีนต้องยอมเปิดเมืองกวางตุ้ง อามอย ซูเจา นิงปอ และเซี่ยงไฮ้ ให้เป็นเมืองค้าขายของพวกต่างชาติขบถผมยาวจากพวกนับถือคริสต์ศาสนา ขบถนักมวย ซึ่งประกาศอุดมคติ “กู้เช็งโค่นฝรั่ง”ผลของขบถครั้งหลัง...ไม่เพียงจีนต้องยอมชดใช้ค่าสงครามแก่ฝรั่ง ที่รวมหัวกันข่มเหงไปถึง 900 ล้านเหรียญ พวกทหารฝรั่งต่างชาติ ก็เข้ามาประจำในกรุงปักกิ่งราชวงศ์เช็งสิ้นสุด พ.ศ.2454 หลังการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นสาธารณรัฐ นับแต่นั้นรัฐบาลเร่งสร้างค่านิยมตัดเปีย สื่อสัญลักษณ์การหลุดพ้นอิทธิพลแมนจูคนจีนในยุคที่ไม่ไว้ผมเปีย ก็ยังอยู่ใต้อำนาจรัฐแบบใหม่ หมุนเวียนกัน รัฐบาลเผด็จการ รัฐบาลประชาธิปไตย แต่ความสงบสุขถาวรที่ถวิลหา ก็ไม่เคยได้ขึ้นจริงจังสักทีหลายบ้านเมืองหมุนเวียนไว้ผมเปีย ตัดผมเปีย ไปหลายครั้ง จนบัดนี้ ผมแปลความหมายเนื้อเพลงเด็กร้อง “ผมเปียมาเลียใบตอง พระตีกลองตะลุ่มตุ้มเม้ง” ยังไม่ออกใครรู้ว่าผมเปียเลียใบตอง หมายถึงอะไรช่วยบอกมาที.กิเลน ประลองเชิง
