king10
Thairath Logo
กีฬา

“พึงมี” หรือ “ไม่พึงมี” ส.ส.

Share :
line-share-logo


สูตรการคำนวณ ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ เป็นประเด็นร้อนที่ถกเถียงกันต่อไป ที่น่าแปลกใจอย่างยิ่งก็คือ แม้แต่เลขาธิการ กกต.ก็ยอมรับว่า กกต.ยังไม่ได้ตัดสินใจว่าจะใช้สูตรใด แสดงว่า กกต.จัดการเลือกตั้ง โดยไม่รู้ว่าจะคำนวณ ส.ส.บัญชีรายชื่ออย่างไร และมีหลายสูตรสามารถงัดเอาสูตรใดมาใช้ได้ตามใจชอบ อาจจะใช้สูตร 1 หรือ 2 หรือ 3 ซึ่งจะมีผลต่างกัน

สูตรที่นักวิชาการส่วนใหญ่ใช้ โดยยึดหลักของรัฐธรรมนูญ เริ่มต้นด้วยการเอาคะแนนเสียงเลือกตั้งของประชาชนทั่วประเทศ คือ 35.5 ล้านเสียง เป็นตัวตั้ง หารด้วยจำนวน ส.ส.ทั้งหมดคือ 500 ผลลัพธ์คือ 71,065 เป็นคะแนนเฉลี่ยต่อ ส.ส. 1 คน แปลว่าพรรคใดที่ได้คะแนนประชาชนกว่า 7.1 หมื่นขึ้นไป จะได้ ส.ส.บัญชีรายชื่อ 1 ที่นั่ง พรรคที่ได้ต่ำกว่านั้นหมดสิทธิ์

ถ้าคำนวณตามสูตรข้างต้น จะทำให้มีพรรคได้ ส.ส.เข้าสภา 16 พรรค แต่เกิดมีการคำนวณอีกสูตรหนึ่ง จะทำให้พรรคเล็กพรรคน้อยที่ได้คะแนนตั้งแต่ 3 หมื่นเศษถึง 6 หมื่นเศษ ได้ ส.ส.บัญชีรายชื่อพรรคละ 1 ที่นั่ง ทำให้มีพรรคที่ได้ ส.ส.เพิ่มขึ้นเป็น 37 พรรค แต่มีเสียงโวยวายว่าสูตรนี้ไม่ถูกต้อง ไม่เป็นธรรม เพราะพรรคได้แค่ 3 หมื่นเศษ ไม่ควรมีสิทธิ์

แต่พรรคอื่นๆจะต้องใช้ถึง 7.1 หมื่นคะแนน จึงจะได้ ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อ อีก 4 หมื่นคะแนน กลายเป็นคะแนนที่เสียเปล่า นักวิชาการส่วนใหญ่เห็นพ้องกันว่า ต้อง 7.1 หมื่นคะแนนขึ้นไป แต่อีกฝ่ายโต้ว่าการเฉลี่ย ส.ส.ให้พรรคเล็กพรรคน้อย เป็นเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญที่ยึดหลัก “ทุกคะแนนไม่เสียเปล่าหรือไม่ตกน้ำ” ซึ่งไม่ได้เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอื่น

คำกล่าวที่ว่า “ทุกคะแนนไม่เสียเปล่า” ไม่มีเขียนไว้ทั้งในรัฐธรรมนูญ และกฎหมายเลือกตั้ง เป็นเพียงวาทกรรมหรือโวหารในการโฆษณาคุณวิเศษของรัฐธรรมนูญ แต่เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ที่จะให้ทุกคะแนนเลือก ส.ส.ได้อย่างน้อย 1 คน และทุกพรรคไม่ว่าจะได้คะแนนเท่าไหร่ แจกเก้าอี้ ส.ส.ให้ 1 ที่นั่ง เป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้อง ไม่เป็นธรรม และอาจขัดรัฐธรรมนูญ

ปัญหาทั้งหมดเกิดจากระบบการเลือกตั้งที่ซับซ้อน อาจตีความได้หลายทาง แม้แต่ กรธ.ที่นั่งเขียนรัฐธรรมนูญด้วยกันมา ก็ตีความต่างกัน บางคนเห็นด้วยกับสูตร 7.1 หมื่นคะแนน บางคนสนับสนุนสูตร 3 หมื่นเศษ อ้างว่าเป็นไปตามหลักการ “ทุกคะแนนไม่เสียเปล่า” ที่ไม่ได้เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญ และอาจเป็นหลักการที่ขัดรัฐธรรมนูญด้วย เพราะได้คะแนนไม่ถึงเกณฑ์ “ส.ส.พึงมี”

การเลือกตั้งระบบจัดสรรปันส่วนผสม อาจทำให้หลายสิบพรรคยกพาเหรดเข้าสภา แต่ไม่มีพรรคใดได้เสียงข้างมากที่จะจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียว หรือรัฐบาลผสมน้อยพรรคได้ ยิ่งถูกซ้ำเติมด้วยสูตรคำนวณ ส.ส.แบบบัญชีบางสูตร ยิ่งจะทำให้คนแห่ตั้งพรรคเพื่อให้ได้ ส.ส.อย่างน้อย 1 ที่นั่ง ยิ่งจะซ้ำเติมให้ระบบพรรคอ่อนแอ ส่งผลให้ได้รัฐบาลผสมหลายพรรคที่อ่อนแอ ไร้ประสิทธิภาพ.

 

อ่านข่าวล่าสุด เจาะลึกข้อมูลเลือกตั้ง 2562
https://www.thairath.co.th/election 

อ่านเพิ่มเติม...
ส.ส.บัญชีรายชื่อกกต.คำนวณ ส.ส.เลือกตั้ง62นักวิชาการส.ส.บทบรรณาธิการ