นี่น่าจะเป็นช่วงเวลาของท่านผู้นำจะต้องตัดสินใจ ผมเดาเอาว่าท่านคงจะยังลังเลกับหลายๆทางเลือกที่เหล่าผู้รู้บริวารช่วยกันเสนอเรื่องต่อไปนี้ ผมขอสอพลออาสาเสนอให้ท่านอ่าน ประกอบการพิจารณาเป็นทางเลือกหนึ่งในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออกมีขุนนางชื่อหยางเจิ้น (ค.ศ.59-124) ได้รับการยกย่องในด้านคุณธรรมความซื่อสัตย์บรรพบุรุษเขาเคยร่วมในสมรภูมิรบกับหลิวปัง จึงรุ่งเรืองมากับปฐมกษัตริย์ฮั่น รุ่นหยางเจิ้นแม้ไม่ได้เป็นขุนนาง แต่ครอบครัวสกุลหยางก็อยู่สุขสบาย ได้รับการศึกษาดี เขาศึกษาประวัติศาสตร์ซ่างซูจนเป็นอาจารย์สำนัก “หรูเจี่ย” สั่งสอนศิษย์เป็นคนดีมีคุณธรรม รับราชการเป็นขุนนางมากมายอายุ 50 ปี ขุนทหารแห่งฮั่นตะวันออก ขอให้ไปเป็นเจ้าเมืองจิงโจว ดูแลบ้านเมืองจนราษฎรรักใคร่ สองปีต่อมาก็ถูกย้ายให้เป็นเจ้าเมืองตงหลายระหว่างเดินทางผ่านอำเภอจวี้เหย่ มณฑลซานตง นายอำเภอเคยเป็นศิษย์ก็จัดที่พักต้อนรับตอนกลางวัน ตกกลางคืนก็หอบทองคำสิบชั่งเข้าไปให้“นี่เป็นของเล็กๆน้อยๆ เพื่อแสดงความคารวะจากศิษย์”สิ้นเสียงนายอำเภอหวัง หยางเจิ้นสีหน้าเครียด ระเบิดโทสะ“ ข้ากับเจ้ารู้จักกันมาไม่ใช่วันสองวัน เรามีความสัมพันธ์มากกว่าคนทั่วไป หลายปีมานี่เจ้ายังไม่รู้จักข้าเลยหรือ?”“ข้ารู้อาจารย์เป็นคนแบบไหน” นายอำเภอละล่ำละลัก “วางใจเถอะข้ามาคนเดียว ตอนนี้ดึกเต็มทีไม่มีใครรู้หรอก”“ฟ้ารู้ ดินรู้ ข้ารู้ เจ้ารู้” หยางเจิ้นยิ้มดุ “ทำไมบอกว่าไม่มีใครรู้?”นายอำเภอสิ้นท่า ทำได้แค่หอบทองคำสิบชั่งกลับบ้านตลอดเวลายาวนานที่รับราชการเป็นขุนนางในหัวเมืองห่างไกล หยางเจิ้นยึดถือความซื่อตรงและสมถะเป็นแนวทาง นอกจากไม่รับสินบน ยังไม่เคยขอร้องใครด้วยเรื่องส่วนตัว ไม่เคยจัดงานเลี้ยง ไม่เคยให้สินบนใครลูกหลานไม่เคยดิ้นรนเป็นขุนนาง ใช้ชีวิตเรียบง่ายเหมือนราษฎร เพื่อนสนิทเคยเตือนให้นึกถึงลูกหลานที่จะอดอยากยากจนในวันหน้า“ข้าสร้างประวัติความสัตย์ซื่อไว้ให้ นี่คือมรดกล้ำค่านี่จะไม่เรียกว่าความมั่งคั่งหรอกหรือ?”อายุ 70 ปี หยางเจิ้นถูกคนเลวใส่ร้าย ถูกปลดจากตำแหน่งแล้วให้กลับบ้าน ระหว่างเดินทางเขาล้มป่วย รำพึงบอกลูกชายและศิษย์ที่ติดตาม “ข้าเสียดายที่ไม่ได้สนองคุณฮ่องเต้ด้วยการฆ่าคนชั่ว”คำสั่งเสียสุดท้าย “หาไม้ธรรมดามาทำหีบศพใส่ข้า เอาผ้าป่านเนื้อหยาบมาใส่ให้ข้า ไม่ต้องจัดพิธี ไม่ต้องไว้อาลัย”หนึ่งปีหลังการตาย พระเจ้าฮั่นซุ่นตี้ ฮ่องเต้พระองค์ใหม่ โปรดให้ฟื้นฟูเกียรติยศให้ ชื่อของหยางเจิ้นอาจารย์สี่รู้ ฟ้ารู้ ดินรู้ ข้ารู้ เจ้ารู้ จึงได้รับการกล่าวขวัญต่อเนื่องมาถึงบัดนี้บทสรุปของเรื่อง ...ช่วงเวลาที่หยางเจิ้นเป็นขุนนาง ราชวงศ์ฮั่นตะวันออกตกต่ำลงเรื่อยๆ การปกครองล้มเหลว ราชการเต็มไปด้วยทุจริตคอร์รัปชัน หลักสี่รู้ของหยางเจิ้นไม่ช่วยให้อะไรดีขึ้น แต่ก็ส่งผลให้คนรุ่นหลังตื่นตัวเรื่องของหยางเจิ้นสอนให้รู้ว่า สวรรค์มีตาทิพย์ มนุษย์ทำอะไร สวรรค์จะให้เรารับผลที่ตามมา ไม่ว่าด้านดีหรือด้านร้าย.กิเลน ประลองเชิง