บ่ายวันที่ 29 พ.ย.2564 นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ แถลงสถานการณ์โควิด-19 ในประเทศไทย และความน่ากังวลโควิดกลายพันธุ์สายพันธุ์ใหม่ “โอมิครอน”ย้ำว่า ณ วันนี้ ประเทศไทยยังไม่พบเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์โอมิครอนการติดเชื้อ “ทั่วโลก” ยังเป็นสายพันธุ์เดลตา ส่วนสายพันธุ์ที่น่าสนใจอย่าง...“แลมบ์ดา” และ “มิว” ลดบทบาทลงไปแล้ว ขณะที่ “โอมิครอน” กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ร่วมกับเครือข่ายได้ตรวจรหัสพันธุกรรม ทั้งประเภทตรวจเบื้องต้น การตรวจเป็นส่วน และการตรวจทั้งตัวมาโดยตลอด ไม่ได้นิ่งนอนใจ แม้ว่าจะยังไม่พบสถานการณ์การแพร่ระบาด แต่มีการเฝ้าระวัง ประเด็นสำคัญคือมาตรการที่จะสู้กับ “โอมิครอน” หนึ่ง...ยังเป็นการฉีดวัคซีนเพื่อให้ครอบคลุมมากที่สุด เพราะมีภูมิดีกว่าไม่มีภูมิ ถัดมา... ข้อมูลการติดเชื้อทั่วโลกมีน้อย เรื่องความรุนแรง การแพร่เชื้อและหลบภูมิ ยังต้องรอข้อมูล จึงขอให้ใจเย็นๆ อย่าตื่นตระหนกเกินกว่าเหตุ สาม... การทำ Covid Free setting หากทำครบถ้วน โอมิครอนก็จะไม่มีปัญหาในประเทศไทย“ประเทศไทยกำลังเปิดประเทศ ที่เดิมให้ตรวจ RT-PCR และจะหย่อนให้ใช้การตรวจแบบ ATK เพื่ออำนวยความสะดวกนักท่องเที่ยวนั้น จะกลับมาให้ตรวจแบบ RT-PCR ทุกรายเช่นเดิม และหากพบการติดเชื้อก็จะตรวจรหัสพันธุกรรมเพิ่มว่ามีโอมิครอนหลงเข้ามาหรือไม่อย่างไร” นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ ว่าเปิดบันทึก รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว “Thira Woratanarat (ป๊ามี้คีน)” 29 พฤศจิกายน 2564เมื่อวานทั่วโลกติดเพิ่ม 378,791 คน ตายเพิ่ม 4,138 คน ติดรวม 261,737,293 คน เสียชีวิตรวม 5,216,801 คน 5 อันดับแรกที่ติดเชื้อสูงสุดคือ เยอรมนี สหราชอาณาจักร รัสเซีย ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์...จำนวนติดเชื้อใหม่ในแต่ละวันของทั่วโลกตอนนี้ มาจาก ทวีปเอเชีย ยุโรป อเมริกาเหนือ ซึ่งรวมกันคิดเป็นร้อยละ 95.67 ของทั้งโลก ในขณะที่จำนวนการเสียชีวิตคิดเป็นร้อยละ 94.9 รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์สำหรับสถานการณ์ไทยเรา เมื่อวานติดเชื้อเพิ่ม 5,854 คน สูงเป็นอันดับ 16 ของโลก หากรวม ATK อีก 1,622 คน จะขยับเป็นอันดับ 15 ของโลก...ยอดรวม ATK จะเป็นอันดับ 3 ของเอเชีย รองจากตุรกีและเวียดนามอัปเดตจากองค์การอนามัยโลกเกี่ยวกับ “Omicron”...“โอมิครอน” รศ.นพ.ธีระ บอกว่า เมื่อคืนนี้องค์การอนามัยโลกออกประกาศล่าสุด สรุปสาระสำคัญได้ดังนี้หนึ่ง...ยังต้องการข้อมูลวิจัยเพิ่มเติมว่าโอมิครอนจะมีศักยภาพในการแพร่เชื้อติดเชื้อ รวมถึงความรุนแรงของโรค และเรื่องการดื้อต่อภูมิคุ้มกัน ว่าจะแตกต่างจากสายพันธุ์ที่เราเจอมาก่อนหน้านี้หรือไม่ โดยในปัจจุบันพบว่ามีการแพร่ระบาดขยายตัวในทวีปแอฟริกามากขึ้น และพบในประเทศอื่นๆด้วยสอง...ข้อมูลปัจจุบันพบว่าโอมิครอนนั้นทำให้เพิ่มความเสี่ยงที่จะติดเชื้อในคนที่เคยเป็นโรคโควิดมาก่อนมากกว่าสายพันธุ์อื่นๆ (Re-infection) สาม...การใช้สเตียรอยด์ และ IL6 receptor blockers ยังมีประสิทธิภาพในการรักษาผู้ป่วยที่รุนแรง สี่...การตรวจด้วยวิธี RT-PCR ยังสามารถใช้ตรวจสายพันธุ์นี้ได้และห้า...การป้องกันตัวอย่างเคร่งครัดเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ทั้งเรื่องใส่หน้ากาก เปิดหน้าต่างระบายอากาศในสถานที่ที่เราอยู่ ล้างมือ เว้นระยะห่างจากคนอื่น หลีกเลี่ยงการไปอยู่ในที่ที่แออัดหรือระบายอากาศไม่ดี รวมถึงการไปฉีดวัคซีนด้วยข่าวเช้านี้จากสำนักข่าวซินหัว แจ้งว่า “แคนาดาก็พบเคสติดเชื้อสายพันธุ์โอมิครอนแล้ว 2 คน หากติดตามจะพบว่าตอนนี้ดูเหมือนจะกระจายไปทั่วแทบทุกทวีป ทั้งแอฟริกา ยุโรป เอเชีย โอเชียเนีย และอเมริกาเหนือ ยังขาดแต่...อเมริกาใต้” ดังนั้นจึงมีความเป็นไปได้ว่าแต่ละประเทศอาจมีสายพันธุ์นี้อยู่ได้ การป้องกันตัวอย่างเป็นกิจวัตรนั้นสำคัญมากครับ ที่สำคัญที่สุดคือ...การทบทวนนโยบายและมาตรการระดับประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการกักตัว 14 วัน การตรวจด้วย RT-PCR ในผู้ที่เดินทางเข้ามาในประเทศ การขยายศักยภาพของระบบการตรวจรวมถึงเตรียมทรัพยากรในระบบเพื่อรับมือกับการระบาดที่จะปะทุขึ้นมาจากเดิม...ด้วยรักและห่วงใยรู้ให้ชัด เอาให้อยู่ สู้การระบาด “ไวรัสโควิด-19” ได้ทุกสายพันธุ์ความจำเป็นรีบด่วนของการตรวจพีซีอาร์แบบครอบคลุม(broad spectrum PCR)ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หรือ “หมอดื้อ” ผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เสริมว่า จากการที่ในพื้นที่ต่างๆทั่วโลกมีระดับการควบคุมการติดเชื้อไม่เท่ากัน ทำให้มีการผันแปรของรหัสพันธุกรรมมากขึ้นเรื่อยๆ ผลกระทบก็คือทำให้สามารถหลบหลีกภูมิคุ้มกัน ทั้งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและที่กระตุ้นจากวัคซีนได้ ทำให้มีการติดการเพิ่มจำนวน...การแพร่เชื้อได้รุนแรงขึ้น และอาจหมายถึงอาการที่หนักขึ้นด้วยผลกระทบที่สำคัญอีกประการก็คือ หลบหลีกการตรวจด้วย “พีซีอาร์” ซึ่งถือเป็นกระบวนการมาตรฐาน ทั้งนี้ ไวรัสในกลุ่ม omicron (29/11/64) มี aminoacid mutations 42 และ deletion 16 และมี nucleotide mutation 50 ตำแหน่ง กระจายอยู่ในท่อนยีนต่างๆของไวรัสศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลจุฬาได้ทำการพัฒนาชุดตรวจครอบคลุม ไวรัสทุกกลุ่มที่จัดเป็น variants of concern (VOC) ทั้ง alpha beta gamma delta และ omicron ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑาโดยการบรรจุส่วนของรหัสพันธุกรรมของไวรัสโควิดที่ไม่มีความผันแปร (conserved) เข้ากับการตรวจอีกสามยีน ผลที่คาด...เป็นหลักประกันของการตรวจที่ไม่เกิดการหลุดรอด...สามารถชี้ได้ว่าตัวอย่างดังกล่าวอาจเป็นไวรัสในกลุ่มผิดเพี้ยนออกไป ทั้งนี้โดยถ้าได้ผลบวกเพียง 1 ยีน ที่ conserve โดยยีนอื่นๆตรวจไม่พบทั้งหมดหรือพบบางตัว หรือจำนวนปริมาณของที่ตรวจในแต่ละยีนมีความแตกต่างกันมากจากนั้น...สามารถนำมาตรวจรหัสพันธุกรรมทั้งตัวได้การรับมือ “โรคอุบัติใหม่” คือการประเมินสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด เพื่อที่จะเตรียมรับมือแต่เนิ่นๆ...ถ้าไม่เลวร้ายก็ไม่เป็นไร ศ.นพ.ธีระวัฒน์ ย้ำว่า โอมิครอนมีการยกระดับการแพร่กระจายได้เร็วในประเทศแอฟริกาใต้และจากที่สงบ เริ่มเห็นมีการระบาดใหม่จากตัวนี้เอง และ...ต่อมาเริ่มเห็นอาการหนักประกอบกับโครงสร้างมีการปรับเปลี่ยนในหลายท่อนของรหัสพันธุกรรมที่ทำให้ติดง่ายแพร่กระจาย...อาจรวมไปถึงการดื้อต่อภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติและที่ได้จากวัคซีน “เห็นจากประเทศที่มีการติดเชื้อจะมีผู้ที่ได้รับวัคซีนไฟเซอร์หรืออื่นๆครบแล้ว การไม่พบอาการหนักมากเป็นลักษณะปกติของไวรัสโควิดที่ผ่านมาสองปีโดยไม่มีอาการมากถึง 80 กว่าเปอร์เซ็นต์และจะค่อยๆเริ่มเห็นอาการจนอาการหนักในกลุ่มที่เหลือ”เมื่อมีการติดเชื้อแพร่เป็นหลาย 1,000...หลาย 10,000 คนจะเริ่มเห็นผู้ที่มีอาการมากขึ้นตามสัดส่วน องค์การอนามัยโลกจัดเป็นกลุ่มไวรัสที่ “ต้องกังวล” และให้ความใส่ใจ...“variant of concern”.
