เรื่องเล่าเรื่องหนึ่ง...พระแก่ไม่พูดโกหก ในชวนม่วนชื่น 2 พระอาจารย์พรหม พระฝรั่งจบจากเคมบริดจ์ เล่าย้ำบอกนัยเป็นสำนวนที่ใครๆก็รู้ แต่เด็กวัดไทยรุ่นผมไม่รู้ มาถึงบางอ้อ ก็เมื่ออ่าน เทพนิยาย แอนเดอร์สัน (ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์สัน เขียน) เรื่องชายแก่ทำถูกเสมอบ้านนอกไกลปืนเที่ยง...ที่นั้น มีกระท่อมเก่าๆมุงจากแซมหญ้ามอลล์และหญ้าอื่นบนหลังคา แถมบนสันหลังคายังมีรังนกกระสา หน้าต่างสูงจากพื้นดินไม่ถึงวา เปิดอยู่ช่องเดียวจุดสะดุด หมาเฝ้าบ้านตัวหนึ่งเห่าขรม เวลามีคนเดินผ่าน ม้าตัวหนึ่งเล็มหญ้าริมคูข้างถนน บางวันผู้ผัวก็จะขี่มันเข้าเมือง...ชีวิตที่อัตคัดขัดสน จึงไม่แปลก วันหนึ่ง สองผัวเมียจึงคิดว่าควรขายม้า หรือแลกมันมากับอะไรที่อยากได้...สักอย่างวันนั้น มีตลาดนัดในเมือง ขณะผู้ผัวกำลังขึ้นหลังม้า ผู้เมียก็กำชับ ฉันไว้ใจ เธอทำอะไรก็ถูกเสมอชายชราขี่ม้าถึงประตูเมือง เขาแน่ใจในฐานะผู้เฒ่า เขาจะขายหรือแลกอะไร ต้องไม่เสียเปรียบ ดวงอาทิตย์ปล่อยแสงร้อนจ้า ท้องฟ้าใสไร้เมฆ แต่ถนนมีฝุ่นตลบ เพราะผู้คนมากมายกำลังมุ่งหน้าไปตลาดนัดชายคนหนึ่ง ต้อนแม่วัวรูปร่างงามอยู่ข้างหน้า ชาวไร่คิดว่าเอาม้าแลกวัวจะดีไม่น้อย เมื่อเขาเสนอ เจ้าของวัวก็สนอง ชาวไร่เฒ่าจูงแม่วัวเดินต่อ เจอชายอีกคนจูงแกะ ลักษณะดี อ้วนท้วน ขนงามชาวไร่เฒ่าคิด หญ้าในคูที่บ้านมีให้มันกินเหลือเฟือ หน้าหนาวเราก็จูงมันเข้ากระท่อม...เขาก็เสนอแลกแม่วัว แน่นอน ราคาในตลาดวัวแพงกว่าแกะหลายเท่า เจ้าของแกะจึงเต็มใจแลกทันทีชาวไร่จูงแกะเดินไปถึงหน้าประตูไม้โปร่ง บ้านไร่หลังนั้น เจ้าของบ้านกำลังอุ้มห่าน ชาวไร่เคยได้ยินเมียบ่นอยากเลี้ยงห่าน เมียฉันจะได้เก็บเศษอาหารเลี้ยงดูมัน เขาจึงเสนอแกะแลกห่าน ...ก็ได้มาชาวไร่อุ้มห่าน ผ่านประตูเก็บภาษีผ่านทาง เจ้าหน้าที่ผูกแม่ไก่ไว้กับกระจุกมันฝรั่ง เขาเห็นว่าแม่ไก่ตัวนี้สวยทั้งรู้ว่า แม่ไก่หาอาหารกินเองได้ โดยไม่ต้องหาเลี้ยง เขาเสนอแลกห่านกับไก่ เจ้าหน้าที่เก็บภาษีจึงดีใจเต็มที่ตลอดทางยาวไกล ชาวไร่แลกเปลี่ยนหลายครั้ง เขาเหนื่อยและคอแห้ง จึงแวะเข้าโรงแรม คนขายเครื่องดื่มแบกกระสอบใส่แอปเปิ้ลเน่าสำหรับให้หมูกิน มาชนชาวไร่มีต้นแอปเปิ้ล ต้นเดียวที่ให้ผลเดียวเมื่อปีที่แล้วที่บ้าน เขาอยากเห็นเมียดีใจที่เห็นแอปเปิ้ลออกผลดก จึงเสนอแลกแม่ไก่กับแอปเปิ้ลเน่า แล้วเขาแบกมันเข้าร้านเครื่องดื่มเจอพ่อค้าม้า พ่อค้าวัว และนักการพนันชาวอังกฤษสองคน มีเหรียญทองเต็มสองกระเป๋าชาวไร่เล่าเรื่องแลกม้า แลกต่อๆมาจนได้แอปเปิลเน่า นักพนันทั้งสองท้าเดิมพันร้อยปอนด์ กับแอปเปิ้ลเน่ากระสอบนั้น ชาวอังกฤษมั่นใจ เมียชาวไร่จะต้องเล่นงานเขาเต็มที่คู่เดิมพัน ชวนกันขึ้นรถม้า ไปถึงบ้านชาวไร่ ทุกเงื่อนไขการแลก จนถึงขั้นแลกแอปเปิ้ลเน่า เมียชาวไร่ละล่ำละลัก เธอเคยไปยืมต้นหอมกำมือหนึ่งจากเพื่อนบ้าน เมียเจ้าบ้านแดกดันใส่หน้า สวนเขาไม่มีอะไร กระทั่งแอปเปิ้ลเน่าสักใบ คราวนี้เธอจะเอาแอปเปิ้ลเน่าสิบใบไปให้เขาฟรีๆพูดจบ เมียชาวไร่ผู้เชื่อมั่นในความฉลาดของสามี ก็จูบริมฝีปากสามีเป็นอันว่าสองชาวอังกฤษแพ้พนัน เขาจ่ายเงินร้อยปอนด์ด้วยความเต็มใจ ที่ได้รู้ว่า ชาวไร่ฐานะสังคมต่ำ จะมีหัวใจสูง ผู้เมียแม้รู้ว่าผัวผิดพลาด แต่ยินดียอมรับได้อย่างหน้าชื่นแอนเดอร์สัน ทิ้งท้าย ไม่ว่าจะเป็นชาวไร่ผู้เฒ่า ชายแก่หรือที่จริง ก็คือพ่อของทุกคน ทำในสิ่งใดๆ ในสายตาผู้เป็นลูก พ่อย่อมถูกเสมอผมตั้งใจคัดลอกเรื่องนี้เล่าเป็นของขวัญให้ท่านผู้เฒ่า...ที่บัดนี้สังคมตราหน้า ตายช้าเป็นปัญหาใหญ่ให้สังคม ไม่ว่าคนทั้งโลก จะรุมนินทาตาแก่งุ่มง่ามซุ่มซ่าม คิดช้า...ขอแค่ลูกและเมียเข้าใจ ก็น่าจะพอ.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม