วันเสาร์สบายๆวันนี้เป็น “วันเสาร์แรกปี 2569” ผมชวนท่านผู้อ่านไปคุยเรื่อง การค้นพบสิ่งใหม่ๆ ที่เป็น ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี กันนะครับ การค้นพบเหล่านี้ จะทำให้วิถีชีวิตและคุณภาพชีวิตของเราไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป มนุษย์ทุกคนจะต้องปรับตัวเองขนานใหญ่ เพื่อให้สามารถอยู่รอดในโลกยุคใหม่ให้ได้สำนักข่าวบีบีซี ได้รายงาน “สุดยอดความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์แห่งปี 2505” ไว้หลายเรื่อง ผมขอคัดบางเรื่องที่ใกล้ตัวนำมาเล่าสู่กันฟัง เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนว่า โลกใบนี้นับจากวันนี้ไปจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป จากการค้นพบสิ่งใหม่ๆทางวิทยาศาสตร์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากความก้าวหน้าของ AI หรือปัญญาประดิษฐ์ยุคใหม่การค้นพบใหม่ในปี 2025 ที่มาแรงที่สุด ไม่มีอะไรเจ๋งกว่าการพัฒนา “Agentic AI” ปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถคิด ตัดสินใจ และลงมือทำงานได้เองทั้งหมดโดยอัตโนมัติเพื่อแก้ปัญหาหารือบรรลุเป้าหมายของภารกิจได้โดยไม่พึ่งมนุษย์ เช่น การทำบัญชี การวางแผนการตลาด การให้บริการสนับสนุนลูกค้า อย่างหลังนี้คาดว่า ธุรกิจทั่วโลกสามารถใช้ Agentic AI ทำได้ถึง 80% ภายในปี 2029 หรือไม่เกิน 3 ปีจากวันนี้ คนที่กำลังเรียนบัญชีการตลาดจบแล้วอาจไม่มีงานทำก็ได้ Agentic AI ทำแทนได้หมดปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่คิดได้เองทำได้เอง โดยปราศจากการแทรกแซงของมนุษย์ อีกประเภทหนึ่งที่มีการพัฒนาขึ้นมาในปี 2025 ก็คือ AI LapAI Lap เป็น ห้องทดลองปัญญาประดิษฐ์ ที่สามารถออกแบบและลงมือทำการทดลองได้เอง และทำงานได้เร็วกว่านักวิทยาศาสตร์ที่เป็นมนุษย์หลายเท่า AI Lap จะช่วย เร่งการค้นพบยาใหม่ๆที่มีประสิทธิภาพในการรักษาสูงให้เร็วขึ้น รวมทั้ง วิธีการรักษาโรคร้ายแรง หรือ วัสดุมหัศจรรย์แห่งอนาคต แทนที่จะต้องใช้เวลานานหลายสิบปีในการวิจัยเหมือนในอดีต ในปี 2025 มหาวิทยาลัย MIT ได้ใช้ AI คิดค้น “ยาปฏิชีวนะชนิดใหม่” ที่สามารถ ฆ่าเชื้อดื้อยารักษาโรคหนองใน (Gonorrhea) รวมทั้ง เชื้อดื้อยาตัวร้าย MRSA ได้สำเร็จการพัฒนา AI ในปี 2025 ยังมีความก้าวหน้าที่สำคัญคือ “แบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ (LLM)” ได้บรรลุขีดความสามารถในการสนทนาด้วยข้อความตัวอักษร ซึ่งได้มีการพิสูจน์แล้วว่า สามารถสนทนาตอบโต้ในเรื่องยากๆได้อย่างซับซ้อน ลุ่มลึก และมีจังหวะจะโคนเป็นธรรมชาติ ไม่ต่างจากมนุษย์ที่เป็นผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชานั้นเลย เช่น โมเดล GPT 4.5 เป็นต้นไป DeepSeek–R1 ของจีน ที่สามารถคิดโดยใช้เหตุผลเชื่อมโยงเป็นลูกโซ่ จนทำให้สนทนาในเรื่องลึกซึ้งได้ต่อเนื่องยาวนาน เช่น เรื่องกฎหมาย การแพทย์ การศึกษา การใช้ความคิดสร้างสรรค์ยิ่งเห็นความสามารถของ AI ก็ยิ่งน่ากลัวนะครับจากเรื่อง AI ไปเรื่องการแพทย์บ้าง การค้นพบสำคัญในปี 2025 ของ ทีมนักวิจัยสถาบันวิทยาศาสตร์ไวซ์มานน์ของอิสราเอล (WIS) ก็คือการค้นพบ “กลไกใหม่ของระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย” ที่ซ่อนอยู่ใน “โรงงานรีไซเคิลโปรตีน” ซึ่งเปรียบเสมือน “ถังขยะในเซลล์” ของเซลล์ในร่างกาย กลไกนี้สามารถเป็นอาวุธ “ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย” และช่วยผลิต “ยาปฏิชีวนะรุ่นใหม่ประสิทธิภาพสูง” ให้กับผู้ติดเชื้อดื้อยาในอนาคต กลไกนี้อยู่ในองค์ประกอบของเซลล์ที่เรียกว่า “โปรทีเอโซม” (Proteasome) เป็นโครงสร้างโปรตีนเชิงซ้อน ทำหน้าที่หั่นโปรตีนเก่าสายยาวที่ใช้แล้ว ซึ่งร่างกายมองว่าเป็นขยะ ให้กลายเป็นเปปไทด์หรือโปรตีนสายสั้น เพื่อนำไปสังเคราะห์เป็นโปรตีนชนิดใหม่ที่นำมาใช้งานได้อีกครั้งโปรตีนนี้ มีโหมดการทำงานลับซ่อนอยู่ เมื่อใดที่พบว่า ร่างกายติดเชื้อแบคทีเรีย ถังขยะเซลล์ก็จะเปลี่ยนตัวเองเป็น โรงงานผลิตยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียทันที โดย เปลี่ยนโปรตีนที่ใช้แล้ว เป็นอาวุธเคมีชื่อ “สารต้านจุลชีพ” (Antimicrobial) ซึ่งเป็นความหวังใหม่ของวงการแพทย์ที่จะช่วยชีวิตมนุษย์ได้ปีละกว่าล้านคนเลยทีเดียวที่จริงการค้นพบวิทยาการใหม่มีอีกเยอะ นำมาเล่าแค่ 2 เรื่อง ก็เปลี่ยนโฉมโลกใบเก่าปี 2568 สู่โลกใบใหม่ 2569 ที่ไม่มีวันกลับมาเหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว.“ลม เปลี่ยนทิศ”คลิกอ่านคอลัมน์ “หมายเหตุประเทศไทย” เพิ่มเติม
