ศูนย์บริการการพัฒนาขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ผลบ้านไร่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.หางดง จ.เชียงใหม่ ถือเป็นอีกโครงการที่ประสบความสำเร็จเป็นที่ประจักษ์ ภายใต้การดูแลของสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ในการขยายผลความสำเร็จของศูนย์ฯสู่เกษตรกรในพื้นที่ ทำให้เกิดการพัฒนาสายพันธุ์ไม้ดอกไปสู่ตลาดโลก 83 ชนิด “เราได้รับการส่งเสริมสนับสนุน จนมีความพร้อมด้านบุคลากรและวิชาการด้านไม้ดอก ดำเนินงานด้านการพัฒนาพันธุ์พืชควบคู่ไปกับงานศึกษาทดลองและวิจัย ด้านเทคโนโลยีการผลิตไม้ดอก เช่น เทคโนโลยีการผลิตพืชกลุ่มกระเจียวและปทุมมา เทคโนโลยีการผลิตแกลดิโอลัส เทคโน โลยีการผลิตว่านสี่ทิศ เพื่อสนับสนุนกลุ่มชาวบ้าน และกลุ่มเกษตรกรที่สนใจผลิตไม้ดอกเป็นอาชีพหลัก หรือเป็นอาชีพเสริมรายได้ พร้อมให้การสนับสนุนพันธุ์ไม้แก่เกษตรกรที่ประสบภัยธรรมชาติร้ายแรง พร้อมสนับสนุนกลุ่มที่ผลิตพันธุ์ไม้ดอกไม้ผลทราบข้อมูลการตลาดของพืชนั้นๆแบบต่อเนื่องอย่างใกล้ชิด”ศ.ดร.โสระยา ร่วมรังษี ผู้อำนวยการศูนย์บริการการพัฒนาขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ผลบ้านไร่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บอกเล่าถึงความสำเร็จของศูนย์ฯ ในการถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ชาวบ้าน จนอาชีพปลูกไม้ดอกกลายเป็นอาชีพที่มั่นคงของชาวบ้าน โดยศูนย์ฯได้พัฒนาพันธุ์พืชและเทคโนโลยีการผลิตพืชมาอย่างต่อเนื่อง มุ่งเน้นให้ได้พันธุ์ใหม่ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศของไทย ตอบสนองกับความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ โดยได้นำสายพันธุ์พืชใหม่มาสนับสนุนแก่กลุ่มชาวบ้านในความดูแลของศูนย์ฯ และเกษตรกรผู้สนใจทั่วไป พร้อมยื่นขอจดทะเบียนพันธุ์พืชใหม่ที่กรมวิชาการเกษตร ตั้งแต่ปี 2553 จนปัจจุบันสำหรับพืชทั้ง 83 ชนิด แบ่งเป็นพืชกลุ่มปทุมมา กระเจียว 46 ชนิด แกลดิโอลัส 23 ชนิด ว่านสี่ทิศ 4 ชนิด และบานชื่น 10 ชนิด โดยพันธุ์พืชใหม่ที่น่าส่งเสริมแก่เกษตรกรและเป็นที่รู้จักในท้องตลาด เช่น แกลดิโอลัสพันธุ์เจ้าฟ้า, บ้านไร่ซันไซน์, บ้านไร่ซิลเวอร์สตาร์, บ้านไร่กู๊ดลัค และบ้านไร่เพอร์เพิลเจมส์ เป็นต้น ส่วนกลุ่มปทุมมา ได้แก่ ลูกผสมปทุมมาพันธุ์, บ้านไร่สวีท, ซีเอ็มยูสวีทเลดี้, ซีเอ็มยูวิสต้า, ซีเอ็มยูมิราเคิล, ยูคิ นิกาตะ และบ้านไร่เบอร์กันดี้ ขณะที่พืชกลุ่มกระเจียว ทางศูนย์ฯได้พัฒนาพันธุ์ใหม่ให้มีสีสันของดอกสวยงาม กลีบประดับมีความหนาทนทาน มีการเรียงตัวของกลีบประดับเป็นระเบียบ ก้านช่อดอกยาวและแข็งแรง ทรงต้นมีขนาดกะทัดรัด ซึ่งได้คัดเลือกมาขยายพันธุ์ และมอบให้แก่เกษตรกรผลิตและขยายพันธุ์เพื่อส่งออกไปในตลาดโลก โดยทำข้อตกลงร่วมกันระหว่างสำนักงาน กปร.มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และบริษัทผู้รับซื้อหัวพันธุ์ในต่างประเทศ จนทำให้เกิดรายได้แก่เกษตรกร โดยกระเจียวพันธุ์ที่นำไปส่งเสริม ได้แก่ บ้าน ไร่เรด เกรทเรน มณีสยาม สวีทเมมโมรี เป็นต้นทั้งนี้ ผลการดำเนินงานของกลุ่มไม้ดอกที่เป็นสมาชิกศูนย์ฯทั้ง 6 จ. ได้แก่ เชียงใหม่ พะเยา นครนายก ฉะเชิงเทรา ยะลา และนราธิวาส ทำรายได้ในปี 2565 รวมทั้งสิ้น 9,621,410 บาท โดยจังหวัดที่ทำรายได้มากที่สุดคือจังหวัดยะลา.กรวัฒน์ วีนิล
