กี่ปีมาแล้วที่มีการรณรงค์ไม่เผาตอซัง แต่ไม่เคยสำเร็จ แม้จะมีกฎหมายห้าม สุดท้ายทำได้แค่หลับตาข้างเดียว แต่ อบต.รางจรเข้ อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา สามารถทำได้ เขามีวิธีการอย่างไร... และไม่แปลกใจเลยที่ล่าสุด อบต.แห่งนี้ คว้ารางวัลชนะเลิศองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีการบริหารจัดการที่ดี ประเภทดีเลิศอันดับ 1 ของประเทศ และได้รางวัลนี้ติดต่อกันเป็นปีที่ 9“ประชากรกว่า 60% ส่วนใหญ่ทำนาปีละ 2-3 รอบ บนพื้นที่เกือบ 6,000 ไร่ แต่ละรอบการผลิตจะเหลือตอซังหลังการเก็บเกี่ยวราว 2.2 ล้าน กก. หลังทำนาเกษตรกรมักเผาตอซังก่อให้เกิดฝุ่นพีเอ็ม 2.5 รวมถึงควันที่เป็นมลพิษกระทบต่อสุขภาพและทรัพย์สินเป็นประจำ ปี 2563 เราจึงเข้าร่วมโครงการคูโบต้าร่วมมือ เกษตรร่วมใจ ส่งมอบเครื่องจักรการเกษตรให้กลุ่มเกษตรกร เพื่อช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต สร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน นำมาพัฒนาสู่การรณรงค์ลดการเผาตอซังอย่างได้ผล 100% จนปัจจุบัน” ดร.พงศกร มงคลหมู่ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลรางจรเข้ อ.เสนา จ.พระนครศรีอยุธยา บอกถึงที่มาของการเข้าร่วมโครงการของบริษัท สยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด ที่เน้นการใช้เครื่องจักรกลการเกษตร พัฒนาชีวิตเกษตรกรให้ยั่งยืน จนพื้นที่ปราศจากการเผาตอซัง...อบต.มีความต้องการลดการเผาตอซังมาอย่างต่อเนื่อง เริ่มตั้งแต่ปี 2560 เริ่มทำหนังสือเตือนไปยังเกษตรกรขอความร่วมมือลดการเผาตอซัง ปี 2562 จึงเริ่มมีการหารือร่วมกันกับทางคูโบต้า จนตกผลึกได้วิธีการในการนำตอซังไปอัดเป็นฟางข้าว แล้วเชื่อมการตลาด นำไปขายต่อให้กับบริษัท เอสซีจี เพื่อนำไปเป็นเชื้อเพลิงชีวมวลให้แก่โรงงานปูนซีเมนต์ และโรงงานผลิตกระดาษบรรจุภัณฑ์ในเครือเอสซีจี และขายเป็นอาหารสัตว์ให้กับเกษตรกรทั่วไป ดร.พงศกร บอกต่อไปว่า หลังผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการจึงได้รับการสนับสนุน แทรกเตอร์ รุ่น L5018 ติดตั้งอุปกรณ์ KIS จำนวน 2 คัน เครื่องอัดฟาง HB 135 จำนวน 2 เครื่อง และชุดบุ้งกี๋ LA588-1 จำนวน 2 เครื่อง รวมทั้งให้คำปรึกษาด้านโซลูชันเกษตรปลอดการเผา พร้อมบริการจากทีมช่างที่มีมาตรฐาน ความรู้ในการบริหารจัดการเครื่องจักรแบบกลุ่ม การทำบัญชีรายรับรายจ่าย การบริหารจัดการเงินทุน เพื่อการบำรุงรักษาเครื่องจักรอย่างเหมาะสม พร้อมได้รับคำแนะนำการใช้งาน และได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากทีมช่างบริการผู้เชี่ยวชาญ หลังจากนั้นจึงได้มีการบังคับใช้กฎหมายปรับผู้ที่เผาตอซัง ที่ผู้ว่าฯให้สิทธิกับ อบต.แต่ละพื้นที่ โดยกำหนดโทษปรับสูงสุด 3,000 บาท พร้อมกับสร้างแรงจูงใจร่วมกันไป โดยให้สิทธิคนที่ไม่เผาตอซังนำข้าวมาสีในโรงสีชุมชนของ อบต.ได้ฟรี ขณะเดียวกันก็สามารถนำข้าวมาวางขายร่วมกับสินค้าโอทอปของทาง อบต.ได้ ต่อมาจึงวางแผนและจัดสรรการใช้งาน โดยจัดทำประชามติร่วมกับวิสาหกิจชุมชน และสมาชิกเกษตรกรทั้ง 7 หมู่บ้าน ที่อยู่ในการดูแลของ อบต. เพื่อให้เกษตรกรลงทะเบียนและแจ้งวันเก็บเกี่ยว ทาง อบต.จึงจัดลำดับคิวนำเครื่องอัดฟางลงไปทำงานโดยเร็วที่สุด โดยจะจ้างงานแรงงานในชุมชน ทั้งการขับแทรกเตอร์อัดฟางข้าว ขับรถขนส่งฟางก้อนไปส่งยังโรงงานปูนซีเมนต์ และโรงงานผลิตกระดาษบรรจุภัณฑ์ในเครือเอสซีจีผลจากความสำเร็จที่ผ่านมา นอกจากตำบลแห่งนี้จะปลอดการเผาตอซัง 100% แล้ว กลุ่มเกษตรกรยังสามารถอัดฟางก้อนได้วันละ 40 ไร่ ได้ปริมาณฟางอัดก้อน 25–30 ตัน มีรายได้จากการขายฟางตันละ 800 บาท และจะนำเงินมาจัดสรรให้กับเกษตรกรในกลุ่ม เป็นทุนการศึกษาอาหารกลางวันให้กับนักเรียนใน ร.ร.สังกัด อบต. ตลอดจนช่วยงานการกุศลในพื้นที่ ค่าบริหารจัดการ ค่าซ่อมบำรุงอุปกรณ์ ที่สำคัญยังสร้างรายได้เพิ่มให้กับเกษตรกรอย่างต่อเนื่องอีกด้วย.กรวัฒน์ วีนิล
