ท่านที่เคยไปฮาร์บิน เมืองเอกของมณฑลเฮย์หลงเจียง คงได้เห็นโบสถ์ทรงหัวหอมสไตล์รัสเซียนออร์ทอดอกซ์ ที่มีโบสถ์สไตล์นี้เพราะในอดีตรัสเซียเคยได้สิทธิสร้างทางรถไฟจากเมืองชีตาในไซบีเรียผ่านฮาร์บินในเฮย์หลงเจียงไปวลาดิวอสต็อกสมัยก่อนตอนโน้น ฮาร์บินเป็นหมู่บ้านเล็กๆ เมื่อเริ่มลงมือสร้างทางรถไฟ รัสเซียใช้หมู่บ้านฮาร์บินเป็นศูนย์ในการปฏิบัติงาน คนรัสเซียอพยพเข้ามาพร้อมข้าวของเครื่องใช้และเครื่องจักร ตอนที่ผมและพ่อไปเยือนพิพิธภัณฑ์เมืองฮาร์บิน ยังได้พบข้อความของคนรัสเซียที่บอกว่า พวกเขาสร้างฮาร์บินจากแผ่นดินที่ไม่มีอะไรเลย พอรถไฟสายตะวันออกของจีนสร้างเสร็จเมื่อ ค.ศ.1902 รัสเซียก็ใช้ฮาร์บินเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ในการบริหารและดูแลเส้นทางรถไฟมีการปฏิวัติในรัสเซียในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ.1917 การปฏิวัติครั้งนั้นทำให้ราชวงศ์โรมานอฟล่มสลาย พอถึงเดือนตุลาคม ค.ศ.1917 พรรคบอลเชวิกก็ยึดอำนาจการปกครอง และจัดตั้งสหภาพ โซเวียต มีสงครามกลางเมืองรบกันระหว่างรัสเซียแดง (บอลเชวิก) กับรัสเซียขาว (นิยมราชวงศ์โรมานอฟ) อยู่นาน 7 ปี ช่วงสงครามกลางเมือง รัฐบาลบอลเชวิกประกาศคืนเฮย์หลงเจียงและเส้นทางรถไฟสายตะวันออกให้จีน ซึ่งในตอนนั้นเส้นทางรถไฟบริหารจัดการโดยรัสเซียขาว หลังจากแพ้ในสงครามกลางเมือง พวกรัสเซียขาวก็อพยพลี้ภัยเข้ามาอยู่ที่เมืองฮาร์บินกันมากขณะจีนมีสงครามกลางเมืองระหว่างพรรคกว๋อหมินตั่งกับพรรคคอมมิวนิสต์ ฮาร์บินเป็นเมืองใหญ่เมืองแรกและเฮย์หลงเจียงเป็นมณฑลแรกที่พรรคคอมมิวนิสต์ชนะและยึดครองได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดเฮย์หลงเจียงเคยเป็นเมืองที่มีเศรษฐกิจมั่นคงอยู่แล้ว ผู้อ่านท่านเชื่อผมเถิด หลังจากที่จีนกับรัสเซียร่วมกันพัฒนาเมืองใกล้ชายแดน เฮย์หลงเจียงจะเป็นมณฑลที่มีเศรษฐกิจดีเลิศอย่างคาดไม่ถึง ผมขออนุญาตแนะนำเฮย์หลงเจียงให้กับคนไทยเข้าไปลงหลักปักฐานธุรกิจ ถ้าปักฐานที่นี่ได้ ท่านก็สามารถขยายธุรกิจข้ามไปในภูมิภาคไซบีเรียของรัสเซียได้อย่างง่ายดายนักท่องเที่ยวจีนและรัสเซียมาเยือนฮาร์บินกันเต็มเมือง ผมว่าฮาร์บินและเมืองอื่นในเฮย์หลงเจียงน่าสนใจสำหรับธุรกิจอาหารและบริการ ใครเกิดมาแล้ว ยังไม่มีพื้นที่เฉพาะตัวที่จะใช้เป็นอาวุธลับทำมาหากินของตนเอง ผมแนะนำดินแดนสองฝั่งแม่น้ำเฮย์หลงเจียงครับการสร้างเครือข่ายจีน-รัสเซียอย่างมั่นคง ควรเริ่มจากการส่งบุตรหลานไปเรียนในมหาวิทยาลัยเฮย์หลงเจียงหรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นอีกกว่า 50 แห่งในมณฑลนี้ ที่ดังระดับชาติของที่นี่คือสถาบันเทคโนโลยีฮาร์บินซึ่งก่อตั้งในสมัยการสร้างทางรถไฟสายตะวันออกของจีนรัฐบาลมณฑลเฮย์หลงเจียงกำลังสนับสนุนโครงการร้านหนังสือ มีการให้ทุนอุดหนุนสร้างร้านหนังสือในย่านกั่วเกอ ร้านหนังสือหมู่ตันเจียง และร้านหนังสือประตูสู่ประเทศที่ให้สร้างตามเมืองชายแดน โดยเน้นหนังสือวิถีชีวิตและวัฒนธรรมชาวจีนโพ้นทะเลในรัสเซีย ทางรถไฟในตะวันออกไกล ประวัติศาสตร์ชาวยิว (เฮย์หลงเจียงมีพรมแดนติดกับแคว้นปกครองตนเองยิวของรัสเซีย แคว้นนี้มีเมืองหลวงชื่อนครบิโรบิดจาน)ฮาร์บินเป็นเมืองที่มีพื้นที่บริหารจัดการกว้างที่สุดของจีน (5.3 หมื่นตารางกิโลเมตร) เมืองเดียวมีพื้นที่เท่าภาคตะวันออกของไทย ฮาร์บินได้ชื่อว่าเป็นมอสโกแดนตะวันออก บางคนเรียกฮาร์บินว่า Little Paris ท่านที่อยากค้าขายชายแดนจีน-รัสเซีย ผมขอแนะนำเจียมู่ซือซึ่งมีด่านพรมแดนสากลมากถึง 5 แห่งและเป็นเมืองแรกของจีนที่เห็นพระอาทิตย์ขึ้น ท่านที่สนใจพลังงานแสงอาทิตย์ก็ไปที่เมืองสุ่ยหว้า ท่านที่สนใจโสมและเห็ดหูหนูดำก็ไปที่เมืองอีชุน ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าไม้สำคัญของจีนจีนเป็น ‘สาธารณรัฐประชาชน’ สำคัญ รัสเซียเป็น ‘สหพันธรัฐ’ สำคัญ ทั้งสองเป็นชาติรัฐขนาดใหญ่ที่มั่นคงและมั่งคั่ง การไปลงหลักปักฐานที่จีน ทำให้เสียโอกาสในรัสเซีย ลงที่รัสเซียก็เสียโอกาสที่จีน ฮาร์บินและเฮย์หลงเจียงคือ ‘ทางออก’ ของความรักพี่เสียดายน้องครับ.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.comจีนและรัสเซียพัฒนาเมืองชายแดน (1)