“การพบกันครั้งนี้จะเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในชีวิต” แม้จะเป็นคนเดิม...สถานที่เดิม หรือเหตุการณ์เดิม ก็ไม่มีทางเหมือนเดิมอีกแล้ว “อิจิโกะ อิจิเอะ” (Ichigo Ichie) หนึ่งช่วงชีวิต... หนึ่งการพบพาน คือปรัชญาการดำเนินชีวิตแสนเรียบง่ายของชาวญี่ปุ่น ที่เน้นย้ำให้เราเห็นคุณค่าและใช้ทุกช่วงเวลาอย่างมีความหมายแนวคิดอันลึกซึ้งนี้มีรากฐานจากพิธีชงชาของญี่ปุ่น ซึ่งได้รับอิทธิพลจากนิกายเซน โดยผู้ที่ทำให้แนวคิดนี้เป็นที่รู้จักแพร่หลายคือ “อิอิ นาโอซูเกะ” ปรมาจารย์พิธีชงชาในศตวรรษที่ 19 เขาสอนว่า เจ้าภาพและแขกควรตระหนักว่าการพบกันในห้องชาครั้งนั้นจะไม่มีวันเกิดซ้ำในรูปแบบเดิมอีก แม้จะเป็นเพื่อนสนิทที่พบกันทุกสัปดาห์ แต่วันนั้นอากาศไม่เหมือนเดิม, อายุไม่เท่าเดิม, ความรู้สึกไม่เหมือนเดิม และโลกภายนอกได้เปลี่ยนไปแล้ว จึงควรปฏิบัติต่อช่วงเวลานั้นราวกับเป็นครั้งเดียวในชีวิต หลายคนเข้าใจว่าแนวคิดนี้คล้ายคลึงกับหลักคิด “การใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบัน” ซึ่งแก่นสำคัญอยู่ที่การรับรู้สิ่งที่กำลังเกิดขึ้น แต่จริงๆแล้ว “อิจิโกะ อิจิเอะ” แฝงความหมายลึกซึ้งกว่าถึงการรับรู้ว่า “ช่วงเวลานี้กำลังหายไปตลอดกาล”ชาวญี่ปุ่นมักใช้คำว่า “อิจิโกะ อิจิเอะ” เป็นคำทักทายและบอกลากัน เพื่อสื่อว่าการพบเจอกันนั้นเป็นสิ่งพิเศษ ฉะนั้นควรปฏิบัติต่อช่วงเวลานั้นราวกับเป็นครั้งเดียวในชีวิต เพราะหากปล่อยให้ผ่านไปเราก็จะสูญเสียมันไปตลอดกาลนิกายเซนมองว่าทุกสิ่งล้วนไม่เที่ยง ทุกอย่างกำลังจากไป, ดอกไม้กำลังโรย, วัยหนุ่มสาวกำลังผ่านไป, พ่อแม่กำลังแก่ลง, ลูกกำลังเติบโตขึ้น และแม้แต่ตัวเราเองก็กำลังเปลี่ยนไปทุกวินาที ดังนั้น อาหารมื้อนี้, บทสนทนานี้, การเดินทางครั้งนี้ จึงไม่ใช่หนึ่งในหลายครั้ง แต่อาจเป็นครั้งสุดท้ายของชีวิตโดยที่เราไม่รู้ตัวงานวิจัยด้านจิตวิทยาพบว่า คนจำนวนมากไม่ได้เสียใจกับสิ่งที่สูญเสียไป แต่มักเสียใจที่ตอนมีอยู่กลับไม่ได้ใส่ใจ...พ่อแม่ยังอยู่ แต่ไม่ได้ โทร.หา, ลูกยังเล็ก แต่ไม่มีเวลาให้, เพื่อนยังอยู่ แต่ไม่มีเวลาพบกัน เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งที่หายไปจริงๆไม่ใช่คน แต่เป็นโอกาสที่จะพบกันในแบบนั้น ซึ่งไม่มีวันย้อนกลับมาอีกแล้ว นี่คือแก่นแท้ๆของ “อิจิโกะ อิจิเอะ”ในโลกยุคดิจิทัลแนวคิดนี้ยิ่งสำคัญ ยุคปัจจุบันเราถ่ายรูปทุกอย่าง แต่กลับสัมผัสทุกอย่างน้อยลง...เราเก็บภาพพระอาทิตย์ตก แต่ไม่ได้ชื่นชมความงามของพระอาทิตย์ตก...เราถ่ายคลิปคอนเสิร์ต แต่แทบไม่ได้ฟังเพลง...เราบันทึกช่วงเวลาสำคัญๆ แทนที่จะมีชีวิตอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ “อิจิโกะ อิจิเอะ” เตือนเราว่าความทรงจำที่ดีที่สุดไม่ได้เกิดจากการเก็บทุกอย่างไว้ แต่เกิดจากการอยู่กับมันอย่างเต็มที่วันหนึ่งคุณจะรู้ว่ามีครั้งสุดท้ายของทุกอย่าง ครั้งสุดท้ายที่ได้อุ้มลูก, ครั้งสุดท้ายที่แม่ทำกับข้าวให้กิน, ครั้งสุดท้ายที่ได้นั่งคุยกับเพื่อนเก่า, ครั้งสุดท้ายที่ได้เห็นบ้านหลังเดิม แต่ปัญหาคือตอนที่มันเกิดขึ้น เราไม่เคยรู้มาก่อนว่ามันจะเป็นครั้งสุดท้าย!!วิธีใช้ชีวิตที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่การไล่ตามหาโมเมนต์พิเศษ แต่คือการปฏิบัติต่อเรื่องธรรมดาๆราวกับมันจะไม่เกิดขึ้นอีก “อิจิโกะ อิจิเอะ” สอนเราว่าไม่จำเป็นต้องทำทุกวันให้ยิ่งใหญ่ แต่ทำให้ทุกวันที่แสนธรรมดากลายเป็นวันที่มีคุณค่า เพราะมันไม่อาจย้อนกลับมาได้อีกเลยไม่ได้บอกให้ใช้ชีวิตราวกับทุกวันคือวันสุดท้าย เพราะมันเศร้าเกินไป และอาจทำให้เร่งรีบไป แต่อยากให้ใช้ชีวิตราวกับทุกการพบกันอาจเป็นครั้งสุดท้าย ทั้งมื้ออาหารนี้, บทสนทนานี้, การกอดครั้งนี้, การเดินทางครั้งนี้ มันจะไม่เกิดขึ้นอีกในรูปแบบเดิม คิดได้แบบนี้ทำให้ใจเราช้าลง, สงบลง, ตั้งใจฟังมากขึ้น, รักผู้คนตรงหน้ามากขึ้น และไม่อยากทำร้ายจิตใจใครอีกเลย... ดีๆต่อกันไว้ เพราะทุกการพบกันอาจเป็นครั้งสุดท้าย.มิสแซฟไฟร์คลิกอ่านคอลัมน์ “คนดังอะราวนด์เดอะเวิลด์” เพิ่มเติม
