เมื่อเร็วๆ นี้ นักโบราณคดีจากพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์วิทยาแห่งชาติในญี่ปุ่น และมหาวิทยาลัยแห่งชาติซานมาร์กอส ในเปรู ซึ่งร่วมกันทำงานในแหล่งโบราณคดีปาโกปัมปาของเปรู อยู่ห่างจากกรุงลิมา เมืองหลวงเปรู ไปทางเหนือ 900 กิโลเมตร ได้ประกาศการค้นพบสุสานของนักบวชอายุ 3,000 ปี พร้อมกับเครื่องปั้นดินเผาโบราณหลายชิ้น ทีมนักโบราณคดีระบุว่า นักบวชเจ้าของหลุมฝังศพนี้เป็นหนึ่งในนักบวชกลุ่มแรกๆในเทือกเขาแอนดีส ที่ได้รับการถวายเครื่องสักการบูชาหลายชุด เนื่อง จากลักษณะแวดล้อมต่างๆ เกี่ยวกับพิธีศพยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ขณะที่ร่างไร้วิญญาณของนักบวชถูกอธิบายว่าลำตัวส่วนล่างงอเป็นบางส่วน ทิศตะวันตกของหลุมศพมีชามดินเผาทรงกลมขนาดเล็ก ไม้พายทำจากกระดูกแกะสลัก และเครื่องบูชาอื่นๆ โครงกระดูกและเครื่องบูชาถูกปกคลุมด้วยเถ้าและดินอย่างน้อย 6 ชั้น หลุมศพมีลักษณะเป็นวงกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 3 เมตร ลึก 1 เมตร ประเมินว่านักบวชคนนี้มีชีวิตอยู่ประมาณ 1,000 ปีก่อนคริสตกาล การค้นพบนี้ชี้ให้เห็นเพิ่มเติมว่าเมื่อนานมาแล้วมีผู้ทรงศีลชั้นสูงและทรงอำนาจได้ปรากฏตัวในเทือกเขาแอนดีส ซึ่งในเดือน ก.ย.2565 นักโบราณคดีกลุ่มเดียวกันได้ค้นพบหลุมฝังศพอายุมากกว่า 3,000 ปีของชายที่ถูกระบุว่าเป็นนักบวชแห่งปูตูโตส (Priest of the Pututos) เนื่องจากพบเปลือกหอยสังข์ที่ชาวเปรูโบราณจะใช้เพื่อส่งเสียงคล้ายแตร.
