นิยายสามก๊ก จับตอนกลเมืองร้าง งิ้วนิยมเอามาเล่น เหตุเพราะคนดูชอบ ขงเบ้งเก่งนัก คนเดียวนั่งบนเชิงเทิน ดีดพิณ ไล่สุมาอี้ที่มีทหารยี่สิบหมื่น หนีกระเจิงคำถามที่ 82 ใน 101 คำถามสามก๊ก (หลี่ฉวนจวินและคณะเขียน ถาวร สิกขโกศล แปล สำนักพิมพ์มติชน พ.ศ.2556) เริ่มต้นก็บอกว่า กลเมืองร้าง เป็นเรื่องที่หลอกว้านจง แต่งเติมขงเบ้งตั้งทัพที่ด่านยังเบงก๋วน มีทหารหนึ่งหมื่นรักษาประตูเมือง สุมาอี้ยกทัพยี่สิบหมื่นประชิดฉับพลัน ขงเบ้งจะเคลื่อนทหารไปสมทบกับอุยเอี๋ยนตามแผน ก็ไม่ทัน จึงสั่งทหารหยุดกลองรบเปิดประตูเมืองทั้งสี่ สั่งคนปัดกวาดทำความสะอาด สุมาอี้คิดมาก เกรงว่าขงเบ้งจะซุ่มทหารไว้ ไม่กล้ารุกเข้า สั่งถอยทัพถอยกลับไปทางเขาชูสานด้านเหนือเรื่องนี้ ผู้รู้ชื่อเผยซงจือ ตรวจสอบวิเคราะห์ถี่ถ้วน แล้วฟันธงว่า เวลาที่ขงเบ้งตั้งทัพที่ด่านยังเบงก๋วน สุมาอี้ยังเป็นแม่ทัพรักษามณฑลเก็งจิ๋ว ส่วนของวุ่ยก๊ก อยู่ที่เมืองอ้วนเซีย โดยลักษณะภูมิประเทศ ไม่อาจมารบกับขงเบ้งได้แม้ต่อมาพยายามจะยกทัพมาด่านยังเบงก๋วน แต่ฝนตกหนักตลอดทาง มาไม่ถึงเป็นอันว่า ขงเบ้งตัวจริง ไม่เคยใช้กลเมืองร้าง แต่ในสมัยเดียวกัน มีแม่ทัพสามคนเคยใช้ แม่ทัพคนแรกคือจูล่ง ประวัติจูล่งฉบับความแปลก เล่าว่ารัชศกเจี้ยนอานปีที่ 24 (ค.ศ.219) จ๊กก๊กกับวุ่ยก๊กรบชิงเมืองอันต๋งกัน ทหารวุ่ยก๊กขนเสบียงมาส่ง ฮองตงเสนอจูล่งให้ปล้นเสบียง แต่ทัพฮองตงมาสมทบไม่ทันเวลาทัพจูล่งกำลังน้อย รบโจโฉพลางถอยพลาง จนมาถึงค่าย จูล่งสั่งเปิดประตูเมือง ล้มธงหยุดกลอง โจโฉเกรงว่าจะมีทัพซุ่ม ไม่กล้าสั่งบุกกลับสั่งถอยจูล่งฉวยโอกาสรัวกลอง สั่งทหารยิงธนูหน้าไม้ยิงไล่หลัง ทหารโจโฉตื่นตกใจแตกหนี เหยียบกันเอง ตกลงในแม่น้ำฮั่นสุ่ยล้มตายมากมายเล่าปี่ ชมจูล่งว่า มีขวัญกล้าทั่วกาย เพราะการรบที่เรียกว่า อุบายค่ายร้าง ครั้งนี้เองกลเมืองร้าง ครั้งต่อมา เป็นการรบระหว่างจูหวน แม่ทัพง่อก๊ก กับโจหยิน แม่ทัพวุ่ยก๊ก เมื่อ ค.ศ.223 โจหวนทำทีตีตะวันออก แต่บุกตะวันตก สั่งพลนับหมื่นจะเข้าตีทางตำบลแม่น้ำเทียนเข แต่กลับเข้าตีตำบลทางปากน้ำยี่สูจูหวนให้เรียกทัพที่เทียนเขกลับ แต่ยังไม่ทันถึง ทัพโจหยินมาก่อน ทัพจูหวนเหลือทหารเพียงห้าพัน นายทหารต่างตกใจกลัว แต่จูหวนสั่งให้ล้มธงหยุดกลอง แสดงความอ่อนแอลวงโจหยินโจหยินงงงัน จูหวนได้โอกาสรัวกลองโจมตี ทัพโจหยินแตกพ่ายกลเมืองร้าง ครั้งที่ 3 ฝีมือบุนเพ่ง แม่ทัพวุ่ยก๊ก ค.ศ.226 ซุนกวน ยกพลนับหมื่นมาถึง ตอนนั้นกำแพงเมืองที่บุนเพ่งรักษาพัง ราษฎรกระจายอยู่ตามทุ่งนา บุนเพ่งที่จริงอับจน แต่ทำทีซุ่มสงบ ให้คนในเมืองไม่ปรากฏตัว แสร้งนอนอยู่ในบ้าน ตั้งใจให้ข้าศึกระแวงระวัง ซุนกวนไม่กล้าโจมตี สั่งถอยทัพกลับไปเองหลี่ฉวนจวิน ผู้เขียน 101 คำถามสามก๊ก บอกว่า กลเมืองร้างสามครั้งในสมัยสามก๊ก ไม่มีครั้งไหนเกียวข้องไปถึงขงเบ้ง นิยายสามก๊กได้ชื่อว่าจริงเจ็ดเท็จสามหลอกว้านจง ผู้แต่ง ใช้การย้ายดอกต่อกิ่ง เอาเรื่องกลเมืองร้างที่คนอื่นใช้ ยกให้ เพื่อแสดงให้เห็นว่าขงเบ้งปัญญาล้ำเลิศเหนือใครอื่นการเมืองบ้านเมืองเราตอนนี้ ตอนแรกๆ ดูประหนึ่ง นายกฯประยุทธ์ ใช้กลเมืองร้าง ตั้งใจจะหลอกใครก็ไม่รู้แต่เริ่มมีเสียงทัก พวกลูกน้องจิตตก ทำท่าจะตีจาก เมืองที่มี เค้าจะร้าง จะร้างไปจริงๆ พอท่านสั่งตีกลองสะบัดชัย ชักธงรบฉับพลัน... ก็ดูจะโล่งอกกันไปขงเบ้งยุคใหม่ มีกะเค้าเหมือนกัน เพียงแต่ใช้ปัญญาช้า ไม่ทันใจกุมารากุมารีบ้าง ก็คงจะเท่านั้นเอง.กิเลน ประลองเชิง
