ในตอนสุดท้ายนี้ “บิล มาห์ร” นักวิจารณ์การเมืองช่องเอชบีโอ ยังกล่าวในช่วงสุดท้ายของรายการถึงการเลือกตั้งกลางเทอม “สหรัฐอเมริกา” 8 พ.ย.ไว้อย่างผิดหวังด้วยว่า หากถามวัยรุ่นอเมริกันยุคนี้ถึง “ระบบถ่วงดุลอำนาจของรัฐ” ก็คงถูกถามกลับมาว่า ถ่วงดุลมันคืออะไรส่วนตัวแล้วมองว่า ประชาธิปไตยเป็นเรื่อง “ยาก” อาณาจักรกรีกต้นกำเนิดของประชาธิปไตย ยังอยู่มาได้เพียง 200 กว่าปี ทั้งที่ไม่ต้องปวดหัวกับ “สื่อหัวรุนแรง” หรือ “สมาร์ทโฟน” ที่ทำให้ทุกคนโง่กันไปหมด สหรัฐฯอยู่มา 246 ปีแล้ว ก็เรียกได้ว่าไม่แย่เท่าไรนักแต่ก่อนที่พวกเราจะจากไปก็อยากจะขอกล่าวอำลาต่อสิ่งต่างๆที่ทำให้อเมริกาเป็นประเทศที่ยอดเยี่ยม ซึ่งเรากำลังจะเสียมันไปตลอดกาล อย่าง “การเปลี่ยนถ่ายอำนาจอย่างสันติ” ที่หลายๆประเทศทำไม่ได้ แต่สหรัฐฯประสบความสำเร็จมาโดยตลอด หรือ “สิทธิพลเมือง” (Bill of Rights) ในรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ เพราะในเมื่อไม่มีใครแสดงความรับผิดชอบต่อผลการเลือกตั้งที่ออกมา สิทธิก็ไม่มีความสำคัญอีกต่อไปแน่นอนกรณีนี้ไม่ได้หมายความว่า “โดนัลด์ ทรัมป์” อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะนำสิ่งต่างๆในอดีตอย่างแรงงานเด็ก ยกเลิกประกันสังคมอะไรพวกนั้น ทรัมป์ไม่ได้เกลียดยิว อิวานกา ทรัมป์ ลูกสาวก็เป็นยิว แต่สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ วิถีชีวิตพวกเราอาจจะเปลี่ยนไปหลังจากนี้ เนื่องจากการเลือกตั้งครั้งต่อๆไปก็จะมีขึ้นไว้เพื่อ “โชว์” เป็นกระบวนการที่ทำให้จบๆไป ไม่ต่างกับประเทศอื่นๆที่อยู่ขั้วตรงข้ามชาติตะวันตกสำหรับเสรีภาพการแสดงความคิดเห็นก็รู้อยู่ว่าทรัมป์มีความอดทนกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์มากน้อยเพียงใด แต่เรื่องพวกนี้ก็ไม่น่ากังวลเท่ากับเสรีภาพเรื่องการนับถือศาสนา เพราะกลุ่มสนับสนุนทรัมป์ที่ถือเป็นพวกหัวหมู่ทะลวงฟันอย่าง “คิวเอนอน” และส่งผลให้ทรัมป์เข้าเทกโอเวอร์พรรครีพับลิกัน ก็ถือเป็นกลุ่มที่ต้องการให้รัฐบาลเป็นรัฐบาลคริสเตียน นี่ยังไม่รวมถึงกลุ่มติดอาวุธหัวรุนแรงอย่าง “พราวด์ บอยส์”ถึงจุดนั้น “กฎหมาย” ยังมีความศักดิ์สิทธิ์อยู่หรือไม่ อย่างช่วงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ขนาดแกนนำระดับสูงของพรรคนาซีเยอรมนี ก็ยังได้รับความยุติธรรมตามกระบวนการของศาล โรเบิร์ต แจ็กสัน ผู้พิพากษาตอนนั้นกล่าวว่า การนำศัตรูมาตัดสินด้วยกฎหมายคือการแสดงให้เห็นว่า “เหตุผล” อยู่เหนือ “อำนาจ”คงไม่มีอีกแล้วอำนาจจะต้องจำนนต่อเหตุผล คงไม่ใช่ในอเมริกาอีกต่อไป ก็ขอให้ทุกคนไปลงคะแนนกัน แต่ส่วนตัวเป็นคนชอบมองอะไรบนพื้นฐานความเป็นจริง ผมเกรงว่าประชาธิปไตยในตอนนี้ก็เหมือนโปรโมชันเบอร์เกอร์ จะอยู่ต่อไปอีกสักพักหนึ่ง ขอให้ทุกคนดื่มด่ำกับมันตราบเท่าที่ยังทำได้.ตุ๊ ปากเกร็ด