คำถามที่ 13 ในหนังสือ 101 คำถามสามก๊ก (หลี่ฉวนจวิน และคณะเขียน ถาวร สิกขโกศล แปล สำนักพิมพ์ มติชน พ.ศ.2556) “ทำไมเหล่าที่ปรึกษาจึงเห็นว่า ม้าเต๊กเลาของเล่าปี่ให้โทษแก่เจ้าของ”คำตอบ...เป็นบทเรียนสำคัญยิ่งสำหรับผู้เป็นนาย ชีวิตนายทัพโบราณต้องผูกพันกับม้าไม่น้อยกว่าคนใกล้ตัวนิยายสามก๊กตอนที่ 34 เล่าปี่ได้ม้าดีของเตียวบูแล้วขี่กลับไปเมืองเก็งจิ๋ว เล่าเปียวเห็นม้านั้นสง่างาม ก็ชมไม่ขาดเสียง เล่าปี่จึงยกม้านั้นให้เล่าเปียวเป็นสินน้ำใจเล่าเปียวขี่กลับไปในเมืองเก็งอวด ที่ปรึกษาบอกเล่าเปียวว่า “ม้าตัวนี้ริมจักษุทั้งสองข้างล่างนั้น เป็นร่องน้ำตา ที่ขวัญนั้นมีขนร้ายแซมอยู่ มีชื่อว่าม้าเต๊กเลา ขี่แล้วให้โทษแก่เจ้าของเตียวบูตายเพราะม้านี้ นายท่านไม่ควรเอามาขี่”เล่าเปียวจึงเอาม้านั้นคืนให้เล่าปี่ หลังจากนั้นเล่าปี่ก็ขี่ม้าตัวนี้เป็นพาหนะตลอดมาเมื่อเล่าปี่ลาเล่าเปียวยกพลไปเมืองซินเอี๋ย อี่เจี้ยที่ปรึกษาอีกคนหนึ่งของเล่าเปียวบอกเล่าปี่ว่า “ม้าตัวนี้ไม่ควรขี่” แต่เล่าปี่มองโลกในแง่ดีว่า“ข้อซึ่งดีร้ายนั้น ก็ตามแต่บุญกรรม เรามิได้ถือ” แล้วก็คงขี่ม้าตัวนี้ต่อไปต่อมา เมื่อเล่าปี่พบซีซี ซีซีบอกเล่าปี่ว่า ม้าเต๊กเลาถึงจะฝีเท้าดีวิ่งได้วันละพันลี้ แต่ให้โทษแก่เจ้าของ ซีซีบอกวิธีแก้เคล็ดแก่เล่าปี่ว่า“ผู้ใดซึ่งมิได้ชอบใจท่าน ท่านจงเอาม้านี้ไปให้ขี่ ก็จะมีอันตรายตายไปก่อนแล้วท่านค่อยกลับเอามาขี่อีก ก็จะหาอันตรายมิได้”เล่าปี่กลับตำหนิซีซีว่า แนะให้ทำผิดครรลองคลองธรรม และไม่ยอมทำตามวิชาการดูม้าหรือที่เรียกว่าอาชาลักษณ์ เกิดขึ้นหลังวิชาดูคนหรือวิชานรลักษณ์ เป็นวิชาลึกเร้นมีคนรู้น้อยมาก เล่าปี่ เล่าเปียว กวนอู จูล่ง ไม่รู้ว่าม้าที่เล่าปี่ขี่เป็นม้าเต๊กเลา ผู้รู้ในนิยายสามก๊กมีสามคน เก็งอวด อี่เจี้ย และซีซีเรื่องเล่าตอนนี้ไม่มีในประวัติศาสตร์ เป็นเพียงจินตนาการเชิงนิยาย ที่แสดงให้เห็นความคิดปกป้องเล่าปี่ ของนักเล่านิทานเรื่องจริงเกิดขึ้นก่อนสมัยสามก๊ก...สมัยราชวงศ์จิ้นม้าของขุนพลปราบตะวันตกอี่ว์เลี่ยง ก็เป็นม้าร้ายเต๊กเลา หนังสือซัวซินอี่ว์ (เรื่องเล่าสำนวนใหม่) เล่าว่านายพลอี่ว์เลี่ยงรู้ดีว่า ตามหลักวิชาอาชาลักษณ์ เต๊กเลาให้โทษเจ้าของ แต่เขาก็ยังขี่ต่อไป ไม่หยิบยื่นภัยไปให้ผู้อื่นต่อแสดงถึงคุณธรรมอันสูงส่งเรื่องสามก๊กตอนม้าเต๊กเลาของเล่าปี่ คงได้รับอิทธิพลของเรื่องนายพลอี่ว์เลี่ยง ผ่านกระบวนการของนักเล่านิทานอาชีพผู้เขียน 101 คำถามสามก๊ก ให้ข้อคิดว่า ความเชื่อม้าเต๊กเลาให้โทษเจ้าของ ความจริงแล้วเป็นความเชื่อทางไสยศาสตร์ที่ตกทอดมาคัมภีร์อาชาลักษณ์ของป๋อเล่อกล่าวว่า “ม้าหน้าผากขาวไปถึงปากจรดฟันนี้ มีชื่อว่าม้าอี๋ว์เอี้ยน อีกชื่อว่าเต๊กเลา บ่าวขี่จะตายในต่างถิ่น นายขี่ต้องพลัดพรากจากที่อยู่ เป็นม้าร้ายแล”มีกวีนิพนธ์ของซินซี่จี่ กวีสมัยราชวงศ์ซ่ง ข้อความตอนหนึ่งว่า “ม้าเร็วดั่งม้าเต๊กเลา ธนูเร็วน่ากลัวดังสายฟ้าฟาด” แสดงว่า ม้าเต๊กเลาวิ่งเร็วมากประเด็นคิดที่ได้จากความรู้เรื่องม้าเต๊กเลา มีคำถาม ระหว่างม้ากับคนขี่ม้า รวมถึงรถม้า (ศึก) สามสิ่งนี้ อะไรสำคัญกว่า ผมเคยอ่านเรื่องจีน...ถ้าค้นหนังสือเจอ จะเล่าให้ฟังในวันต่อไป.กิเลน ประลองเชิง
