เรารู้จักนกกาเหว่า เรื่องที่ทำรังไม่เป็น ต้องใช้เล่ห์กล ฝากลูกให้แม่กาฟัก แต่คงไม่รู้ว่า ถ้าเทียบศักดิ์ชั้นกันแล้ว นกกาเหว่าสูงกว่านกกา แม้ไม่สูงสง่าเท่ากับหงส์ แต่กาเหว่าถือว่าเป็นนกชั้นสูงอาจารย์ ส.พลายน้อย เล่าไว้ในสัตว์นิยาย (สำนักพิมพ์ รวมสาส์น พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ.2541) ว่า ในพระเวสสันดรชาดก มีคำกล่าว “โกกิลา (กาเหว่า) หรือจะฝ่าเข้าฝูงหงส์ ใช่พงศ์พันธุ์”ตอนหนึ่งในกากีคำกลอน ของเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ดุเหว่าทิพย์ที่ประจำฉิมพลี ก็ร้องมีส่งเสียงสำเนียงก้อง ภานุมาศผาดเร่งให้รถทอง มันผยองเยี่ยมยอดยุคนธรแสดงว่า กาเหว่าไม่ใช่นกธรรมดา แต่เป็นนกทำหน้าที่ประจำยาม ส่งเสียงร้องขานบอกเวลา เหมือนไก่ขันบอกเวลาให้มนุษย์บนวิมานฉิมพลีของพระยาครุฑคัมภีร์ฮินดู นกกาเหว่าลาย กินน้ำฝนเป็นอาหาร นี่กระมังเป็นเหตุให้เสียงเพราะ เหมือนจิ้งหรีดกินน้ำค้างเรื่องเล่าของกาเหว่า โลดโผนโจนทะยาน ผูกพันกับเทวดาน้อยใหญ่เล่ากันว่า ครั้งหนึ่งพระทักษะทำพิธียัญกรรม เชิญเทวดาฤาษี ชีพราหมณ์ มาเป็นแขกแน่นไปหมด แต่จงใจไม่เชิญพระอิศวร จอมเทพ ผู้ยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นลูกเขยพระทักษะ เป็นเทวดาผู้ดีมีมาดขุนนาง รังเกียจพระอิศวรเหตุที่เป็นหนึ่งในสามจอมเทพที่ทำตัวเป็นหัวหน้าสัปเหร่อ คบภูติผีปีศาจ เอาหัวกะโหลกเป็นพวงมาลัยสวมคอ เอาป่าช้าเป็นสวนเดินเล่นนางสตีธิดาพระทักษะไม่ยอม ต่อว่าพระบิดา ไม่เห็นแก่หน้าลูกสาวบ้าง พระทักษะแทนที่จะเข้าใจ กลับระบายความชัง ด่าพระอิศวรแบบสาดเสียเทเสียนางสตีเก็บความเสียใจ รอตอนพระทักษะเริ่มพิธีก่อกองไฟใหญ่ กระโดดเข้ากองไฟฆ่าตัวตายนี่เป็นเรื่องใหญ่ เป็นข่าวดัง พระอิศวรจอมเทพไม่น่าจะรู้เรื่องแต่ในสองโลก โลกสวรรค์กับโลกมนุษย์นั้น มีพระฤาษีนารทเป็น “สื่อมวลชน” สำคัญ ไปกระซิบเข้าหูพระอิศวรพระอิศวรกริ้วมาก เหาะลิ่วๆลงมา ทำลายพิธีพ่อตา พระทักษะสู้ถูกศรพระอิศวรเศียรขาด ต่อมาพวกเทวดาชวนกันไปขอโทษ พระอิศวรหายโกรธ เอาหัวแพะมาต่อให้ พระทักษะจึงเป็นเทวดาประหลาดมีหัวเป็นแพะส่วนนางสตีนั้น ตายไปเกิดเป็นนกกาเหว่าถึงพันปีสวรรค์ นี่ไง ยืนยันกาเหว่าเป็นนกสวรรค์พวกสาวๆฮินดูพากันบูชานกกาเหว่า มีพิธีสำคัญ (โกกิลาพรต) ในวันเพ็ญเดือน 8 (อาษาฒมาศ) เช้าจะพากันไปอาบน้ำในแม่น้ำแล้วไปบูชาเทพกาเหว่าที่เทวาลัย แล้วกลับบ้านระหว่างวัน ถ้าได้ยินเสียงกาเหว่าร้อง ถือกันว่า จะไม่กินอาหารตลอดวันนั้นสำหรับนางสตี เมื่อพ้นกำหนดเป็นนกกาเหว่าพันปีสวรรค์แล้ว จะกลับมาเกิดเป็นอะไร เป็นชายาพระอิศวรอีกหรือไม่ คัมภีร์ไม่ได้เล่าแต่มีเรื่องต่อ ในอินเดียยุคฝรั่งปกครอง เมื่อสามีตาย ยังมีพิธีสตี คนเป็นเมียต้องกระโจนเข้ากองไฟ เผาตัวตายตามผัว...พวกฝรั่งต้องพยายามห้าม ต้องตามควบคุมกันเป็นนาน ถึงวันนี้ ดูเหมือนจะไม่มีแล้วเป็นอันจบเรื่องนกกาเหว่า ซึ่งควรจะได้รู้กันว่า ไม่ใช่นกธรรมดา เหนือกว่านกกา เพียงเท่านี้ใครจะกลับไปฟังเพลงกล่อมเด็ก “กาเหว่าเอย ไข่ไว้ให้แม่กาฟัก แม่กาก็หลงรัก คิดว่าลูกในอุทร...”แล้วจะเอาไปยอกย้อนเอากับผู้มีอำนาจคนที่ใหญ่ขึ้นมาได้ โดยไม่มีพรรคหรือรังของตัวเองก็ตามใจเพียงแต่ต้องรู้ว่า กาเหว่าทำรังไม่เป็นเพราะเป็นนิสัย แต่เรื่องรังของนักการเมืองนั้น จะทำพรรคให้ใหญ่แค่ไหนก็ทำได้ ขอแค่ให้มีเงินมากพอส่วนที่ชาวบ้านจะเลือกกลับมาเป็นนายกฯต่อหรือไม่ เป็นอีกเรื่อง.กิเลน ประลองเชิง
