ของเล่นของพระจะโลดโผนพิสดารไม่ได้ ต้องอยู่ใน “สมณสารูป” ในยามเหงา ยามที่ช่วยชาติได้ ด้วยการอยู่บ้านลองอ่านดูเผื่อจะเอาอย่างวันก่อนผมเล่าเรื่อง หลวงพ่อพุทธทาสเล่นปลา เลี้ยงดูปลาอย่างรู้ลึกรู้จริง แล้วโน้มน้าวเข้าหา “ธรรมะ” แยกปลาพวกหนึ่ง เป็นปลาอาคาริก มีเรือนแบบฆราวาส และปลาอนาคาริก ไม่มีเรือนแบบพระไปแล้วในหนังสือเล่าไว้เมื่อวัยสนธยา ยังมีเรื่องท่านเลี้ยงสัตว์สารพัด ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อ ท่านเลี้ยงกระทั่ง “ปลวก” ไม่ได้เลี้ยง ตัวสองตัว แต่เลี้ยงทั้งจอมปลวกตอนนั้นท่านอยู่สวนโมกข์เก่า ตำบลพุมเรียง บริเวณวัดกว้างขวาง จอมปลวกอยู่ที่นั่นบ้าง ที่นี่บ้าง “เราก็ย้ายเอามาทำให้เป็นระเบียบ ตรงที่ที่เราอยากให้มันอยู่ แล้วเอาแผ่นปูนวางข้างบน ทำเป็นโต๊ะได้”ตอนย้ายใช้คนสี่คนหาม จอมปลวกข้างล่างโตกว่าข้างบนข้างบนเป็นโพรง ย้ายมาแล้ว ปลวกยังอยู่ได้ ต้องขุดให้ลึกมาก “ปลวกแถวสวนโมกข์เก่าตัวเหลืองๆ” ท่านว่า “เป็นปลวกที่ไม่กัดของ”แรกๆก็ย้ายมาตั้งไว้ใกล้กุฏิเรา พอมากๆเข้าที่แถวนั้นไม่พอ ต้องย้ายไปตั้งไกลออกไป”บางจอมปลวกตั้งผิด ก็ตาย เลิกร้างไปก็มีครั้งหนึ่ง ท่านเคยเลี้ยงจิ้งจก เลี้ยงตุ๊กแก “เลี้ยงไว้ช่วยจับแมลง” ท่านอาจารย์หัวเราะ “จะเรียกว่าเล่น ก็เล่นเหมือนกัน คอยดูมันทำอะไรได้บ้าง ฉลาดเท่าไหร่ โง่เท่าไหร่“ทั้งจิ้งจก ตุ๊กแก มันหากินของมันเอง กินแมลงอะไรของมันไปตามเรื่อง เลี้ยงเอาไว้ฟังเสียงดูเล่นเคยหัดเลียนเสียงตุ๊กแก เคยคิดจะเอาเสียงตุ๊กแกไปใส่ไว้ตอนท้าย เวลาบรรยายจบ“พอ...ทุกทิวาราตรีกาลเทอญ...ตุ๊กแก! คงโกลาหลกันใหญ่” ท่านอาจารย์หัวเราะ “เป็นแค่ความคิดไม่ได้ทำ”ที่จริงท่านก็คงเลี้ยงจิ้งจก ตุ๊กแกเอาไว้ เพราะดูไม่เป็นภาระอะไร แต่ที่ไม่ได้เลี้ยงไว้อีก เพราะแมวรังแกนกกางเขนดงเคยมาออกลูกในไหเล็กที่วางไว้หลังกันสาดหน้าต่าง ออกลูกได้สองสามครอก แมวรังควาน ย้ายให้ขึ้นสูงใกล้หลังคา พ้นแมวแต่ไม่พ้นตุ๊กแก ตุ๊กแกกินหมดมีคนเอานกยูงตัวผู้มาถวาย เลี้ยงไว้ที่สวนโมกข์เก่า แล้วเอามาเลี้ยงต่อที่สวนโมกข์ใหม่ เลี้ยงปล่อยไม่ได้ใส่กรง มันก็ไปเที่ยวในหมู่บ้าน ไปจิกลูกไก่ชาวบ้าน ถูกตีปีกหัก บินขึ้นสูงไม่ได้“นอนที่ต่ำเกินไป เสือดำเอาไปกิน”นกเงือกใหญ่ เรียกนกกาฮัง มันฉลาดกว่านกอะไรหมด อีกาว่าฉลาดก็ยังสู้ไม่ได้ รู้อะไรๆได้ไว รู้ได้ลึก รู้สังเกต เล่นฉลาด โยนของให้รับไม่เคยพลาด ชอบกินองุ่นที่สุดแต่มันก็ร้ายกาจที่สุด ของบนโต๊ะรื้อได้หมด จับพลิกทิ้งๆ บาตรปิดมันงัดทีเดียวฝาบาตรกระเด็นแล้วก็กินของในบาตร แต่มันก็สนุก คนมาเยี่ยม จิกหัว จิกหลัง หลังสุดไปจับสายไฟฟ้าแรงสูงตกลงกรอบที่โคนเสานกเงือกตัวเล็ก เคยเลี้ยงก่อนที่สวนโมกข์พุมเรียง กระโดดเจาะตาครูสิริ (ลูกชายคนโตคุณธรรมทาส) เคราะห์ดีตาไม่บอด ตัวนี้บินตามพระไปบิณฑบาต จิกหัวคนใส่บาตร โกลาหลยกใหญ่อยู่วัดไม่ได้ไปอยู่บ้านในตลาดพุมเรียงสิบยี่สิบบ้าน ไม่มีใครเอาอยู่ ไปอยู่บ้านมุสลิมก็วุ่นวาย สุดท้ายก็ถูกจับแกงหลวงพ่อพุทธทาส มีเรื่องเลี้ยงสัตว์อีกหลายอย่างเล่ากันสามวันไม่หมด แต่ฟังแล้ว แม้ท่านไม่ได้โน้มเข้าหาธรรมะ แต่ก็สอนให้คิดได้เองว่า สัตว์โลกต้องเป็นไปตามกรรม“กรรม” ไม่ได้หมายถึงกรรมเวรในชาติปางก่อน แต่หมายถึง “การกระทำ”ในสถานการณ์โควิด–19 อาละวาด รัฐบาลท่านสอนว่า “อยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชาติ” ไม่เป็นตัวเชื้อโรค แพร่ไปให้คนอื่น ป้องกันตัวเองให้รอดจากโรคไว้ เชื่อท่านไว้ แค่นี้ก็หนีกรรมพ้น.กิเลน ประลองเชิง
