คำ “ด้ำ” ในบทเพลงปลุกใจทหาร (เรือ) ที่เกาเจี้ยน แคว้นเย่ว์ เจ้าของแผนหญิงงามไซซี รบชนะแคว้นหวู...ผู้รู้ไทย...ชัดเจนมาหลายปี...“ด้ำ” ที่แปลว่าผีพ่อแม่ปู่ย่า...เป็นคำไททั้งเกาเจี้ยน ทั้งไซซี ทั้งฟูจา คู่รบสำคัญ...ต่างก็เป็น “ไท” รวมอยู่กับ 170 แคว้นเล็กแคว้นน้อยในยุคชุนชิว (ก่อน พ.ศ. 227 ปี ถึง พ.ศ.67)อาจารย์ ถาวร สิกขโกศล แปลไว้ในแลหลังแดนมังกร เล่ม 2 (สำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์ พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ.2542) ว่า ตอนแรกๆ แคว้นฉี จิ้น ฉู่ หวู และเย่ว์ รบชิงความเป็นใหญ่ ขีดเส้นใต้ไว้...ยุคชุนชิว เผ่าเย่ว์ ยังเป็นหนึ่งในหกแคว้นใหญ่เนื่องมาถึงยุคจั้นกว๋อ ยุคสงครามชิงความเป็นใหญ่ มีชื่อแคว้นมหาอำนาจ 7 แคว้น วุ่ย เจ้า หาน ฉิน ฉี ฉู่ และเอียน...แคว้นเย่ว์ หลุดหายไป อะไร...ทำให้เผ่าเย่ว์ เปลี่ยนสภาพจากการเป็นแคว้นผู้นำ มาเป็นแคว้นผู้ตาม...ประวัติเหล้าเหมาไถ...ของจีนยุคใหม่...เป็นเหล้าที่ฮ่องเต้...ได้จากผู้นำเผ่าเย่ว์ ชื่อเหมาไถ ก็คือชื่อหมู่บ้าน...ที่ยังจดจำและรู้จักกันถึงวันนี้ชายชาวเย่ว์เก่งทางบ่มหมักเหล้า...มีประวัติบันทึกว่า บางยุคสมัย ผู้หญิงเผ่าเย่ว์เป็นผู้นำ ได้รับการยอมรับนับถือ เป็น “แม่มดหมอผี” ชี้นำทุกข์สุขของแผ่นดินอาจารย์ถาวร เล่าไว้ในเรื่อง ซีเหมินเป้า ขจัดความงมงาย...ปีแรกยุคจั้นกว๋อ ตระกูลหาน เจ้า และวุ่ย แบ่งแคว้นจิ้นเป็นสามส่วน แล้วแบ่งกันเป็นใหญ่ แคว้นวุ่ยเข้มแข็งที่สุดพ.ศ.135 วุ่ยเหวินโหว ส่งแม่ทัพเล่อหยาง และซีเหมินเป้า ไปปราบแคว้นจงซานได้ แล้วส่งซีเหมินเป้าไปเป็นเจ้าเมืองเย่ว์ ตอนนี้มีฐานะเป็นแคว้นลูกไลแคว้นเย่ว์อยู่ระหว่างแคว้นหานและแคว้นเจ้า เป็นชัยภูมิสำคัญ แต่บ้านเมืองโรยร้าง ราษฎรน้อยซีเหวินเป้าถาม ได้ความว่า เหตุจากประเพณี ทุกปี หาหญิงสาวไปสังเวยเทพเจ้าแห่งแม่น้ำเจียงเหอ ราษฎรหวาดกลัว จึงพากันหนีคนที่ทนอยู่ก็ต้องหาเงินติดสินบนผู้นำหมู่บ้าน กรมการเมือง เพื่อไม่ต้องส่งลูกสาว ปีหนึ่งๆร้อยหมื่นตำลึง ที่เหลือก็แบ่งกับแม่มดถึงฤดูใบไม้ผลิ ช่วงเทศกาลสังเวยเทพเจ้า...ซีเหมินเป้าไปร่วมงาน ก่อนที่หญิงสาวรุ่นที่กำลังร้องไห้ฟูมฟายในเรือที่มัดจากต้นอ้อ...จะถูกแม่มดหญิงชราหน้าตาอัปลักษณ์ สั่งปล่อยลงไปจมตายในแม่น้ำซีเหมินเป้าประกาศเสียงดัง “เจ้าสาวคนนี้ยังสวยไม่พอ ควรเลือกสาวคนใหม่ที่สวยกว่า” จึงอยากส่งทูตไปขอผลัดกับเทพเจ้า พูดจบ ก็สั่งบริวารจับแม่มดโยนลงแม่น้ำแม่มดจมหาย...ซีเหมินเป้าพูดต่อ “แม่มดแก่แล้ว ใช้การไม่ได้” แล้วสั่งจับสองศิษย์แม่มดโยนตาม ต่อด้วยจับคนในขบวนการ ผู้ใหญ่บ้าน กรมการเมืองคนที่เหลือตกใจ โขกศีรษะคำนับซีเหมินเป้า ขอชีวิต ประเพณีส่งสาวสังเวยเทพเจ้าแห่งแม่น้ำก็เลิกไป คนรู้ข่าวก็อพยพกลับซีเหมินเป้าใช้แรงงานขุดคลอง 12 สายนับแต่นั้น แคว้นเย่ว์ที่อับเฉาโรยร้าง ก็กลับคืนสภาพที่อุดมสมบูรณ์เหมือนเดิมอ่านประวัติศาสตร์ยุคจั้นกว๋อ ก็คงพอรู้ว่า เหตุที่เผ่าเย่ว์ที่เคยมีฝีมือรบเกรียงไกร อย่างสมัยเกาเจี้ยน...ตกต่ำ ก็เพราะมีความเชื่องมงาย เชื่อว่าผีมีจริง กลัวอำนาจผีมากกว่ากลัวคนต่างจากเผ่าฮั่น ที่เชื่อถือเทพเจ้าอยู่เหมือนกัน แต่ไม่ถึงเชื่อแบบโง่เง่าไม่ลืมหูลืมตาถ้าให้ผมมโน...ผมก็จะมโนว่า เหตุที่เผ่าเย่ว์ หรือพูดให้เต็มปากว่า “เผ่าไท” ต้องรบแพ้ถอยร่นลงมาจากจีนตอนใต้...มาจนมุมถึงริมทะเล... วันนี้ ก็เพราะเชื่อแม่มดหมอผี นี่เองส่วนใครจะเชื่อยักษ์ เชื่อครุฑ เชื่อก้อนหินปลุกเสก ก็เชื่อไป ผมขอแค่เชื่อพระพุทธเจ้า...แขวนพระในคอ รำลึกถึงพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า...ไว้ยึดเหนี่ยวใจ...มีชีวิตรอดไปได้วันๆก็พอ.กิเลน ประลองเชิง