บูเกนวิลล์ หมู่เกาะในทะเลแปซิฟิกใต้ และส่วนหนึ่งของประเทศปาปัวนิวกินี (PNG) อาจได้เป็นประเทศน้องใหม่บนแผนที่โลกในอนาคตอันไม่ไกลประชามติตัดสินอนาคตบูเกนวิลล์ที่ผู้มีสิทธิ์ ออกเสียง 206,731 คน จากประชากรทั้งหมดราว 300,000 คน มีออปชันให้เลือก 2 หัวข้อ คือ สิทธิการปกครองตนเอง ที่มากขึ้นหรือ แยกเอกราช เต็มขั้น มีขึ้นตั้งแต่วันที่ 23 พ.ย. สิ้นสุดเมื่อวันที่ 7 ธ.ค.ผลคือ 181,000 คน โหวตสนับสนุนการแยกเอกราชจากปาปัวฯ หรือคิดเป็นเกือบ 98% แต่งานไม่ง่าย!รัฐบาลพีเอ็นจียอมให้ทำประชามติได้แต่เป็นแบบไม่ผูกมัดทางกฎหมาย การแยกเอกราชจึงทำไม่ได้ทันทีและคงอีกยาว แต่สิ่งหนึ่งที่พีเอ็นจีเลี่ยงได้ยากคือต้องขยับเจรจาขยายอำนาจปกครองตนเองให้บูเกนวิลล์เป็นอย่างน้อยเหตุผลประชามติมันค้ำคอและถือเป็นอาณัติที่อาจมีคนยกขึ้นอ้างเป็นความชอบธรรมได้ทุกเมื่อบูเกนวิลล์ตั้งชื่อตามนักสำรวจฝรั่งเศส หลุยส์ อองตวน เดอ บูแกวิลแล เมื่อกว่าสองร้อยปีก่อน อำนาจการครอบครองถูกส่งผ่านหลายมือเริ่มจาก เยอรมนี ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และ สหประชาชาติ (ยูเอ็น) ก่อนเป็นของปาปัวฯชาวบูเกนวิลล์รู้สึกมีอัตลักษณ์ต่างจากชาวปาปัวฯ แต่ใกล้ชิดทางวัฒนธรรมกับคนบนเกาะโซโลมอนมากกว่าหลังผ่านสงครามแบ่งแยกดินแดนนาน 9 ปี เริ่มในปี 2531 มูลเหตุจากเรื่องเศรษฐกิจและแบ่งปันผลประโยชน์การทำเหมืองทองแดงไม่เป็นธรรมจากพีเอ็นจี มีการทำ “ข้อตกลงสันติภาพบูเกนวิลล์” ตั้งรัฐบาลปกครองตนเองและคำสัญญาทำประชามติแยกเอกราชแบบไม่มีผลผูกมัดทาง ก.ม.ถ้าได้เอกราช! ประเทศน้องใหม่จะใหญ่ไม่ถึง 10,000 ตร.กม. (ใหญ่กว่าไซปรัสเล็กน้อย) แต่มีทรัพยากรธรรมชาติเป็นต้นทุนเลี้ยงตัวเองได้ โดยเฉพาะเหมืองทองแดงซึ่งถูกหยุดดำเนินการตั้งแต่เกิดสงครามคาดกันว่าเหมืองดังกล่าวยังมีทรัพยากรสำรองเป็นทองแดงอยู่กว่า 5 ล้านตัน และทองคำ 19 ล้านออนซ์ มูลค่าตลาดปัจจุบันมีนับพันล้านดอลลาร์ และเมื่อมีของดีอยู่ในมือมหาอำนาจจึงกำลังจ้องตาเป็นมันแกนนำเคลื่อนไหวเพื่อแยกเอกราชบูเกนวิลล์หงายไพ่ออกมาแล้ว เตือนว่าจะหันเข้าหาจีน ถ้ากลุ่มชาติตะวันตกไม่สนับสนุนความพยายามแยกเอกราชและการเงิน.เกรียงศักดิ์ จุนโนนยางค์
