วันเสาร์สบายๆวันนี้ไปคุยเรื่อง “หนี้” กันสักวันนะครับ ช่วงนี้มีหลายสถาบันเป็นห่วง “หนี้ครัวเรือน” ที่เพิ่มขึ้นสูงสู่ระดับ 78.6% ของจีดีพี แบงก์ชาติก็เป็นห่วง หนี้บัตรเครดิต หนี้สินเชื่อบุคคล เตรียมประนอมหนี้ 5 แสนรายร่วมกับธนาคารและสถาบันการเงิน ส่วนใหญ่ที่เป็นหนี้ ก็เป็นลูกหนี้หน้าเดิมแทบทั้งสิ้นใครไป งานมหกรรมการเงิน Money Expo คงเคยเห็น โซนประนอมหนี้ ในบูธของ กรมบังคับคดี ซึ่งทำมา 2-3 ปีแล้ว และได้ผลมาก งานมหกรรมการเงิน ครั้งที่ 19 วันที่ 16-19 พฤษภาคม ที่จะมีขึ้นในสัปดาห์หน้านี้ ที่ อาคารชาเลนเจอร์ 2–3 อิมแพค เมืองทองธานี กรมบังคับคดี ก็ร่วมกับ 17 ธนาคารและสถาบันการเงิน นัดลูกหนี้ไปไกล่เกลี่ยหนี้ในงานกว่า 49,000 ราย รวมทุนทรัพย์กว่า 8,777 ล้านบาท โดย มีโปรโมชันพิเศษลดหนี้ ลดภาระแจกแถมอีกต่างหาก ทำให้ธนาคารและสถาบันการเงินและลูกหนี้ต่างแฮปปี้ไปตามๆกันเรื่องหนี้ครัวเรือน ดร.โสมรัศมิ์ จันทรัตน์ หัวหน้ากลุ่มงานวิจัยด้านระบบการเงินสถาบันวิจัยเศรษฐกิจ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ เพิ่งแถลงวันก่อนว่า ได้นำหนี้ครัวเรือนปี 2552–2561 รวม 68.7 ล้านบัญชี ผู้กู้ 20.9 ล้านคน จาก 95 สถาบันการเงิน ไปวิจัยด้วย Big Data พบว่า สิ้นปี 2561 หนี้ครัวเรือนอยู่ที่ 78.6% ของจีดีพี ส่วนใหญ่มาจาก สินเชื่อรถยนต์ บัตรเครดิต สินเชื่อบุคคล เป็น “ผู้กู้ใหม่” 1 ใน 5 อีก 4 ใน 5 ของหนี้เป็นคนหน้าเดิมจะเห็นว่า หนี้ครัวเรือนส่วนใหญ่เป็นหนี้เก่าจากผู้กู้เดิมในอดีต หนี้ใหม่มีน้อยมากข้อมูลบิ๊กดาต้าที่น่าสนใจเรื่องหนึ่งก็คือ ผู้กู้ซื้อบ้านครั้งแรกที่มีอายุน้อยกว่า 35 ปีเพิ่มขึ้นเป็น 60% ในปี 2561 แสดงว่าคนรุ่นใหม่วัยทำงานสนใจซื้อบ้านมากขึ้น เลยไม่แปลกใจว่า ทำไมคอนโดมิเนียมแนวทางรถไฟฟ้าทุกสายจึงขึ้นเป็นดอกเห็ด และขายดีเป็นเทน้ำเทท่า ผู้ซื้อส่วนใหญ่เป็นคนรุ่นใหม่ทำงานในเมือง มีเงินเดือนสูงพอที่จะผ่อนบ้านได้ ส่วนใหญ่ก็กู้ผ่าน ที่กู้ไม่ผ่านส่วนใหญ่เป็นบ้านคอนโดระดับล่างราคาต่ำกว่า 2 ล้านบาท ซึ่งมีความเสี่ยงสูงและขายต่อไม่ได้ราคา แต่รัฐบาลก็ช่วยอยู่แล้วมองอีกมุมหนึ่ง หนี้ครัวเรือนอาจไม่ใช่ปัญหา ถ้าเป็นหนี้ที่มีคุณภาพ ตรงกันข้าม กลับเป็นหนี้ที่สร้างความสุขให้ครัวเรือน เช่น ได้มีบ้านที่อบอุ่น ได้มีการศึกษาดี ได้มีคุณภาพชีวิตที่ดี เมื่อไปดูตัวอย่าง ประเทศที่พัฒนาแล้ว ล้วนมีหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีเกิน 100% แทบทั้งนั้น แถมยังเป็น ประเทศที่ประชาชนมีความสุขที่สุดในโลก การมองหนี้ครัวเรือน จึงต้องมองแบบ Big Data แยกให้ชัดเจน เป็นหนี้อะไร น่าเป็นห่วงหรือไม่ลองไปดู ประเทศที่มีความสุขที่สุดในโลกปี 2562 World Happiness Report 2019 10 อันดับแรกจาก 156 ประเทศ ที่ สหประชาชาติ เพิ่งเผยแพร่เมื่อเดือนมีนาคม รวมทั้ง ประเทศไทย ด้วย อันดับ 1 ฟินแลนด์ 2.เดนมาร์ก 3.นอร์เวย์ 4.ไอซ์แลนด์ 5.เนเธอร์แลนด์ 6.สวิตเซอร์แลนด์ 7.สวีเดน 8.นิวซีแลนด์ 9.แคนาดา 10.ออสเตรียและ ประเทศไทยมีความสุขอันดับที่ 52 ของโลก ได้ 6.008 คะแนนดูแล้วผมก็ไปพลิกดู หนี้ครัวเรือนต่อจีดีพี หรือ Households Debt to GDP กลับพบว่า 10 ประเทศที่ประชาชนมีความสุขที่สุดในโลก มีหนี้ครัวเรือนต่อจีดีพีสูงกว่า 100% แทบทั้งนั้น เป็นตัวเลข ณ สิ้นเดือนกันยายน 2018 ปีที่แล้วนี้เองสวิตเซอร์แลนด์ หนี้ครัวเรือนต่อจีดีพี 128.60% เดนมาร์ก 116.70% เนเธอร์แลนด์ 102.70% นอร์เวย์ 100.50% แคนาดา 100.20% นิวซีแลนด์ 93.30% สวีเดน 88.50% ฟินแลนด์ 66.70% ประเทศไทย 68.30%ต่ำกว่าของทางการไทย 10%การวัดความสุขของประชาชน เดี๋ยวนี้เขาไม่ได้วัดแค่ จีดีพีต่อหัว อายุยืน การคอร์รัปชันของรัฐบาล แต่ดูลึกลงไปถึง ความสุขของประชาชนในสังคม เช่น โซเชียลมีเดีย เทคโนโลยี บรรทัดฐานของสังคม ความขัดแย้งในสังคม นโยบายของรัฐบาล สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญในการ วัดความสุขของประชาชน ปีหน้าคงต้องกลับมาดู ประเทศไทย ของเรา มีรัฐบาลใหม่แล้ว ความสุขคนไทยปีนี้จะลดลงหรือเพิ่มขึ้น เพื่อเป็น “บรรทัดฐาน” ในการ วัดคุณภาพรัฐบาล ต่อไปในอนาคต.“ลม เปลี่ยนทิศ”