ข่าว
100 year

หลุมดำมวลยวดยิ่งที่ใจกลางกาแล็กซี

ไทยรัฐฉบับพิมพ์2 ม.ค. 2563 08:01 น.
SHARE

(ภาพจาก : NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS/Christopher Go)

หลุมดำเป็นที่ที่มีแรงโน้มถ่วงรุนแรงจนอนุภาค หรือแสงไม่อาจหลบหนีได้ อย่างที่รู้กันว่ามีหลุมดำมวลยวดยิ่ง ตั้งอยู่ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือก ชื่อว่า Sgr A* มีมวลราว 4 ล้านเท่าของดวงอาทิตย์ในระบบสุริยะเรา สิ่งที่ล้อมรอบ Sgr A* ก็คือกระจุกดาวที่หนาแน่น จากการตรวจสอบวงโคจรของดาวฤกษ์เหล่านั้นอย่างแม่นยำ ทำให้นักดาราศาสตร์ยืนยันการมีอยู่ของหลุมดำมวลยวดยิ่ง และวัดมวลของหลุมดำแห่งนี้มานานกว่า 20 ปี

แต่ความคิดหนึ่งที่นิยมถามก็คือหลุมดำมวลยวดยิ่งแห่งนั้นอยู่เดียวดายที่ใจกลางดาราจักรหรือกาแล็กซีหรือมีหลุมดำอีกแห่งอยู่เป็นเพื่อนกัน เพื่อไขความกระจ่างก็ย้อน กลับไปเมื่อจักรวาลมีอายุ 100 ล้านปีจนถึงยุคของกาแล็กซีแห่งแรก ซึ่งมีขนาดเล็กกว่ากาแล็กซีในปัจจุบันมาก เล็กกว่าทางช้างเผือกราวๆ 10,000 เท่าหรือมากกว่านั้น ภายในกาแล็กซียุคแรกๆ ดาวดวงแรกที่ตายไปก็จะสร้างหลุมดำที่มีมวลนับหมื่นเท่าของดวงอาทิตย์ หลุมดำเหล่านี้จมลงสู่ศูนย์กลางแรงโน้มถ่วงกาแล็กซี และเมื่อกาแล็กซีวิวัฒนาการโดยควบรวมและชนกัน หลุมดำก็ชนกันจนโตขึ้น

ภาพจาก : Event Horizon Telescope Collaboration, CC BY-SA

นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์เผยว่า การใช้ดาวฤกษ์ S0-2 ที่โคจรรอบหลุมดำมวลยวดยิ่งแห่งนั้นทุกๆ 16 ปี ทำให้ตัดความคิดที่ว่าหลุมดำมวลยวดยิ่งแห่งที่ 2 มีมวลมากกว่าแสนเท่าของมวลดวงอาทิตย์ และไกลออกไปมากกว่า 200 เท่าของระยะห่างระหว่างดวงอาทิตย์กับโลก หากมีหลุมดำใหญ่ 2 แห่งโคจรรอบกันและกันที่ใจกลางกาแล็กซี ก็เป็นไปได้ว่าพวกมันจะปล่อยคลื่นความโน้มถ่วง และคลื่นใดที่ปล่อยออกมาจากหลุมดำคู่ที่ถูกสมมติขึ้นนี้ ก็จะมีความถี่ต่ำ ซึ่งต่ำเกินไปสำหรับเครื่องตรวจจับ LIGO-Virgo แต่เครื่องมือ LISA อาจตรวจจับคลื่นเหล่านี้ได้ ก็จะช่วยให้นักฟิสิกส์-ดาราศาสตร์รู้ว่าหลุมดำที่ใจกลางกาแล็กซีอยู่อย่างโดดเดี่ยวหรือมีคู่.

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

หลุมดำแรงโน้มถ่วงกาแล็กซีทางช้างเผือกกาแล็กซีดาวฤกษ์ดาวฤกษ์ S0-2นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์การศึกษา

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้