เมื่อเอ่ยถึง “แตออ 1 บาท” หรือชาร้อนใส่น้ำตาลทราย เป็นหนึ่งวิถีชีวิตของคนชายแดนใต้...!อาจบอกได้ว่าเป็น “เครื่องดื่มยอดนิยม” ของชาวมุสลิมในถิ่นนั้น โดยร้านยอดฮิตแห่งหนึ่งในพื้นที่ ต.ปะลุรู อ.สุไหงปาดี จ.นราธิวาส เป็นของ น.ส.อานิดา มะยิ อายุ 61 ปี อยู่บ้านเลขที่ 3 ตรอกโรงน้ำแข็ง ถ.ประชานุเคราะห์ตั้งแต่เช้าจดเย็นจะยืนให้บริการอยู่ภายในพื้นที่เช่าของเทศบาล จำนวน 3 ล็อก แต่ละวันจึงเนืองแน่นไปด้วยผู้คนทุกระดับ ทั้งไทยพุทธและมุสลิม ตั้งแต่กรรมกรยันข้าราชการระดับสูงทุกคนจะทยอยไปนั่ง สลับสับเปลี่ยนเพื่อชิมขนม ราคาชิ้นละ 3-5 บาท ข้าวห่อ ราคาห่อละ 15 บาท เครื่องดื่มร้อนเย็น โดยเฉพาะแตออ ราคาถูก ช่างเข้ากับบรรยากาศบ้านๆ หาดูยากในสังคมสมัยนี้ในที่สุดชาวสุไหงปาดีจึงพากันให้ฉายาร้านแห่งนี้ว่า “ร้านแตออ 1 บาท 100 ปี” หลังจากเจ้าของร้านสืบทอดการขาย “แตออ” จากรุ่นพ่อสู่ลูกหลาน ต่อเนื่องมานานกว่า 60 ปีในระหว่างยืนชงชา น.ส.อานิดา เปิดเผยว่า ร้าน “แตออ” แห่งนี้ เกิดขึ้นหลังจากบิดา ซึ่งเป็นคนรัฐปาหัง มาเลเซีย อพยพพร้อมมารดา เข้ามาตั้งรกรากอาศัยในพื้นที่ อ.สุไหงปาดี และยึดอาชีพเป็นกรรมกรเมื่ออายุมากขึ้นจึงหันมาเปิดร้านรถเข็น จำหน่ายน้ำชาและกาแฟ เดินเร่ไปตามสถานที่ต่างๆ จนเมื่อมีเงินเก็บจึงขอเช่าหน้าร้านขายน้ำชา ช่วงก่อนไปโรงเรียนและหลังจากกลับบ้าน จึงมีโอกาสช่วยงานในร้านน.ส.อานิดา เพิ่มเติมว่า หลังบิดาเสียชีวิตจึงรับช่วงอาชีพนี้ ช่วงนั้นแต่ละวันลูกค้าอุดหนุนแน่นร้าน เพราะมีเงินเพียง 4 บาทสมัยนั้นก็สามารถอิ่มท้องมื้อเช้าได้สบายๆ จนต้องนำเครือญาติอีก 2 คนมาช่วยงานด้วยยิ่งปัจจุบันแม้สังคมโตขึ้น แต่เศรษฐกิจยังไม่ค่อยโงหัวขึ้น แต่ยังขายอยู่ที่เดิม และราคาเดิม “แตออ 1 บาท” เพราะถือว่าได้ช่วยเหลือกัน โดยเฉพาะคนให้ได้ดื่มด่ำกับน้ำชายามเช้าอย่างเท่าเทียมกันจากชื่อเสียงถูกกล่าวขานบอกต่อกัน ไม่ว่าไทยพุทธ-มุสลิม หากผ่านไปจึงไม่พลาดต้องแวะจิบ...!ณรงค์ นวลสกุล/รายงาน