นิทานเรื่องพระยากง พระยาพาน ผมฟังแม่เล่าตั้งแต่ยังเล็กๆ โตขึ้นมาดูหนังบ้าง อ่านจากหนังสือบ้าง ผ่านโคกยายหอมบ้าง ผ่านพระเจดีย์จุลประโทนบ้าง...จนเผลอคิดว่า เป็นเรื่องจริง!วันนี้ เจออยู่ในหนังสือนิทานไทย (สำนักพิมพ์รวมสาส์น พ.ศ.2552) ใกล้มือ ก็ตั้งใจอ่านส.พลายน้อย เริ่มต้นว่า เมื่อหลายร้อยปีล่วงมาแล้ว พระเจ้าสิการาช พระราชาเมืองกำแพงแสน ขอพระธิดาเจ้าเมืองเพชรบุรี ให้เป็นชายาพระยากง พระโอรสแล้ว ก็มอบราชสมบัติให้พระยากงขึ้นนั่งบัลลังก์เมืองกำแพงแสน ทรงเปลี่ยนนามเมืองเป็นนครไชยศรีพระมเหสีก็ทรงพระครรภ์ จนได้เวลาประสูติ เกิดเรื่อง...หมอหลวงเอาพานทองเข้าไปรองรับ พระนลาฏพระโอรสกระทบพานทองเป็นแผล จึงทรงได้พระนาม พระยาพานได้เวลาของโหร โหรทำนาย พระโอรสจะเติบโตเป็นนักรบเก่งกล้าสามารถ และ...“เจ้าชะตาจะทำปิตุฆาต...”พระยากงสั่งให้นำพระโอรสไปประหาร ราชมัลทำได้แค่เอาไปทิ้งกลางป่าไผ่ เข้าใจเอาว่าพระโอรสคงตายเอง ฝูงแร้งเห็นว่าเป็นชิ้นเนื้อ ก็บินโฉบลงมารายล้อมด้อมๆมองๆฝูงใหญ่ยายหอม ทำไร่อยู่ใกล้ เห็นฝูงแร้งบินว่อน ก็แปลกใจเดินไปดู อุ้มทารกไปเลี้ยงไว้จนเติบใหญ่ กุมารหนุ่มเข้มแข็งมาก ขออนุญาตยายหอมออกไปหาวิชา...ดั้นด้นเดินทางไปไกลถึงเมืองสุโขทัยอายุครบบวชก็บวชเป็นพระ บวชได้สองพรรษาก็ลาสึก ระหว่างเป็นทิดสึกใหม่ ได้ยินข่าวช้างหลวงพระเจ้าสุโขทัยตกมัน อาละวาดหนัก ควาญช้างเอาไม่อยู่ ทิดพานปราดเข้าไป ใช้กำลังจับงาช้างกดลงดินกรมวังนำความกราบทูลพระเจ้าสุโขทัย ประจวบกับเมื่อคืนก่อนทรงพระสุบินว่า มีพานทองใบหนึ่งลอยมาจากทิศใต้ ทรงรับทิดพานไว้เลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรมไม่นาน ก็ทรงตั้งให้เป็นพระยา ตำแหน่งพระมหาอุปราช แล้วสั่งให้จัดทัพไปตีเมืองนครไชยศรี เพราะได้ยินข่าวว่า กำลังเบ่งบารมีแข่งแล้วก็ถึงฉากสำคัญ พระยาพาน ชนช้างกับพระยากง พระยาพานก็ใช้ง้าวฟันพระยากงเศียรขาดกระเด็น เป็นอันว่า พระยาพานยึดเมืองนครไชยศรีได้โดยง่ายธรรมเนียมเจ้าผู้ชนะ ก็จะต้องเข้าหาพระมเหสีเจ้าผู้แพ้ ตอนพระยาพานเดินก้าวเข้าประตูตำหนัก เทวดารักษาปราสาทเห็นว่าเป็นอุบาทว์ จึงเนรมิตให้แมวแม่ลูกนอนขวางลูกแมวฟ้องแม่เป็นภาษาคน เขาเห็นเราเป็นเดรัจฉานจึงเดินข้าม...แม่แมวว่า เราเป็นเดรัจฉานก็ยังดีกว่าคนที่กำลังจะเข้าไปเอาแม่ทำเมีย...พระยากงสะดุดใจ อธิษฐาน ถ้าพระมเหสีเป็นแม่ ขอให้มีน้ำนมไหลออกมาจากพระถัน น้ำนมก็ไหลออกมาตามอธิษฐานพระยาพาน หันไปโกรธยายหอม ไม่บอกความจริงว่าตัวเองเป็นลูกพระยากง สั่งจับยายหอมฆ่าต่อมาไม่นานก็สำนึก ตัวกูฆ่าพ่อบาปหนักหนา แล้วยังทำบาปซ้ำฆ่ายายหอมผู้มีพระคุณ...เมื่อมีพระอรหันต์ห้าองค์ผ่านมาแนะว่า ต้องสร้างเจดีย์สูงเท่านกเขาเหิน บาปหนักหนาจะได้ทุเลาเจดีย์นี้ คือพระเจดีย์นครปฐม ที่เราเห็นกันทุกวันนี้ตำนานพระยากง พระยาพาน ฉบับ ส.พลายน้อย จบลง ตรงพระเจ้าสุโขทัย โปรดให้แบ่งทหารสองพัน ให้พระยาพานสร้างเมืองใหม่ เมืองนั้นเรียกเมืองสองพันบุรี เดาเอาได้ว่าเป็นเค้าชื่อเมืองสุพรรณบุรีในปัจจุบันอ่านตำนานจบ คราวนี้ขอเป็นทีที่ผมขอใช้ปัญญา หลายประเด็นในเรื่อง เป็นแค่นิทาน ก็คงจะเป็นเช่นที่ผู้รู้ว่าลอกมาจากบทละครกรีก ที่มีคนแต่งเล่นกลางแจ้งเมืองเอเธนส์ 2,500 ปีที่แล้วแต่ก็ประหลาด...ผ่านโคกยายหอม เมื่อไหร่...ใจคอก็ไพล่คิดไปว่า ยายหอมมีตัวตนจริง ข้อดีของนิทานก็มี ตรงที่ว่าฟังเมื่อไหร่แล้วก็คิดว่าเวรกรรมมีจริง.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
