“แลหลังแดนมังกร” หนังสือชุดประวัติศาสตร์จีน (สำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์ ถาวร สิกขโกศล แปล) เล่ม 2 มีเรื่องในยุคสงคราม ชิงความเป็นใหญ่ “ยุคจั้นกว๋อ” (ก่อน พ.ศ.227 ปี-พ.ศ.67) 18 เรื่อง ผมอ่านแล้วทุกเรื่องเรื่อง “ทำศึกบนแผ่นกระดาษ” ผมว่า เข้าบรรยากาศชุมนุมปลดแอก ของนักเรียนนักศึกษามากกว่าเรื่องอื่นแคว้นจ้าวกับแคว้นฉิน เจรจายุติสงครามกันได้ 15 ปี ก็เริ่มรบกันต่อ แคว้นฉินยกทัพมาตีเมืองเอ๋อ เจ้าเซอผู้นำการทหารแคว้นจ้าว ใช้ความเชี่ยวชาญวางกลศึกตอบโต้ทัพฉินแตกยับเยินเจ้าเซอจึงเป็นวีรบุรุษสงครามแคว้นจ้าว มีผลให้ “เจ้าคว่อ” บุตรชายที่ส่อแววเก่งมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก เคยโต้เถียงเอาชนะเจ้าเซอผู้บิดาได้เจ้าคว่อจึงหลงตัวว่าเก่งในพิชัยสงคราม เชี่ยวชาญระดับ ไร้ผู้ต่อต้านแต่เจ้าเซอ ผู้บิดา มองตรงข้าม ปรับทุกข์กับภรรยา “การศึกสงคราม เป็นเรื่องซับซ้อนอันตราย แต่ลูกเรากลับดูเบา เห็นเป็นเรื่องง่าย ถ้าไม่ได้เป็นแม่ทัพก็แล้วไป แต่ถ้าเป็นแม่ทัพ จะทำให้กองทัพพินาศล่มจม”พ.ศ.281 ไป๋ฉี แม่ทัพแคว้นฉิน ตีแคว้นหานได้ ก็ยกมาประชิดเมืองฉางผิง แคว้นจ้าว ตอนนั้นเจ้าเซอตายแล้ว เหลียนพอ เป็นแม่ทัพรับศึกฉินส่วนเจ้าคว่อนั้น ยังถูกเห็นว่าเด็กเกินไปไร้ประสบการณ์ระหว่างสองรับ กลับรุก เหลียนพอเห็นว่าทัพฉินเข้มแข็งกว่า เลือกยุทธวิธีรับ การรบติดพันนานสามปีฉินอ๋องร้อนใจ ใคร่จะเผด็จศึกโดยเร็ว จึงใช้อุบายส่งคนเป็นสายลับไปปล่อยข่าวในแคว้นจ้าวว่าทัพฉินกลัว เจ้าคว่อบุตรชายเจ้าเซอมากส่วนเหลียนพอนั้นรับมือง่าย อีกไม่ช้าทัพจ้าวก็จะแพ้ข่าวนี้ตรงใจ เซี่ยวเฉิงอ๋อง เขาไม่พอใจแผนตั้งรับมานาน จึงเชื่อข่าวลือ เปลี่ยนเหลียนพอ ตั้งเจ้าคว่อเป็นแม่ทัพรับศึกฉินทันที แม้มีเสียงทัก เจ้าคว่อเป็นแค่นักท่องตำราพิชัยสงคราม ไม่เข้าใจวิธีประยุกต์ใช้ ฉินอ๋องก็ไม่ฟังเจ้าฮูหยิน ภรรยาเจ้าเธอ บอกฉินอ๋องว่า บิดาเจ้าคว่ออ่อนน้อมถ่อมตน ได้บำเหน็จรางวัลจากท่านอ๋อง ก็เอาไปแจกจ่ายไพร่พลจนหมดสิ้น แต่เจ้าคว่อลำพองใจเย่อหยิ่งเหยียดหยามคนอื่น ทั้งใจก็มุ่งแต่แสวงหาผลประโยชน์เมื่อฉินอ๋องยืนกราน เจ้าฮูหยินก็ขอร้องว่าให้เจ้าคว่อเป็นแม่ทัพ ถ้าทำหน้าที่บกพร่อง ขอให้อย่าเอาโทษครอบครัว ฉินอ๋องตกลงพ.ศ.283 เจ้าคว่อเป็นแม้ทัพเมืองฉางผิง สั่งเปลี่ยนระเบียบโยกย้ายนายทหารทำศึกอย่างฮึกเหิม ไม่ประมาณกำลังตนและศัตรู เข้าทางฉินอ๋อง เขาแอบส่งไป๋ฉี แม่ทัพฝีมือดี มาหยั่งเชิง ทำเป็นรบแพ้แล้วถอยหนีทัพเจ้าคว่อได้ใจตามไปก็เจอแผนฝ่ายฉิน ตีทะลวงแยกไพร่พลสองหมื่นห้าพันคนออกเป็นสองส่วน ตัดทางส่งเสบียงทัพเจ้าคว่อทุกทาง ทัพเจ้าคว่อขาดเสบียง 46 วัน เกิดจลาจลทหารฆ่าฟันชิงอาหารกันเองเจ้าคว่อถูกธนูข้าศึกตาย ทหาร 40 หมื่นยอมสวามิภักดิ์ไป๋ฉีริบอาวุธแล้ว ก็สั่งจับฝังดินทั้งเป็น ศึกฉางผิงถูกบันทึกว่า แคว้นจ้าวสูญเสียมากจนฟื้นคืนไม่ไหว ถูกแคว้นฉินพิชิตได้ สิ้นชาติไปในที่สุดนี่คือบทเรียนที่ชาวจีนสอนลูกหลาน เหนือริมฝีปากยังไม่มีเรียวหนวด ห้ามใช้งานใหญ่...ซึ่งหมายถึงการเสียบ้านเสียเมือง.กิเลน ประลองเชิง
