หัวข้อเรื่องพุทธประวัติ (ฉบับวิจารณ์) ท่านอาจารย์พุทธทาส เขียนตีพิมพ์เป็นตอนๆ ในหนังสือพิมพ์พุทธศาสนา เริ่ม พ.ศ.2476 เรื่อยมา (สำนักพิมพ์อรุณวิทยา พิมพ์ครั้งสอง พ.ศ.2546) นับเป็นข้อเขียนเก่าหาอ่านได้ยากตอนหนึ่งของเรื่องการปฏิวัติที่เกิดขึ้นกับสังคม...ใครที่อ่อนไหวกับกระแสสังคม ที่หันไปทางไหนดูเหมือนจะมีแต่เรื่องเสื่อมทราม ลองอ่านกันดูอินเดียในสมัยโบราณมีธรรมเนียมบูชายัญด้วยเนื้อและเลือดของทั้งสัตว์และมนุษย์ โบสถ์ส่วนมากคือโรงฆ่าสัตว์ที่แดงไปด้วยเลือดและไฟที่ส่งควันตลบผู้มีทรัพย์และอำนาจจัดให้พวกนักบวชประกอบการบูชายัญเพื่อไถ่ถอนบาปของพวกตน และช่วยให้ตนเจริญยิ่งขึ้นไปตามลัทธิที่เชื่อกันอยู่ พวกนักบวชเหล่านั้นช่วยทำพิธีให้บาปของผู้เป็นเจ้าของยัญตกมารวมกันอยู่ที่ศีรษะของสัตว์ที่จะฆ่า แล้วฟันมันเสีย เอาโลหิตรองใส่ถาดมาเผาไฟสมนาคุณพระเป็นเจ้าเบื้องบน ศัตรูย่อมตอบแทนศัตรูด้วยเลือดและชีวิต การริษยาอาฆาตจองเวรถือกันว่าเป็นเกียรติยศครั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอุบัติขึ้น ทรงสอนว่า ความบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์เป็นของเฉพาะตัว คนอื่นจะช่วยทำคนอื่นให้เศร้าหมอง หรือบริสุทธิ์หาได้ไม่กรรมเป็นสิ่งเด็ดขาดแน่นอนในข้อที่ว่า ทำเช่นไรต้องได้ผลเช่นนั้นและผู้ทำนั่นเองเป็นผู้รับผล ไม่มีการไถ่ถอนสับเปลี่ยนกันได้ด้วยอำนาจหรือด้วยทรัพย์หรือสิ่งอื่นๆเวรย่อมไม่ระงับด้วยเวร แต่จะระงับเพราะความไม่ผูกเวรของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และการให้อภัยเป็นความกล้าของนักปราชญ์ แม้พวกคนพาลจะถือกันว่าเป็นความขลาดหรืออะไรก็ตามสัตว์ทุกชนิดรู้จักรักชีวิตเหมือนมนุษย์ และเท่ากันกับมนุษย์ตกอยู่ในภาวะอันหนักเพราะถูกความแก่ความเจ็บความตายครอบงำ เช่นเดียวกันควรที่จะเป็นเพื่อนทุกข์ยากด้วยกัน ดีกว่าการล้างผลาญกันครั้นมีผู้นับถือศาสนาของพระพุทธเจ้ามากขึ้น ธรรมที่ทรงนำมาสั่งสอนก็ยิ่งมีอิทธิพลในดวงใจของมนุษย์ที่เคยนิยมการฆ่าและการจองเวรมากขึ้น ช่วยให้เขาบรรเทาความโหดร้ายนั้นลงเสียได้ ตามควรแห่งธรรมที่ได้ศึกษาครั้นแพร่หลายไปถึงชั้นพระราชาก็มีกฎหมายบัญญัติการห้ามฆ่าสัตว์ และตั้งโรงพยาบาลขึ้นสำหรับสัตว์เดรัจฉาน ดังที่ปรากฏในศิลาจารึกของพระเจ้าอโศกแทบทั่วไปทั้งชมพูทวีปปรากฏตามประวัติศาสตร์ว่า ทรงขยายอาณาเขตได้กว้างขวางกว่ากษัตริย์องค์ใด การปฏิวัติได้เกิดขึ้นในดวงใจประชาชน จนถึงกับทำให้โรงฆ่าสัตว์ที่หุ้มคลุมอยู่ด้วยลักษณะเป็นโบสถ์นั้น ลดจำนวนน้อยลงมีโรงพยาบาลสำหรับสัตว์ที่เจ็บป่วยเกิดขึ้นแทนนี่คือรอยพระพุทธคุณที่จารึกติดอยู่ในประวัติศาสตร์อินเดีย และประเทศใกล้เคียงเท่าที่ธรรมจักรจะแผ่ไปถึงการปฏิวัติการบูชายัญมีผลเป็นเสมือนการปิดเสียซึ่งลำธารของโลหิตอันเคยไหลนองให้หยุดไหลหรือไหลน้อยลง ทำให้ฉากแห่งประวัติศาสตร์เปลี่ยนแปลงไปนอกจากการปฏิวัติบูชายัญ ย้อนไปดูอีกครั้งก็จะพบว่าสังคมที่หนักแน่นในพุทธธรรม การเหยียดชั้นวรรณะกันและกันจะไม่มีในสังคมนั้นๆ จะมีแต่ความวางตนเสมอ พร้อมเพรียงสามัคคีก่อกู้ภาระของประเทศชาติการยกฐานะของสตรี การให้อภัยด้วยความเมตตากรุณาย่อมหาได้ง่ายขึ้นแต่เหนือกว่าสิ่งใด หัวข้อธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ปฏิวัติความเชื่อเดิมๆของยุคสมัยให้กลับมาเป็นเชื่อว่า กรรมเป็นสิ่งเด็ดขาดแน่นอน ทำเช่นใดต้องได้ผลเช่นนั้นทุกข์ร้อนถึงขนาดถูกจับเข้าคุกเข้าตะราง เห็นกันบ่อยครั้งในวันนี้ก็ล้วนแต่กรรมที่ตัวเองก่อไว้ ไม่ใช่เรื่องการเมืองหรือเรื่องอื่นใดแต่ประการใดเลย.กิเลน ประลองเชิง
