“แลนด์บริดจ์” โครงการอภิมหาโปรเจกต์เชื่อมมหาสมุทร อินเดียและแปซิฟิกเข้าด้วยกัน...“ระนอง–ชุมพร” ที่ “รัฐบาลไทย” มีแนวโน้มพยายามผลักดันให้เป็น “ทางลัดใหม่ของโลก” หลากหลายมุมมองวิเคราะห์จุดคุ้มทุนท่ามกลางมรสุมภูมิรัฐศาสตร์ปี 2026 เอาไว้น่าสนใจจะ...พลิกโลกเศรษฐกิจ หรือระเบิดเวลาสิ่งแวดล้อม? มี...โอกาส มี...ความเสี่ยง และ...จะคุ้มค่าจริงหรือแค่ฝันค้าง?ในมิติทางเศรษฐกิจ แลนด์บริดจ์ถูกวางตัวเป็น “ตัวเปลี่ยนเกม” ที่จะมายกระดับประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ของภูมิภาคอย่างแท้จริง...ลดระยะเวลาการอ้อมช่องแคบมะละกาที่ปัจจุบันเริ่มแออัดและเผชิญปัญหาโจรสลัด ซึ่งอาจช่วยลดระยะเวลาเดินทางได้ 2-4 วันระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ (SEC) การสร้างท่าเรือน้ำลึกทั้งสองฝั่ง (ระนอง-ชุมพร) จะดึงดูดอุตสาหกรรมหลังท่า ทั้งโรงกลั่นน้ำมัน อุตสาหกรรมประกอบชิ้นส่วน คลังสินค้าอัจฉริยะ สร้างงานนับแสนอัตรารายได้จาก “ค่าธรรมเนียม” และ “บริการ”...รัฐบาลตั้งเป้า จัดเก็บรายได้จากการบริหารจัดการท่าเรือและรถไฟทางคู่เชื่อมต่อ ซึ่งจะเป็นเม็ดเงินมหาศาลไหลเข้าสู่คลังอย่างไรก็ตาม “เหรียญมีสองด้านเสมอ” นักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญต่างออกมาเตือนถึงความเสี่ยงที่อาจทำให้โครงการนี้ “สะดุด”...กับดักภูมิรัฐศาสตร์ ท่ามกลางความขัดแย้งของมหาอำนาจ การเลือกข้างหรือการให้ต่างชาติเข้ามาลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญอาจทำให้ไทยตกอยู่ในสภาวะ “กลืนไม่เข้าคายไม่ออก” ในอนาคตที่สำคัญคือ...ความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์ สายการเดินเรือยักษ์ใหญ่ยังคงตั้งคำถามถึง “ต้นทุนการยกขน” จากเรือลงสู่รางแล้วขึ้นเรือใหม่ ว่าจะถูกกว่าการวิ่งอ้อมมะละกาจริงหรือไม่อีกทั้งยังมีการแข่งขันจากคลองฟูนันเทโช...“กัมพูชา” และ “เวียดนาม” ต่างพัฒนาเส้นทางขนส่งใหม่ๆ ซึ่งอาจกลายเป็นคู่แข่งโดยตรงในการแย่งชิงสินค้าจากจีนตอนใต้โดยเฉพาะประเด็น “สิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิต” ที่ชาวบ้านในพื้นที่และนักอนุรักษ์กังวลมากที่สุด...ทำลายระบบนิเวศทางทะเล การขุดลอกร่องน้ำและการสร้างท่าเรือขนาดใหญ่... กระทบท่องเที่ยวอันดามัน จังหวัดระนองและชุมพรมีจุดขายที่ความเงียบสงบและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศหากกลายเป็นนิคมอุตสาหกรรมหนัก เสน่ห์เหล่านี้...อาจหายไปตลอดกาลวิเคราะห์ “จุดคุ้มทุน”...ได้มากกว่าเสีย หรือเสียจนไม่ได้อะไร? น่าสนใจว่าหลายเสียงวิเคราะห์มิติต่างๆ สะท้อนว่าโครงการนี้มีความเป็นไปได้สูงในเชิง “ยุทธศาสตร์” แต่ยังเปราะบางในเชิง “กำไร” หากดึงดูดการลงทุนและพัฒนาอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้จริง แลนด์บริดจ์จะเป็น “เครื่องยนต์ตัวใหม่” ที่ฉุดจีดีพีให้เติบโตอย่างก้าวกระโดด...หากบริหารจัดการไม่ดี โครงการนี้อาจกลายเป็น “ช้างเผือก” ที่ใช้งบประมาณมหาศาลแต่ใช้งานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ...ทิ้งไว้เพียง “หนี้สาธารณะ” และ “สิ่งแวดล้อม” ที่เสื่อมโทรม?ถ้าดีก็ดีไปแต่ให้ดีควรมองโลกในแง่ร้ายๆเอาไว้ก่อน จะได้เตรียมตัวเตรียมใจกันไว้แต่เนิ่นๆ สมมติ...กรณีเลวร้ายที่สุด...เมื่อแลนด์บริดจ์กลายเป็น “อนุสาวรีย์หมื่นล้าน” ที่แลกด้วยลมหายใจของภาคใต้หากพิจารณาในมิติที่ “ผลเสียกลืนกินผลได้” จนกลายเป็นความล้มเหลวเชิงยุทธศาสตร์ เราสามารถวิเคราะห์ฉากทัศน์ที่แย่ที่สุดได้ดังนี้...หากโครงการนี้ไม่สามารถดึงดูดสายการเดินเรือระดับโลกได้จริง เนื่องจาก “ต้นทุนแฝง” จากการยกขนสินค้าสูงกว่าการแล่นเรือผ่านช่องแคบมะละกา ผลที่ตามมาคือ...“รายได้ไม่เข้าเป้า...ท่าเรือที่ออกแบบมาเพื่อรองรับตู้สินค้ามหาศาลกลับกลายเป็นท่าเรือร้าง มีเพียงเรือขนาดกลางหรือรายย่อยมาใช้บริการ...ภาระหนี้สาธารณะหากการลงทุนแบบ PPP ไม่จูงใจพอจนรัฐต้องแบกรับภาระงบประมาณเองมากขึ้น มูลค่า 1 ล้านล้านบาทจะกลายเป็นหนี้ก้อนโต”หนี้ก้อนนี้...จะฉุดรั้ง “งบประมาณแผ่นดิน” ในการพัฒนาด้านอื่นไปอีกหลายสิบปีการเปลี่ยนผ่านพื้นที่จาก “เกษตรกรรม” และ “การท่องเที่ยว” สู่เขต “อุตสาหกรรมหนัก” หากล้มเหลวจะเท่ากับเป็นการทำลายฐานรายได้เดิมที่มีอยู่มหาศาล...กลายเป็นว่า “ทุบหม้อข้าวตัวเอง”เกษตรกรสวนทุเรียนและพืชเศรษฐกิจในพื้นที่ อ.พะโต๊ะ ต้องสูญเสียที่ดินทำกินจากการเวนคืน หากโครงการไม่เกิดการจ้างงานตามที่สัญญาไว้ คนท้องถิ่นจะกลายเป็นผู้พลัดถิ่นที่ไม่มีทั้งที่ดินและไม่มีงานทำท่องเที่ยวอันดามันล่มสลาย...รายได้จากการท่องเที่ยวปีละกว่า 6 หมื่นล้านบาทอาจสูญหายไป เมื่อภาพลักษณ์ “มรดกโลกทางทะเล” ถูกแทนที่ด้วยภาพเรือบรรทุกน้ำมันและมลพิษทางทะเล นักท่องเที่ยวคุณภาพสูงจะย้ายฐานไปยังประเทศคู่แข่งทันที...บาดแผลทางสิ่งแวดล้อม “เสียแล้วเสียเลย” ไม่หวนคืนมองในมิติที่แย่ที่สุด...นิเวศทางทะเลพังทลาย การขุดลอกร่องน้ำ การถมทะเลจะทำให้ตะกอนดินฟุ้งกระจายทำลายแนวปะการัง หญ้าทะเลอย่างถาวร ส่งผลให้การประมงพื้นบ้านที่สร้างรายได้ปีละ 7 พันล้านบาทต้องอวสานลง...ที่สำคัญคือ สูญเสียโอกาสเป็นมรดกโลกสมมติ...โครงการเกิดขึ้นจริงมีการก่อสร้างที่ขาดมาตรฐาน EHIA ที่โปร่งใส จะทำให้พื้นที่ฝั่งอันดามันถูกตัดออกจากรายชื่อบัญชีมรดกโลกของ UNESCO ทันที ซึ่งเป็นความสูญเสียทาง “มูลค่า” และ “ภาพลักษณ์” ระดับนานาชาติ...ที่ไม่สามารถคำนวณเป็นตัวเงินได้ทั้งหากกระบวนการรับฟังความคิดเห็นยังคงถูกมองว่า “ไม่โปร่งใส” ก็จะเกิดความขัดแย้งเรื้อรัง กลายเป็นบาดแผลทางสังคม ที่สำคัญผลประโยชน์อาจตกอยู่ในมือกลุ่มทุนข้ามชาติผ่านโมเดล PPP เท่านั้นหาก “ประเทศไทย” เดินเกมพลาด “แลนด์บริดจ์” จะกลายเป็นเดิมพันที่สูญเปล่าเช่นนี้?คลิกอ่านคอลัมน์ “สกู๊ปหน้า 1” เพิ่มเติม
