การที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ตั้งศูนย์บริหารการหาเสียงทางอิเล็กทรอนิกส์ ติดตามการหาเสียงของพรรคการเมืองและผู้สมัคร สส.ทั่วประเทศ โดยใช้ระบบเอไอ ตรวจสอบข้อความใส่ร้ายป้ายสี ข้อมูลเท็จ หากพบการกระทำผิดจะส่งให้ลบโพสต์ทันที พร้อมประสานกับกระทรวงดีอี เพื่อติดตามตัวผู้โพสต์มาดำเนินคดีท่ามกลางกระแสใช้บัญชีอวตาร ปล่อยไอโอ เฟกนิวส์ เพื่อปั่นกระแส เลี่ยงกฎระเบียบการหาเสียงเลือกตั้ง จนหลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าศูนย์ขาดประสิทธิภาพในการจัดการปัญหาแบบเรียลไทม์ บนข้อมูลที่เคลื่อนที่เร็วมาก ภายใน 1 ชั่วโมงอาจถูกแชร์นับหมื่นครั้ง แต่กระบวนการวินิจฉัยของ กกต.กลับช้ากว่ากระแสที่เกิดประเด็นสำคัญการมอนิเตอร์ที่มุ่งเน้นเฉพาะบัญชีทางการตามที่แจ้งไว้ แต่นักการเมืองที่ใช้ไอโอมักทำผ่านบัญชีอวตาร ทำให้การตามหาตัวผู้กระทำผิดจริงเป็นไปได้ยากยิ่งขึ้น แถมมีการใช้เอไอสร้างคลิปเสียง หรือวิดีโอ มีความแนบเนียนสูง เกินกว่าระบบจะแยกแยะได้ทันที ก่อให้เกิดเฟกนิวส์กระทบต่อคะแนน นิยมของพรรคการเมืองแม้ กกต.พยายามไปขอให้ลบโพสต์ แต่อาจไม่ทันการณ์ต่อระบบอัลกอ ริทึมของแพลตฟอร์มที่กระจายเนื้อหาเข้าสู่กลุ่มเป้าหมายไปเรียบร้อยแล้ว และหากศูนย์มุ่งเน้นสั่งลบโพสต์ไปที่พรรคใดพรรคหนึ่ง จะทำให้เกิดกระแสโต้กลับ กลายเป็นยิ่งขยี้ให้ข่าวนั้นเป็นที่น่าสนใจมากขึ้น ในขณะที่ประชาชนอีกฝั่งหนึ่งไม่เชื่อมั่นในตัวศูนย์อำนาจการสั่งลบโพสต์ฐานใส่ร้ายป้ายสีของ กกต.อยู่บนเส้นแบ่งบางๆ ระหว่างการวิพากษ์วิจารณ์กับการใส่ร้ายป้ายสี หากดำเนินการโดยขาดความระมัด ระวัง เสี่ยงถูกข้อครหาเลือกปฏิบัติ ปิดกั้นเสรีภาพ โดยเฉพาะความแตกต่างระหว่างกฎหมายไทยกับมาตรฐานสากลของแพลตฟอร์มต่างๆ ทำให้การปิดกั้นข้อมูลทำได้ไม่เต็มที่ปัญหาเหล่านี้นับวันยิ่งรุนแรง แต่ “ติ๊กต่อก” ที่มีผู้ใช้ในกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ผ่านๆมาเป็นจำนวนมาก ได้ออกมาประกาศแนวทางในการรักษาความโปร่งใสอย่างเป็นรูปธรรม โดยสกัดกั้นไอโอ เอไอ เท็จ บิดเบือนข้อมูล ยับยั้งปฏิบัติการชี้นำความคิดเข้มงวด รวมถึงห้ามโฆษณาเกี่ยวกับการเมือง ห้ามซื้อการเข้าถึงอย่างเด็ดขาดกลายเป็นแพลตฟอร์มแรกในไทยที่มีนโยบายชัดเจน รัฐบาลชุดใหม่จึงควรมีนโยบายเชิงรุกที่กำหนดให้ทุกแพลตฟอร์มต้องเคารพอธิปไตยตามกฎหมายไทย โดยบังคับให้มีการล็อกระบบหลังบ้าน เพื่อจัดการข้อมูลเท็จตามมาตรฐานเดียวกันกับที่ “ติ๊กต่อก” ทำ ที่สำคัญกฎเหล็กนี้ต้องปฏิบัติตลอดไป เพื่อสุขภาวะทางดิจิทัลของสังคมไทย.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทบรรณาธิการ” เพิ่มเติม
