“เขาปล่อยให้ผู้ป่วยบริหารงานระดับชาติ” เป็นหนังสือจากปลายปากกาของ นพ.บุตร ประดิษฐวาณิช ซึ่งได้รับรางวัลชั้นที่หนึ่ง วรรณกรรมประเภทร้อยแก้วของมูลนิธิธนาคารกรุงเทพ พ.ศ.2522 แก่นสารงานเขียนชิ้นนี้พยายามบ่งชี้สาเหตุอีกด้านของการบริหารราชการบ้านเมืองที่ล้มเหลว อาจมาจากความเจ็บป่วยในตัวผู้นำเองสะท้อนชัดยามชาติเผชิญปัญหา ผู้นำประเทศต้องพร้อมด้วยขีดความสามารถ สติสัมปชัญญะ และไร้พยาธิโรคภัย หนังสือเล่มเก่าเก็บที่น่าหามาอ่านยิ่ง ไปพร้อมกับการถอดบทเรียนคลิปเสียง น.ส.แพทองธาร ชินวัตร นายกฯของไทย กับสมเด็จฮุน เซน ประธานวุฒิสภากัมพูชา ที่มีหลายบทสนทนาอันสะเทือนใจคนไทยร้อยแก้วอันทรงคุณค่าชิ้นนี้มีการอ้างอิง นพ.ฮิวส์ ที่เผยสถิติความเจ็บป่วยของนายกฯและประธานาธิบดี ที่อาจกระทบงานบริหารต่างๆของโลก ช่วง พ.ศ.2451 โดยในบรรดานายกฯอังกฤษ 13 คน พบมีการป่วยระหว่างดำรงตำแหน่ง 11 คน ขณะที่ในบรรดาประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา 10 คน เจ็บป่วยระหว่างดำรงตำแหน่งถึง 6 คนและมีอีกหลายเรื่องราวที่น่าเหลือเชื่อ ถ้าเกิดในปัจจุบันบ้านเมืองคงอลหม่าน บทบรรณาธิการในวารสารการแพทย์ อังกฤษ ปี 2519 เรื่องพยาธิวิทยาการเมืองของสมัยปัจจุบันกล่าวถึงเหล่ารัฐบุรุษชั้นนำสหราชอาณาจักร ใช้ยา Benzedrine (ยาขยัน) กันแพร่หลาย เทียบยุคนี้ยาขยันคงไม่ต่างจากยาบ้า ถ้า รมต.ไทยใช้กันได้ ก็คงวุ่นวายที่น่าอัศจรรย์ วินสตัน เชอร์ชิลล์ เป็นนายกฯอังกฤษหลายสมัย ทั้งที่สังขารถูกรบกวนด้วยความเจ็บป่วยนานาชนิด ในร้อยแก้วดังกล่าวอ้างปากคำลอร์ดมอแรน แพทย์ประจำตัวเชอร์ชิลล์ บอกเมื่อเชอร์ชิวประชุมสภาฯ ต้องมีท่อออกซิเจนติดตัวไปด้วย หลายครั้งก่อนแสดงสุนทรพจน์อดีตนายกฯสุดทรหดท่านนี้ ต้องสูดออกซิเจนก่อนเสมอส่วนเนวิลล์ เชมเบอร์เลน อดีตนายกฯอังกฤษ พยายามประนีประนอมกับฮิตเลอร์ แต่ก็ถูกประกาศสงครามอยู่ดี เจ้าตัวลาออกไปผ่าตัดมะเร็งช่องท้อง เสียชีวิตไม่นานหลังจากนั้น ผู้เขียนบอกนักประวัติศาสตร์ บางคนชี้ว่าเขาตายด้วยความผิดหวัง เสียงสวดทั่วสารทิศเรื่องที่ถูกฮิตเลอร์หักหลัง เป็นเพชฌฆาตสังหารเขามากกว่ามะเร็งลำไส้และยังมีเรื่องโรคประสาทของผู้นำ อ่านรายละเอียดโรคจบ ทำให้นึกถึงพ.ศ.นี้ เช่น โรคบุคลิกภาพแปรปรวนหลงผิด คิดว่าตนเป็นใหญ่ แสดงพฤติกรรมเป็นภัยต่อสังคม แพทย์ยุคนั้นเตือนผู้นำประเภทนี้จิตแพทย์เรียกว่า คนวิกลจริตในที่สาธารณะ (The Public Lunatic) ถ้าตั้งคนป่วยโรคนี้เป็นผู้นำจะก้าวร้าวระราน จนอาจเกิดการปฏิวัติได้.คลิกอ่านคอลัมน์ “บทบรรณาธิการ” เพิ่มเติม