ชาครีย์นรทิพย์ เสวิกุล เริ่มต้นบทแรก ในหนังสือ สีสันแห่งตุรกี (สำนักพิมพ์แสงดาว พ.ศ.2566) ด้วยเรื่อง เซม่า–การเต้นลมวนแห่งตุรกีนี่คือการเต้นโดยบุรุษชุดขาวสะอาดยาวคลุมตาตุ่ม สวมหมวกทรงกระบอกสีน้ำตาล ที่หมุนวนไปเรื่อยๆ นักท่องเที่ยวมักจะได้ดู ในสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ ไม่ว่านครอิสตันบูล เมืองอิซเมียร์? เมืองคัปปาโดเกีย ฯลฯไม่ใช่...การระบำรำเต้นเพื่อความบันเทิง...ธรรมดา การเต้นนี้มีชื่อเซม่า รู้จักกันแพร่หลายในนาม “นักบวชลัทธิลมวน” เมื่อ ค.ศ.2008 ยูเนสโกได้จารึกว่า เป็นพิธีกรรมในบัญชีมรดกทางวัฒนธรรมแห่งมนุษยชาติที่จับต้องไม่ได้มีความหมายจริงจังว่า...การรับฟังอันเป็นการเจริญสติเพื่อแสดงความเคารพและระลึกถึงพระเจ้าเป็นจุดเริ่มต้นจากการเป็นพิธีกรรมทางศาสนา ของท่านญะลาลุดดิน รูมี ผู้นำลัทธิซูฟี แนวคิดหนึ่งของศาสนาอิสลามที่มาของการเต้นเซม่า...เล่าขานต่อๆกันว่า...วันหนึ่งท่านรูมีเดินผ่านตลาด แล้วได้ยินเสียงช่างทองตีทองเป็นจังหวะ ในขณะที่ปากก็พร่ำภาวนา “ไม่มีพระเจ้าองค์ใด เว้นแต่เอกองค์อัลลอฮ์”ทันทีนั้น ท่านก็ปลื้มปีติเกิดแรงบันดาลใจ กางแขนทั้งสองข้างออก แล้วเริ่มหมุนตัวเองไปรอบๆการเต้นเซม่า...ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวข้อง ล้วนแต่มีนัยและความหมายซ่อนอยู่ท่านรูมีเป็นนักปราชญ์ กวี นักรหัสนัย นักกฎหมาย ธรรมาจารย์ และผู้นำจิตวิญญาณคนสำคัญของเปอร์เซียและโลก ท่านเกิด พ.ศ.1207 ที่เมืองบัลค์ หรืออัฟกานิสถานปัจจุบันหลักการใหญ่ของท่าน คือการใช้แนวทางต่างๆ ตั้งแต่การเข้าสมาธิ การภาวนา การภิกขาจาร และการเต้นรำ เพื่อยกระดับจิตวิญญาณภายในของมนุษย์เข้าสู่ความบริสุทธิ์ในพิธีกรรมจะมีการบรรเลงดนตรี การร้องเพลง การท่องบทกลอน และการสวดมนต์ต่างจากอิสลามกระแสหลัก ที่เน้นความเคร่งครัดในหลักการและมีความศรัทธาเป็นกรอบแห่งการประพฤติปฏิบัติตลอดชีวิตท่านรูมีอุทิศทั้งชีวิตให้กับการศึกษาศาสนาตามแนวลัทธิซูฟีอย่างลึกซึ้ง จนมีความรู้แตกฉาน ได้รับความเคารพนับถืออย่างสูงจากผู้คนทุกชาติศาสนาบทกวีท่านรูมีมีมากมาย ไม่ว่ากะซาล หรือโคลง (รุไบยาต) บทร้อยกรองสี่บรรทัด ท่านเขียนด้วยภาษาไพเราะลึกซึ้ง มีความหมายทางจิตวิญญาณผูกพันระหว่างมนุษย์กับพระเจ้า ครอบคลุมวิถีชีวิตบนโลกในทุกรูปแบบไม่ว่าทางศาสนา วัฒนธรรม หรือการเมืองท่านรูมีเคยกล่าวว่า มนุษย์จะยกระดับจิตวิญญาณให้เข้าถึงพระเจ้าได้ หากว่ามุ่งมั่นอุทิศกายใจกับศิลปะสามประการ คือ ดนตรี กวี และการเต้นรำตัวอย่างบทกวีหนึ่ง ที่ชาวโลกไม่น้อยยังจดจำได้เจ้าไม่ได้เป็นเพียงหนึ่งหยดน้ำในมหาสมุทร หากแต่เป็นทั้งมหาสมุทรในหนึ่งหยดน้ำหรือ...จงยกระดับถ้อยคำ ไม่ใช่ขึ้นเสียง เป็นเพราะสายฝนทำให้ดอกไม้ผลิบาน มิใช่เสียงฟ้าร้องและบทต่อไปนี้ ควรเป็นบทกวีที่มนุษยชาติทั้งโลก ควรจดจำไปใช้เป็นคำภาวนา...เมื่อวานฉันฉลาด ฉันจึงอยากเปลี่ยนแปลงโลกแต่วันนี้ ฉันมีสติปัญญา ฉันจึงเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงตัวเองท่านรูมีเสียชีวิตเมื่อ ค.ศ.1273 ที่เมืองคอนยา ภาคกลางของตุรกี แต่จนถึงวันนี้ ท่านยังมีรูปปั้นเป็นอนุสาวรีย์ ให้รำลึกถึงอยู่ทั่วไปในหลายๆประเทศมุสลิม.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม