วันเสาร์สบายๆวันนี้ผมพาท่านผู้อ่านย้อนกลับไปดู การหาเสียงเลือกตั้งในโซเชียลมีเดีย กันนะครับ ทำไมพรรคก้าวไกลจึงชนะการเลือกตั้งแบบถล่มทลายเหนือการคาดหมาย 14.43 ล้านเสียง เรื่องนี้ ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร คณบดี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีจุฬาฯ ให้ความเห็นว่า การตลาดการเมืองปี 2566 เป็นการวางแผนสื่อสารกับ “กลุ่มเป้าหมาย” ไม่ใช่การเหวี่ยงแห หรือ Mass อีกต่อไป เพราะประชาชนที่เปรียบเสมือนผู้บริโภคในเชิงการตลาดของแบรนด์ มีความยิบย่อย หรือ Fragmented มากขึ้น ดังนั้น การสร้างสรรค์เนื้อหาต้องหลากหลาย ไม่ใช่ One size fit all โดยเฉพาะในพื้นที่สีเทา หรือ กลุ่มคนที่อยู่ระหว่างการตัดสินใจจะเลือกพรรคใด ที่เป็นตัวแปรสำคัญคอนเทนต์ที่โดนใจ ต้องสามารถสร้างความอ่อนไหว โน้มน้าวให้เกิดการเปลี่ยนใจ เนื้อหาจึงต้องแรงและทรงพลังบริษัท ดาต้าเซ็ต จำกัด ได้เก็บข้อมูลและวิเคราะห์ จากการฟังเสียงประชาชนในสังคมออนไลน์ ระหว่าง 16 เมษายน–15 พฤษภาคม พบว่า มีการกล่าวถึง (Mention) และ การมีส่วนร่วม (Engagement) ในเรื่องการเลือกตั้งครั้งนี้สูงกว่า 297.60 ล้านครั้ง ผ่านแพลตฟอร์ม TikTok 63% Facebook 18% Twitter 15% Instagram 3% Youtube 1% จะเห็นว่า ติ๊กต่อกมาแรงที่สุด และการมีส่วนร่วมสูงมากจากการ กดไลค์ กดแชร์ คลิปวิดีโอ รวมถึงการแสดงความคิดเห็นต่างๆ การเลือกตั้งครั้งนี้ คลิปวิดีโอสั้นบนติ๊กต่อก มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการประชาสัมพันธ์โปรโมตนโยบายของพรรคการเมืองส่วน Youtube ซึ่งเป็นช่องหลักของสื่อวิดีโอ แต่กลับได้รับการกล่าวถึงและมีส่วนร่วมน้อยที่สุดเพียง 1% เมื่อเทียบกับช่องทางอื่นๆ เนื่องจาก Facebook และ TikTok ได้เริ่มขยายตัวในด้านสื่อวิดีโอมากขึ้น เช่น ไลฟ์คลิปสั้น ไฮไลต์จากการสัมภาษณ์หรือเวทีดีเบต เป็นสื่อวิดีโอที่มีเวลาค่อนข้างสั้น ทำให้เข้าถึงง่าย แตกต่างกับ YouTube ที่ต้องใช้เวลาในการชมที่นานกว่าแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ที่ได้รับความสนใจมากที่สุดบนโซเชียลมีเดีย อันดับ 1 คุณพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ 63% รองมา พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา 24% คุณเศรษฐา ทวีสิน 6% คุณแพทองธาร ชินวัตร 6% พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ 1% คะแนนของคุณแพทองธารน้อยกว่าคุณเศรษฐาในแง่จำนวนผู้เอนเกจ แต่คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ออกมาเท่ากัน นับเป็นความเพลี่ยงพล้ำของพรรคเพื่อไทยในช่วงโค้งสุดท้ายของการหาเสียง เมื่อ คุณทักษิณ ชินวัตร ประกาศจะกลับบ้านก่อนวันเกิดแฮชแท็ก #กกต.มีไว้ทำไม–ต้องติดคุก กลายเป็นแฮชแท็กที่ มีผู้กล่าวถึงเพิ่มขึ้นมากที่สุดถึง 22,996.08% กกต.ชุดนี้พึงระลึกไว้ว่าประชาชนรู้สึกอย่างไร อย่าทำให้ประชาชนผิดหวังอีกแต่ การต่อสู้บนสื่อสังคมออนไลน์ ไม่ได้มีแค่การทำคลิปประชาสัมพันธ์นโยบายเท่านั้น ยังมีการต่อสู้กันด้วยวาทกรรม เพื่อสร้างคะแนนนิยมและทำลายฝ่ายตรงข้ามอีกด้วย ดาต้าเซ็ต ระบุว่า วันที่ 9 พ.ค. “พิธา” ถูกขั้วฝ่ายตรงข้ามขุดวาทะ “ช้างป่วย” ขึ้นมาปั่นกระแสข่าวปลอมโจมตีพรรคก้าวไกล แต่กระแสถูกตีกลับ หลังจากที่พรรคก้าวไกลออกแถลงการณ์ชี้แจงว่า ไม่มีนโยบายตัดงบบำนาญข้าราชการช่วง 14–15 พ.ค. หลังรู้ผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการ การกล่าวถึง “พิธา” กลับมาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลังจากที่ออกมาประกาศจัดตั้ง รัฐบาลร่วมกับขั้วฝ่ายค้านเดิม เป็นประเด็นที่คนส่วนใหญ่รอคอยและติดตามมาต่อเนื่อง ทำให้โพสต์ที่เกี่ยวข้องในประเด็นนี้ได้รับความสนใจ (Engagement) สูงจากยอด Reaction เช่น กดไลค์ กดแชร์ และคอมเมนต์จากการวิเคราะห์หา lnsight การเลือกตั้งครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการเปลี่ยนแปลงของคนส่วนใหญ่ มีการแสดงออกถึง การมีส่วนร่วมทางการเมือง อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนบนสังคมออนไลน์ จนเกิดปรากฏการณ์ที่น่าสนใจว่า เสียงบนโซเชียลที่มีความนิยมชื่นชอบในตัว “พิธา” และพรรคก้าวไกล ได้แปรเปลี่ยนเป็น “คะแนนจริง”จนคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งครั้งนี้ เลือกตั้งครั้งหน้า ศึกบนโลกออนไลน์ สนุกกว่าครั้งนี้แน่นอน.“ลม เปลี่ยนทิศ”
