คนแม่กลองรุ่นก่อนสงคราม คุ้นการเดินทางเข้ากรุงเทพฯทางรถไฟ ตอนบวชเณร ผมทันลงสถานีสุดท้ายคือคลองสาน ราวสิบปีต่อมา ตอนเป็นทหารเรือ สถานีคลองสานเลิก ยังทันใช้สถานีวงเวียนใหญ่แต่ถ้าย้อนไปถึงรุ่นปู่ย่า...ยายเคยเล่าให้แม่ฟังสมัยแฝดอินจัน ส่งไข่เค็มขายกรุงเทพฯทางเรือก็เดาๆเอา...เรือคงเริ่มจากปากคลองแม่กลอง ล่องมาถึงตอนที่เรียกคลองหมาหอนมาออกแม่น้ำท่าจีน แล้วเชื่อมเข้าปากคลองมหาชัย ล่องเข้าไปผ่านตอนที่เรียกโคกขาม...ผ่านบางบอน ผ่านคลองด่าน ตอนนั้นจะเรียกบางขุนเทียนหรือไม่...ไปออกที่ปากคลองบางหลวงหากมาถึงรุ่นลูก...ไม่เคยทั้งนั่งรถไฟ ไม่เคยแน่ๆ คือมาทางเรือเหมือนรุ่นปู่รุ่นย่า เพราะมีถนนพระราม 2 ให้เดินทางง่ายๆ สมัยถนนโล่งๆ แม่กลอง-กรุงเทพฯชั่วโมงเดียวก็ถึงผมย้อนอดีตยืดยาว ตั้งใจจะเล่าถึงเหตุ...ที่พระเจ้าเสือสั่งให้ขุดคลองโคกขาม คลองที่เดิมทีที่คดเคี้ยวจนพันท้ายนรสิงห์คัดท้ายเรือพระที่นั่งไม่ไหว เรือชนกิ่งไม้ริมตลิ่ง โขนเรือหัก(เก็บตกกรุงสยาม เอนก นาวิกมูล สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช พิมพ์ครั้งที่ 4 พ.ศ.2545)เรื่องพันท้ายนรสิงห์ เล่ากันไปหลายครั้ง เอาเป็นว่าปีนั้น พ.ศ.2248 เมื่อพระเจ้าเสือจำใจประหาร แล้วตั้งศาลที่โคกขาม ก็ทรงพระราชดำริว่า คลองโคกขามคดเคี้ยวยากต่อการเดินเรือมีพระบรมราชโองการ ให้หานายช่างฝรั่งมาส่องกล้องกำหนดทางให้ตรง แล้วเกณฑ์คน 3 หมื่นคน มาขุดคลองจากโคกขามให้ตรงไปทะลุปากน้ำเมืองสาครบุรี การขุดคลองเดินหน้าไปได้ปีเดียว พ.ศ.2249 ก็หยุดชะงักพระเจ้าเสือสวรรคต ต่อมาพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ(พระราชโอรส) สั่งให้ขุดต่อจากที่ขุดไว้เดิม ใช้เวลาสองเดือนจึงเสร็จสิ้นได้ระยะทางรวม 14 กม. พระราชทานชื่อใหม่ คลองมหาชัยนับแต่นั้นการสัญจรไปมาจากปากคลองบางหลวง กรุงเทพฯไปถึงปากคลองมหาชัยก็เป็นไปอย่างสะดวกส่วนศาลพันท้ายนรสิงห์ของเก่าหักพังไปนาน แต่ก็ยังมีคนนำของไปกราบไหว้บูชาและสร้างศาลขึ้นใหม่เรื่องพันท้ายนรสิงห์ที่เล่าขานกันต่อๆมา...เริ่มมีผู้สงสัย เป็นเรื่องจริงหรือไม่จริง?แต่คนส่วนใหญ่ยังเชื่อเป็นเรื่องจริง ปรากฏอยู่ในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับที่สมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรสทรงชำระใหม่ สมัยต้นรัตนโกสินทร์นี่เองหนังสือเล่มนี้ องค์การค้าคุรุสภาจัดพิมพ์ ปกอ่อนเล่มละ 10 บาท“เรื่องพันท้ายนรสิงห์ อยู่ท้ายเล่ม 2 หน้า 201 หาไม่ยาก” เอนก นาวิกมูล แนะคนรุ่นผม...เกี่ยวพันกับคลองโคกขาม...อยู่บ้าง ตอนเป็นทหารเรือ พักอยู่ในกราบทหาร (กรมอุทกศาสตร์) บริเวณหลังป้อมวิชัยประสิทธิ์ ปากคลองบางหลวง นี่คือต้นคลองทางกรุงเทพฯตอนเป็นนายท้ายเรืออวนลาก เอาปลาขายให้แพเฮียม้อ ปากคลองมหาชัย เอาเรือไปจอดอยู่หลายปี นี่ก็ปลายทางมหาชัยแต่ก็วนเวียนอยู่แค่ปากคลอง ยังไม่เคยสักครั้งที่จะนั่งเรือลึกเข้าไปในคลองสี่ห้าวันมานี่เอง คุณอ้น ทิพานัน เจ้าถิ่นจอมทอง ชวนไปลงเรือท่าวัดราชโอรส ผ่านวัดบางขุนเทียนนอก บางขุนเทียนใน ดูบรรยากาศบ้านเรือนสองฝั่ง สวนภูมิใจ ตำนานลิ้นจี้ไทย ร่มรื่นและสวยจับใจซ่อนอยู่ละแวกนี้เองเวลาน้อยใกล้ค่ำ วนเวียนอยู่แค่ระยะใกล้ๆ ใจน่ะอยากไปศาลพันท้ายนรสิงห์ ไปโคกขาม“โคกขามดอนโคกคล้าย สัณฐาณ ขามรุ่นริมธานสนาน สนุกนี้ พูนเพียงโคกฟ้าลาน แลลิ่ว โคกแม่ สนุกดั่งโคกขามชี้ ช่องให้เรียมเห็น”นรินทร์อินทร์เขียนถึงโคกขามไว้ในนิราศ ให้จดจำรำลึกได้... ไม่อยากบอกหรอก สักวันจะล่องจากคลองบางขุนเทียนไปให้ถึง.กิเลน ประลองเชิง
