ผมตั้งใจหาเรื่องเล่าเบาๆสมอง อ่านผ่อนคลายในวันที่จะไปนั่งดื่มกินในร้านก็ไม่ได้ ฯลฯ เจอหนังสือ “สัตว์พิสดาร จากเทพนิยาย” (คอสมอส เรียบเรียง พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพไทยควอลิตี้บุ๊คส์ 2556) ตั้งใจอ่านเรื่องสฟิงซ์สฟิงซ์ที่สลักจากภูเขา เราคุ้นตาแถบอียิปต์ ก็เผ่าพันธุ์หนึ่ง ถ้าไปแถวกรีกก็อีกเผ่าพันธุ์หนึ่ง ใบหน้าและทรวงอกเป็นหญิงสาว ท่อนล่างเป็นสิงโต ปีกเป็นนกอินทรี มีทั้งสองเพศทั้งหญิงชายสฟิงซ์เผ่ากรีก นิสัยก้าวร้าวรุนแรง กระหายเลือด ชอบกินคนเป็นอาหารถ้าอยู่ในชนบท สฟิงซ์ก็จะก้าวย่างไปด้วยอุ้งเท้าสิงห์ ถ้าไปตามเกาะแก่งมันก็ใช้ปีกบินเมื่อจับเหยื่อได้มันจะไม่กินในทันที มันมักอารมณ์ดีพูดจาหยอกเย้าเหยื่อ แต่เพราะอารมณ์ดีที่ว่าบางครั้งหากเหยื่อหนีรอดไปได้ สฟิงซ์จะโมโห ลงโทษตัวเองด้วยการบินทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้า ทิ้งตัวดิ่งลงกระแทกพื้น ฆ่าตัวตายเรื่องเล่าของสฟิงซ์ในเทวตำนานของกรีก เรื่องไหนจะโด่งดังเท่ากับเรื่องของพระเอกเอดิปัสเป็นไม่มีในเมืองธีบส์ เมื่อเทพไดโอนีซุสสอนวิชาทำเมรัยให้ใหม่ๆ ชาวเมืองก็สนุกกับเมรัยจนเมาไม่ได้สติ นอกจากไม่ได้ทำการทำงานแล้ว ยังไม่ได้บูชาเทพที่เคยบูชาเจ้าแม่เฮราโกรธ ส่งสฟิงซ์มาลงโทษ ให้เฝ้าทางเข้าเมือง ใครจะผ่านเข้าผ่านออก ถ้าตอบปัญหาสฟิงซ์ไม่ได้ ก็จะถูกมันจับกินแล้วพระเอกของเรื่อง “เชน” เอ๊ย ไม่ใช่ ชื่อเอดิปัส เขามีความเป็นมาลึกลับจากเมืองโครินธ์ เดินทางมาถึง พอดี มันกำลังหิวจัด กระโดดโผลงมาตรงหน้า แลบลิ้นเลียปาก ด้วยความอยากกินเนื้อนุ่มๆของหนุ่มน้อย“ข้าจะให้เจ้าผ่านไป ถ้าหากตอบปัญหาของข้าได้” อย่างที่ตำนานว่า สฟิงซ์อารมณ์ดี“อะไรเอ่ย เดินสี่ตีนในยามเช้า เดินสองตีนในยามสาย และ เดินสามตีนในยามเย็น...”หนุ่มน้อยเอดิปัสไม่ต้องคิดอะไรมาก “เล่นไม่ยากนี่” เขาตอบทันที“ก็คือมนุษย์นี่แหละ มนุษย์คลานด้วยมือและเท้าเมื่อยามเด็ก ยืนด้วยขาสองข้างเมื่อโตเต็มที่ และต้องใช้ไม้เท้าพยุงตัว เป็นขาที่สามในยามแก่” คำตอบนี้ถูกต้องสฟิงซ์นางนี้ (คนเล่าเพิ่งระบุเพศ) ไม่เคยคิดว่าปัญหานี้จะมีมนุษย์ตอบได้ นางถึงกับกรีดร้องด้วยความเจ็บใจโผผินบินขึ้นท้องฟ้า แล้วทิ้งตัวลงมาฆ่าตัวตายในทะเลยัง ยังก่อน อย่าเพิ่งเผลอคิดว่างานนี้เอดิปัสชนะ ติดตามอ่านต่อไป จะได้รู้ว่าสุดท้ายผู้ใดชนะตามสูตรของตำนาน ผู้รักษาเมืองธีบส์ ก็เชิญเอดิปัสนั่งเมือง เข้าพิธีแต่งงานกับพระนางโจคัสต้า ชายากษัตริย์เมืองธีบส์ที่ตายไปแล้ว เอดิปัสเป็นกษัตริย์เมืองธีบส์จนแก่เฒ่า มีบุตรกับนางโจคัสต้าสี่คนต่อมาเกิดโรคระบาดร้ายแรง คร่าชีวิตชาวเมืองไปมากมาย ชาวเมืองต้องไปบูชาเทวาลัยให้ช่วยปัดเป่า พร้อมทั้งพยายามค้นหามีอะไรเป็นเหตุ “กาลีบ้านกาลีเมือง”แล้วความจริงก็เปิดเผยออกมา เอดิปัสชีวิตผกผัน แท้จริงเป็นโอรสกษัตริย์เมืองธีบส์ เขาเป็นคนฆ่าพ่อตาย แล้วกลับมาได้แม่ คือนางโจคัสต้า โดยไม่รู้ด้วยเหตุว่านางสวมสร้อยวิเศษแห่งฮาร์โมเนีย จึงไม่แก่ตัวเรื่องจบลงตรงโจคัสต้า เสียใจฆ่าตัวตายเอดิปัสเอาไม้ทิ่มตาตัวเองให้บอด แล้วระเหเร่ร่อนไปตายใกล้เมืองเอเธนส์มีผู้รู้บางท่านเคยกล่าว ผู้ไม่รู้ คือผู้ไม่ผิด แต่สำหรับชีวิตหนึ่งอย่างเอดิปัส โชคชะตาเล่นตลก ฆ่าพ่อตายก็ไม่รู้ ได้แม่เป็นเมียก็ไม่รู้ แต่ไม่ว่าจะเป็นความผิดหรือไม่ เรื่องทำนองนี้โบราณถือหนักหนา เป็นเหตุกาลีบ้านกาลีเมืองโลกทั้งโลกตอนนี้เจอโควิด–19 ทำเอาป่วนกันไปทั่ว ผมไม่กล้าคิดนะครับ มีเหตุกาลีบ้านกาลีเมืองอย่างที่เอดิปัสได้ทำบ้างหรือไม่ หรือจะเป็นเช่นที่บางคนว่า เราอยู่ในโลกอย่างไม่เคารพโลก โลกจึงเอาคืน.กิเลน ประลองเชิง
