หนังสือชื่อภาษาอังกฤษ ตัวใหญ่ BLACK DEATH ชื่อภาษาไทยตัวเล็ก ห่าลง จีนถึงไทย ตายทั้งโลก (สำนักพิมพ์นาตาแฮก มี.ค.2563) เขียนโดยสุพจน์ เหล่ามานะเจริญสุจิตต์ วงษ์เทศ เขียนคำนำ แถมข้อเขียน ไมเคิล ไรท์ ผมอ่านแค่ปกแล้วอดใจไม่ได้ ต้องเปิดอ่านหน้าในรวดเดียวจบทั้งเล่มคุณสุจิตต์บอกว่า ห่า ถูกทำให้หมายถึงอหิวาตกโรค โดยประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย เรื่องพระเจ้าอู่ทองอพยพไพร่พลหนีโรคห่า แล้วสร้างเมืองใหม่ชื่อกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ.1893คุณสุจิตต์ขอร้องให้ผู้รู้จริงเขียนเรื่อง “ภาษาอังกฤษกับโรคห่า-ความรอดของภาษาหนึ่ง” ลงในศิลปวัฒนธรรมเมื่่อ พ.ศ.2547 ต่อไปนี้เป็นส่วนหนึ่งของข้อเขียนของไมเคิล ไรท์เดิมคนส่วนใหญ่ในอังกฤษ และในแคว้นฝรั่งเศส พูดภาษาตระกูลเคลล์ ในคริสตกาล 300 ปีแรก โรมันบุกเข้ามา จึงเกิดภาษาฝรั่งเศส หนักไปทางภาษาละตินหลัง ค.ศ.1066 ภาษาอังกฤษถูกเลิกรา พระบรมวงศานุวงศ์ และบรรดาเจ้านายล้วนทรงภาษาฝรั่งเศส ภาษาราชการ หรือ ขึ้นศาลใช้ภาษาฝรั่งเศสภาษาอังกฤษตกเป็นภาษาไพร่ ภาษาชนบท กรรมาชีพ ชาวตลาด คนใช้ ไม่มีราคา ต่อเนื่องมาถึง 300 ปีในวัด พระลูกวัดบันทึกว่า ทุกวันนี้ไม่มีอังกฤษผู้ใดเป็นพระยา หรือสังฆราช หรือเจ้าครองอารามต่อมาราว 200 ปี ภาษาอังกฤษไม่ปรากฏเป็นลายลักษณ์อักษรอีกเลยคริสต์ศตวรรษที่ 14 กาฬโรค (BLACK DEATH) ที่คนโบราณเรียก “ห่า” บ้าง “ผีเข้าเมือง” บ้าง “พระผู้เป็นเจ้าลูกโทษ” บ้าง “ยาสั่งศัตรูบ้าง” ระบาดเข้าอังกฤษเชื่อกันว่า กาฬโรคเพาะตัวเมืองจีนแล้วค่อยแพร่ไปยุโรปตามเส้นทางสายไหม หรือทางทะเลโดยอาศัยหนูในท้องเรือสินค้า ผ่านอุษาคเนย์ อินดีย ตะวันออกกลางค.ศ.1348-1349 เข้าเมืองท่าอังกฤษ ระบาดทั่วเกาะตลอดปี และปีต่อๆ ไป มีคนตายหนึ่งในสาม บางชุมชนตายสองในสี่ ชาวเมืองตายมากกว่าชนบท เพราะในเมืองสร้างกันแออัด ไม่มีที่ว่างนักบวช เจ้านาย ประชาชนตายพอๆ กันในเมื่อผู้ดีมีจำนวนน้อยกว่า เจ้านายที่พูดฝรั่งเศสจึงลดจำนวนตั้งแต่นั้นมา ระบบเกณฑ์แรงงานเริ่มพังสลาย เพราะแรงงานหายาก พวกเจ้านายต้องง้อไพร่พล แย่งชิงแรงงานด้วยสิทธิพิเศษต่างๆค.ศ.1362 รัฐสภาเปิดประชุมเป็นภาษาอังกฤษเป็นครั้งแรก โดยไม่ต้องประกาศเป็นทางการ เพราะคนถนัดภาษาฝรั่งเศสมาไม่ครบองค์ประชุม ภาษาราชการเปลี่ยนจากฝรั่งเศสเป็นอังกฤษโดยอัตโนมัติค.ศ.1399 พระเจ้าเฮนรี่ที่ 4 ตรัสเป็นภาษาอังกฤษ เป็นครั้งแรกในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกคริสต์ศตวรรษที่ 15 ภาษาอังกฤษฟื้นตัวเต็มที่ คริสต์ศตวรรษที่ 16-17 ถือเป็นยุคทอง พิมพ์คัมภีร์คริสตธรรมไมเคิล ไรท์ จงใจ เขียน “ความส่งท้าย” ภาษาอังกฤษตายเงียบไป 300 ปี ฟื้นคืนชีพครึ่งคริสต์ศตวรรษที่ 14 หลังกาฬโรคผลาญพลิกคว่ำสังคม กาลสมัยนี้ตรงรัชกาลพญาลิไท เมื่อภาษาไทยปรากฏเป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรกนี่เป็นการบังเอิญหรือ? ควรได้รับการศึกษาค้นคว้าต่อไปผมใช้ความถนัดคัดย่อเรื่อง ห่าลง จีนไทย ตายทั้งโลก ยั่วน้ำลายเรียกน้ำย่อยได้แค่นี้ อยากรู้ให้เต็มอิ่ม เห็นจะต้องหาซื้อหนังสืออ่านกันเอง.กิเลน ประลองเชิง