หนังสือชื่อ “ฉางต่วนจิง ศาสตร์แห่งการยืดหยุ่นและพลิกแพลง” (เจ้าหยู ผู้รู้สมัยราชวงศ์ถัง เขียน อธิคม สวัสดิญาณ แปล เต๋าประยุกต์ พิมพ์ครั้งที่ 4 พ.ศ.2549) บรรพที่ 8 บทที่ 35 อนิจจังตั้งใจอ่านแล้วจะรู้ว่าการยืดหยุ่นและพลิกแพลง...แบบที่เรียก “อนิจจัง” นั้น อย่างไร?สรรพสิ่งเต็มไปด้วยความขัดแย้ง คล้อยตาม กลับไร้เมตตาธรรม รักกลับให้โทษ ไม่พึงพอใจตนเอง กลับเป็นประโยชน์กับตนเอง กลับให้โทษกับชาติบ้านเมือง...คำพูดเหล่านี้มีความหมายแค่ไหน?หลิวเหลียงกล่าวว่า ก่อนนี้เจ้าแคว้นฉู่ หลิง ทรงยโสโอหัง โหดร้ายทารุณ และหมกมุ่นสุรานารีไม่ยั้ง หลังพระองค์ปลิดชีพตนเองแล้ว เซียนอิ่นและเซินไฮ่จัดพิธีฝังพระบรมศพ โดยนำสนมโปรดของพระองค์ลงฝังด้วยกันตามที่ทราบกันว่า ครั้งพระองค์ยังทรงพระชนม์นั้น มีรสนิยมเยี่ยงไรนี่คือตัวอย่าง คล้อยตามเจ้านาย กลับสูญเสียเมตตาธรรมในศึกระหว่างแคว้นจิ้นกับแคว้นฉู่ ครั้งยุทธการเยียนหลิง ราษฎรกู่หยางพากันนำสุรามาคารวะจื๋อฝั่นด้วยความศรัทธา ผลคือ จื๋อฝั่นเมาสุรา ทำเสียการ สุดท้ายต้องฆ่าตัวตายนี่คือตัวอย่าง รักกลับให้โทษจังอู่จ้งกล่าวว่า “เมิ่งซุนเกลียดข้าฯ กลับเป็นยาและเข็มหิน (สมัยโบราณไม่มีเข็มเงินสำหรับฝังเข็ม) อันชะงัด รักษาข้าฯให้หายจากป่วยไข้จี้ชุนชอบข้าฯกลับทำให้ข้าเป็นโรคที่ปราศจากอาการ ซึ่งพิษร้ายสาหัสนัก”หานเฟยจื่อกล่าวว่า การยักยอกฉ้อโกงเพื่อเพื่อนเก่านั้นยกย่องกันว่าไม่ทิ้งเพื่อนฝูง การนำทรัพย์สินของหลวงแจกจ่ายแก่ราษฎร ยกย่องกันว่าเป็นพฤติกรรมที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรมความไม่เห็นแก่ลาภยศสรรเสริญ เน้นการบำเพ็ญคุณธรรมส่วนตัว ยกย่องกันว่าเป็นวิญญูชนการบิดเบือนทำลายกฎหมาย เพื่อช่วยเหลือคุ้มครองญาติมิตร ยกย่องกันว่ามีคุณธรรมน้ำมิตรการทิ้งตำแหน่งราชการไปเป็นนักเลง เน้นมิตรภาพ ยกย่องกันว่าเป็นพฤติกรรมของจอมยุทธ์การละทิ้งโลกียกิจ เร้นกายแสวงวิเวก ยกย่องกันว่าเป็นจิตใจอันสูงส่งบริสุทธิ์การแย่งกันสร้างความชอบ โดยละเมิดคำสั่ง ยกย่องกันว่าเป็นนักรบที่เหี้ยมหาญ การบริจาคทานหว่านประโยชน์เล็กน้อยเกลี้ยกล่อมซื้อใจคน ยกย่องกันว่าเป็นชนะใจปวงราษฎร์“ทว่า ที่แท้จริงนั้น การไม่ทิ้งเพื่อนฝูงก็คือไม่รักษากฎหมายพฤติกรรมที่เปี่ยมด้วยเมตตาธรรมคือการทำให้ทรัพย์สินของหลวงเสียหาย คนประเภทวิญญูชนคือคนไม่ทำตัวเป็นประโยชน์ต่อชาติบ้านเมืองการมีคุณธรรมน้ำมิตรคือการบ่อนทำลายกฎหมาย พฤติกรรมจอมยุทธ์คือการละทิ้งตำแหน่งบกพร่องต่อหน้าที่ จิตใจสูงส่งบริสุทธิ์ ไม่ควรที่คนทั้งหลายจะเอาเยี่ยงอย่างนักรบที่เหี้ยมหาญทำให้กฎหมายไม่อาจดำเนินการได้การชนะใจราษฎรคือการทำให้เจ้าเหนือหัวโดดเดี่ยวพฤติกรรมเหล่านี้ แม้เป็นที่ยกย่องสรรเสริญของราษฎรทั่วไป กลับเป็นมหันตภัยต่อผู้เป็นเจ้าเหนือหัว”จะเห็นได้ว่ามาตรฐานดีเลวของราษฎรทั่วไป ตรงข้ามกับของผู้กุมอำนาจอย่างสิ้นเชิง ผู้มีสติแจ่มใสเท่านั้นจึงจะเข้าใจจบเนื้อหาศาสตร์การยืดหยุ่นและพลิกแพลง แบบอนิจจัง แค่นี้นะครับผมย้อนอ่านคำนำ...เจ้าหยู ผู้เขียนเป็นคนยุคต้นราชวงศ์ถังเมื่อกว่า 1,200 ปีที่แล้ว เป็นอาจารย์ของมหากวีหลี่ไป๋ เพื่อยืนยันกับผู้อ่านว่าไม่ใช่เรื่องที่เกิดในสมัยปัจจุบันวันนี้.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม
