ทางอีศานฉบับเดือนพฤษภาคม 2569 ที่ บ.ก.ปรีดา ข้าวบ่อ ยื่นให้งานวันนักเขียน ทั้งเล่มเต็มไปด้วยเนื้อหาสาระวิชาการ ที่หาอ่านได้ยาก แต่ไม่หนักเกินสำหรับแฟนพันธุ์แท้แต่จะว่าไปเรื่องเบาๆ เรื่องเล่าชุดพ่อเฒ่ากับลูกเขย ชัด การชนะ เขียน ผมอ่านไปยิ้มไป ขอลอกมาให้อ่านเรียกน้ำย่อยชื่อบ้านนามเมืองแต่ละพื้นที่ย่อมมีประวัติที่มา บางหมู่บ้านที่ผ่านพบมีชื่อแปลกๆน่าศึกษา เช่น บ้านน้ำออกรู บ้านท่าจะแห้ว บ้านท้อแท้ แหล่งท่องเที่ยวหลายแห่งก็ไม่ต่างกัน ผาหำหด ถนนเลียบนที ซอยแพร่พันธุ์ แก่งคับพวงชื่อดังกล่าว อาจตั้งตามแหล่งที่ตั้งที่มีภูมิศาสตร์ หรือแหล่งธรรมชาติที่มีในบริเวณนั้นสำหรับหมู่บ้านในภาคอีสาน ส่วนใหญ่จะใกล้ห้วยหนองคลองบึง ลำน้ำเพื่อใช้บริโภค หรือเพื่อใช้ในการเกษตร จึงมีชื่อตามภูมิศาสตร์แวดล้อม เช่น บ้านนาทาม บ้านหนองกุง บ้านโคกสี บ้านดอนยานาง บ้านบึงหล่ม บ้านดงมัน หรือบ้านห้วยหีบชื่อบ้านห้วยหีบนี่แหละครับ มีผู้ใหญ่บ้านชื่อบุญมีบุญมีเป็นลูกเขยพ่อเฒ่าสายยนต์ เป็นคนมีนิสัยดี มีจิตสาธารณะ ชอบช่วยงานสังคม ชาวบ้านรักใคร่ยอมรับมากจนผลักไสให้เป็นผู้ใหญ่บ้าน ชนิดไม่มีคู่แข่งบุญมีจึงเป็นผู้ใหญ่บ้านอย่างเต็มภาคภูมิ เขาเริ่มกระบวนการแต่งตั้งกรรมการหมู่บ้าน ได้คนเก่งคนดีสมใจในการประชุมนัดแรก บุญมีเริ่มวางแผนงานปกครอง รักษาความสงบเรียบร้อย เริ่มแผนการพัฒนาด้านสังคม การศึกษา ศาสนาวัฒนธรรม กระทั่งการเศรษฐกิจและเป็นไปตามยุคสมัยนิยม ผู้ใหญ่บุญมีไม่ลืมงานด้านความมั่นคง และงานสิ่งแวดล้อมผู้ใหญ่บุญมี ไล่เลียงไปทีละงาน ซักซ้อมทำความเข้าใจกับกรรมการ หมู่บ้านแต่ละคน ในหมู่บ้านห้วยหีบวันนี้ มีคนรุ่นใหญ่หัวก้าวหน้า... พร้อมทำงานที่รับมอบหมายผ่านทุกงานไปตามวาระ แต่พอมาถึงตอนท้าย เขาขอเน้นย้ำด้านความมั่นคง...ผู้ใหญ่บุญมีทำให้คนรุ่นใหม่บางคนไม่เข้าใจเขาขอให้ทุกกรรมการหมู่บ้าน ช่วยกันดูแลรักษาใบไม้ในหมู่บ้านให้ดีที่จริงงานนี้ กรรมการบางคนเห็นว่าน่าจะคาบเกี่ยวกับกรรมการด้านสิ่งแวดล้อมมากกว่า เมื่อเป็นเช่นนี้ จึงมีเสียงกรรมการคนหนึ่งสงสัย“เป็นหยั่ง จั่งให้รักษาใบไม้”ผู้ใหญ่บุญมี ก็เหมือนผู้ใหญ่ลีคนที่ใส่แว่นตาดำ ในเพลงฮิตยุคกึ่งพุทธกาล ก็ตอบทันใด “ชื่อหมู่บ้านห้วยหีบ ถ้า บ.ใบไม้หาย เอาซิจะซวยกันทั้งหมู่บ้าน”คำตอบนั้น กรรมการทุกคนก็เข้าใจฟ้าแจ้งจางปางจบเรื่องเรียกน้ำย่อย ของ “ทางอีศาน” ผมเหลือบไปดูโฆษณา เด่นสะดุดตาครึ่งหน้าล่างหนังสือชุดใหญ่ “เต้าตามไต เต้าทางไท” มหากาพย์ชนชาติไท โดยชลธิรา สัตยาวัฒนา และชายชื้น คำแดงยอดไตย หนังสือชุดนี้ผมถือเป็นหนังสืออมตะ สาระลุ่มลึกเร้นลับ ยิ่งใหญ่ เจอใคร ก็แนะให้ไปหาอ่านอยากให้เพื่อนรู้ว่า กว่าจะมาเป็นคนไทย...เรามีที่ไปที่มา...ยาวไกล มากน้อยราคาเดิมสามเล่มหนา 2,990 วันนี้ลดเหลือ 2,490 เทียบทั้งคุณภาพปริมาณ ผมยืนยันถูกเหมือนได้เปล่าคุณค่าของหนังสือชุดนี้ ถึงระดับที่ผมขอเสนอแนะให้กระทรวงศึกษาฯ พิจารณาซื้อเข้าห้องสมุดทุกโรงเรียน ฝึกเด็กนักเรียน ที่กำลังสนุกกับรูดมือถือปรื๊ดๆ เล่นเอไอ ให้กลับมาฝึกทักษะการอ่านหนังสือกระดาษผมเพิ่งอ่าน มีงานวิจัยว่า เด็กที่สนุกกับการเล่นมือถือ อ่านหนังสือไม่เป็น หาสาระไม่เป็นมากขึ้นทุกที.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม