เรื่องที่ 21 ในหนังสือถอดรหัสสัญลักษณ์ปริศนา (ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ เขียน สำนักพิมพ์สารคดี พิมพ์ ครั้งที่ 2 พ.ศ.2562) ชื่อวิทยาศาสตร์ ปรัชญาในวาทะฮ่องเต้ ผมเคยอ่านแล้ว อ่านอีกครั้งก็ยังอดใจไม่ไหว ขอเอามาเล่าต่อดร.บัญชาเริ่มต้นว่า องค์ชาย 4 หรือหย่งเจิ้ง ที่เรารู้จักจากหนังเรื่องศึกสายเลือด รวบรวมพระราโชวาทของคังซีฮ่องเต้ พระราชบิดา หลายเรื่องลึกซึ้งกว้างขวาง รวมเป็นหนังสือเล่มเอาไว้ตัวอย่างบางเรื่อง“เม่งจื๊อกล่าวว่าการสังเกตดูคน ไม่มีอะไรจะดีไปกว่าสังเกตดูที่ตา เพราะตาไม่สามารถปกปิดความชั่วร้ายของคนได้”เรื่องต่อไป “วิชาโหราพยากรณ์ทั้งหลาย อาทิ จื่อผิง ลิ่วเหยิน และฉีเหมิน เกิดจากคนรุ่นหลังเอาหลักการของธาตุทั้งห้า ที่มีการข่มและหนุนกัน จนเกิดวิวัฒนาการขึ้น โดยการเอาสาระความหมายนั้นๆมาใช้ถึงแม้จะล้ำเลิศแยบคาย แต่ชื่อเทพหรืออสูรนั้น คนเป็นผู้ตั้ง ซึ่งถ้าว่ากันตามเหตุผลจริงๆก็คงเชื่อได้ยาก”“คนเราหากเรียนวิชาใดก็มักเอนเอียงรักวิชานั้น ด้วยเห็นว่ามีความลึกซึ้งและล้ำเลิศ จึงเที่ยวโอ้อวดแก่คนทั่วไป ฉันเอง (ฮ่องเต้คังซี) ก็เคยค้นคว้าวิชาเหล่านี้มาเหมือนกันในยามว่าง เพื่อตรวจสอบรากเหง้าต้นตอของมัน จนเข้าใจได้ทะลุปรุโปร่งหมดสิ้น จึงรู้ว่ามันทำนายไม่แม่นยำไหนเลยจะเทียบหลักธรรมที่อริยบุรุษในสมัยโบราณสั่งสอนเอาไว้ได้”ตัวอย่างคำสอนเพียงเท่านี้ก็คงจะพอรู้สึกได้แล้วว่า คังซีฮ่องเต้เป็นปราชญ์ปราดเปรื่องมากเพียงใด“ในบรรดาคำสอนของฮ่องเต้คังซีเหล่านี้ มีคำสอนหนึ่งซึ่งเตะตาผมอย่างจัง”ดร.บัญชายกตัวอย่างคำสอน “ในยามมีฝนฟ้าคะนอง ฟ้าร้องฟ้าผ่าดังครืนๆ จงอย่าเข้าไปยืนใต้ต้นใหญ่เป็นอันขาด คนเฒ่าคนแก่เคยพูดเตือนไว้ ฉันเองก็เคยได้ยินมากับหู พวกเธอจงจำใส่ใจไว้”มองจากมุมวิทยาศาสตร์ คำสอนนี้ถูกต้อง หลักการข้อหนึ่งเกี่ยวกับฟ้าผ่า บริเวณหนึ่งที่เกิดฝนฟ้าคะนอง สายฟ้าอาจจะฟาดเปรี้ยงลงมาที่ตำแหน่งใดก็ได้ แต่จุดที่อยู่สูงกว่าจะมีโอกาสถูกฟ้าผ่ามากกว่า ต้นไม้สูงใหญ่จะถูกฟ้าผ่ามากกว่าสิ่งอื่นสมมติว่าสายฟ้าฟาดลงมายังต้นไม้ต้นหนึ่ง ซึ่งมีคนหรือสัตว์อยู่ใกล้ๆก็จะเกิดเหตุการณ์ได้สามกรณีกรณีแรก ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายคน หรือสัตว์สัมผัสต้นไม้ กระแสไฟฟ้าก็จะไหลเข้าสู่ร่างโดยตรงกรณีสอง แม้ร่างจะไม่สัมผัสต้นไม้ แต่หากอยู่ใกล้ๆ กระแสไฟฟ้าก็อาจจะกระโดดไปด้านข้างกรณีสุดท้าย แม้ร่างกายอยู่ห่างไกลพอสมควร แต่กระแสไฟฟ้าก็อาจไหลมาตามพื้น เนื่องจากมีความต่างศักย์ระหว่างโคนต้นไม้กับตัวคนหรือสัตว์ กระแสไฟฟ้าที่วิ่งมาตามลำต้นไม้จะไหลลงมาโคนต้น และกระจายไปโดยรอบตามพื้นเป็นอันว่า ไม่ว่ากรณีใด ใครที่อยู่ใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ถูกฟ้าผ่า ก็ไม่ปลอดภัยทั้งนั้นเหล่านี้คือการตีความแบบเถรตรงของ ดร.บัญชาเอง ต่อมาระหว่างการบรรยายเรื่องลมฟ้าอากาศให้สมาชิกชมรมนักนิยมธรรมชาติฟัง สมาชิกผู้หนึ่งได้ทักขึ้นว่า คำสอนคังซีฮ่องเต้นี้อาจมาจากปรัชญาจีนหากเปรียบต้นไม้ใหญ่เหมือนหนึ่งผู้มีอำนาจ และฝนฟ้าคะนองคือปัญหาที่รุมเร้าเข้าใส่ การเตือนไม่ให้เข้าใกล้ต้นไม้ ก็เนื่องจาก หากต้นไม้ใหญ่นั้นถูกฟ้าผ่า เราก็จะพลอยฟ้าพลอยฝนโดนลูกหลงไปด้วยคำทักจากสมาชิกผู้นั้น ดร.บัญชาบอกว่า ทำให้คิดในเชิงเปรียบเทียบ วาทะของคังซีฮ่องเต้ล้ำลึกเหลือหลาย เป็นคำสอนของผู้มีสติปัญญาที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมามาก ยืนยันได้จากฮ่องเต้คังซีทรงครองราชย์นานถึง 61 ปี.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม