ภาพมุมสูงแสดงพื้นที่ของอำเภอเทิง จ.เชียงราย เป็นอีกอำเภอที่ประสบปัญหาหมอกควัน และฝุ่น PM 2.5 จากการลักลอบเผาป่าในพื้นที่ และประเทศเพื่อนบ้าน.ในปี ค.ศ. 1997 สำนักงานป้องกันสิ่งแวดล้อมสหรัฐอเมริกา United States Environmental Protection Agency (USEPA) ได้กำหนดค่ามาตรฐานฝุ่นละอองที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับหรือเล็กกว่า 2.5 ไมครอน (PM 2.5) ไว้ในมาตรฐานคุณภาพอากาศในบรรยากาศของประเทศสหรัฐอเมริกา (National Ambient Air Quality Standards : NAAQS)ฝุ่นพิษ PM 2.5 จะมีขนาดเล็กกว่าเส้นผ่าศูนย์กลางของเส้นผมมนุษย์ถึง 25 เท่า เข้าสู่อวัยวะในระบบทางเดินหายใจได้โดยตรง สามารถทะลุเข้าไปถึงถุงลมปอดได้ทันที ทำลายอวัยวะของระบบทางเดินหายใจโดยตรง ผู้แทนจากหน่วยงานรัฐและเอกชนร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการพัฒนายักษ์ขาว ณ หอปรัชญา รัชกาลที่ 9 มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.มีประชากรเสียชีวิตจากมลพิษในอากาศทั่วโลกมากกว่า 6 ล้านคนในแต่ละปี และในจำนวนนี้เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบถึง 10% หรือประมาณ 600,000 คน และที่สำคัญ PM 2.5 ยังทำให้อายุขัยเฉลี่ยของประชาชนลดลง ปัญหาฝุ่นพิษ PM 2.5 นับเป็นอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ ที่หลายภาคส่วนทั้งภาครัฐและเอกชนของประเทศไทยหาทางรับมือ เพราะส่งผลต่อสุขภาพประชาชนโดยตรงจังหวัดเชียงราย ถือเป็นหนึ่งในจังหวัดกลุ่มเสี่ยง เพราะมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน และยังมีชาวบ้านบางส่วนที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมมักจะแอบเผาเศษวัชพืช ทั้งจากฝั่งประเทศเพื่อนบ้านและฝั่งไทย นายมงคลชัย ดวงแสงทอง ผู้ก่อตั้งสมาคมยักษ์ขาว และ นางพัชรี ดวงแสงทอง นายกสมาคมยักษ์ขาว ร่วมกันโชว์เครื่องตรวจวัดฝุ่นพิษ PM 2.5.แม้ว่า นายประจญ ปรัชญ์สกุล ผวจ.เชียงราย จะออกมาตรการลดการเผาในที่โล่ง กำหนดวันห้ามเผา 60 วัน คือวันที่ 22 ก.พ.-21 เม.ย.2563 แต่ก็พบว่ามีเกษตรกรส่วนหนึ่งยังฝ่าฝืนข้อห้ามดังกล่าวจนเมื่อวันที่ 29 ส.ค.62 ที่ผ่านมา มีหลายภาคส่วนร่วมทำ MOU ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เพื่อร่วมกันผลิต เครื่องวัดฝุ่นขนาดเล็ก หรือ “ยักษ์ขาว” เบื้องต้นกำหนดให้มีการผลิตจำนวน 50 เครื่อง เพื่อนำไปมอบให้กับโรงเรียนต่างๆ ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ใช้ตรวจวัดค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 นายธเนศ วีระศิริ นายกสมาคมวิศวกรรมสถานฯ ส่งมอบเครื่องวัดฝุ่นที่ทางสมาคมฯประดิษฐ์ขึ้นให้กับสมาคมยักษ์ขาว นำแจกโรงเรียนและสถานที่สำคัญ.นายมงคลชัย ดวงแสงทอง ผู้ก่อตั้งสมาคมยักษ์ขาว กล่าวว่า ชื่อ “ยักษ์ขาว” มีแนวคิดและแรงบันดาลใจมาจากเครื่องดูดฝุ่น PM 2.5 หรือ “ยักษ์เขียว” ของ กลุ่มจิตอาสาวิจัยและพัฒนาพลังงานเพื่อการจัดการภัยพิบัติ จ.ขอนแก่น ที่มาช่วยแก้ปัญหาฝุ่นพิษ PM 2.5 ที่ จ.เชียงราย เมื่อช่วงต้นปี พ.ศ.2562จึงได้นำเอาแรงบันดาลใจดังกล่าวมาพัฒนาเครื่องตรวจจับฝุ่นพิษ PM 2.5 ผ่านการลองผิดลองถูกหลายครั้ง ก่อนจะออกมาเป็น “ยักษ์ขาว” เป็นเครื่องตรวจจับฝุ่นพิษ มีขนาดประมาณ 20 ซม.× 15 ซม. × 10 ซม. น้ำหนักเบา พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย และ วิทยาลัยราชมงคลล้านนาเชียงราย ที่ออกแบบมาเพื่อวัดผล เครื่องตรวจวัดฝุ่น “ยักษ์ขาว” ที่ติดตั้งในโรงเรียนวัดพระเกิดคงคาราม อ.เทิง ในวันที่ 10 มี.ค. ระดับควันพิษสูงสุด 243 มคก. ถือเป็นระดับอันตรายต่อสุขภาพ.ระบบการทำงานของเครื่องยักษ์ขาวจะมีการยิงเลเซอร์ไปในอากาศเพื่อตรวจสอบคุณภาพอากาศ และสรุปค่าออกมาเป็นตัวเลขแสดงบนหน้าจอ สามารถตรวจวัดได้ทั้ง PM 2.5 และ PM 10จากนั้นส่งผลที่ตรวจวัดได้ไปรายงานผลผ่านระบบสัญญาณอินเตอร์เน็ต ผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟนชื่อ “ยักษ์ขาว วัดฝุ่น” ที่ผ่านการพัฒนาจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ซึ่ง แอปพลิเคชันยักษ์ขาว วัดฝุ่นนี้ก็ถือเป็นกระบวนการที่ 2 ของการประมวลผลทั้งระบบเมื่อนำผลที่ตรวจวัดได้ไปเปรียบเทียบการวัดค่ากับเครื่องตรวจวัดของกรมควบคุมมลพิษ พบว่า ผลการตรวจถูกต้องแม่นยำเป็นที่น่าพอใจ และเมื่อนำไปติดตั้งตามจุดต่างๆ จะสามารถรายงานผลมายังศูนย์กลางเซิร์ฟเวอร์ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เพื่อการวิเคราะห์สามารถบอกช่วงเวลาค่า PM 2.5 และ PM 10 ทั้งจัดทำเป็นโปรแกรมนำเสนอ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ประโยชน์ สามารถระบุข้อมูลทิศทางลม และปริมาณฝุ่นละอองได้อย่างแม่นยำ สมาคมยักษ์ขาว นำเครื่องวัดฝุ่น “ยักษ์ขาว” ไปแจกให้กับโรงเรียนวัดพระเกิดคงคาราม อ.เทิง จ.เชียงราย ครูและนักเรียนต่างดีใจ.“ปัจจุบันทางสมาคมได้แจกจ่ายเครื่องวัดฝุ่น “ยักษ์ขาว” ไปแล้วเป็นจำนวน 33 เครื่องทั่วจังหวัดเชียงราย แต่ทางสมาคมฯตั้งเป้าจะผลิตและกระจายติดตั้งให้ครบทุก 125 ตำบลของจังหวัดเชียงราย และคาดว่าจะขยายได้ถึง 1,751 หมู่บ้านทั่วเชียงราย เพื่อติดตามคุณภาพอากาศและได้ข้อมูลที่ครอบคลุมทุกพื้นที่ของเชียงราย” นายมงคลชัย กล่าวล่าสุด นายธเนศ วีระศิริ นายกสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้เล็งเห็นถึงแนวคิดของสมาคมยักษ์ขาวที่มุ่งเน้นสร้างอุปกรณ์ตรวจ จับฝุ่นพิษ จึงได้นำเอาแนวคิดดังกล่าวมาพัฒนาต่อยอดโดยให้ทางสมาคมฯสร้างเครื่องวัดฝุ่นที่มีขนาดเล็กกว่าเดิม แต่ยังถือเป็นรุ่นต้นแบบที่ต้องมีการพัฒนาปรับปรุงอีกหลายอย่าง โดยได้ส่งมอบเครื่อง ต้นแบบดังกล่าวให้กับทาง สมาคมยักษ์ขาว เพื่อนำไปแจกจ่ายให้กับโรงเรียนในพื้นที่ จ.เชียงรายต่อไป ชาวบ้านช่วยกันดับไฟป่าที่ลุกลามมาจากประเทศเพื่อนบ้านเข้าพื้นที่ภูชี้ฟ้า อ.เทิง.ถึงแม้ “ยักษ์ขาว” ที่เชียงรายจะไม่ได้มีขนาดใหญ่โตเหมือนยักษ์เขียวจากขอนแก่น แต่คุณ ประโยชน์ก็ถือว่ามากมายกว่าขนาดหลายเท่าตัว ถือเป็นอีกหนึ่งจุดเริ่มเล็กๆของกลุ่มคนที่ต้องการจะหาทางแก้ไขปัญหาหมอกควันฝุ่นพิษ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำผลที่ได้ไปต่อยอดหาแนวทางแก้ไขป้องกันปัญหาได้ใครที่อยากร่วมสนับสนุนโครงการดีๆแบบนี้ ไม่ว่าจะเป็นค่าเครื่องวัดฝุ่น “ยักษ์ขาว” หน้ากากอนามัย หรือสนับสนุนทุนสร้างห้องปลอดภัยให้กับโรงเรียนและชุมชน ภายในตลาดสด อ.เทิง จ.เชียงราย บรรดาแม่ค้าและลูกค้า สวมหน้ากากอนามัยป้องกันฝุ่น.สามารถโอนเงินผ่านทางบัญชีธนาคารกสิกรไทย ชื่อบัญชี “สมาคมยักษ์ขาว” เลขบัญชี 062-8-46998-9 แล้วโทร.แจ้งที่โทร. 06-1265-0505นอกจากป้องกันฝุ่นพิษแล้ว หน้ากากอนามัยยังช่วยป้องกันไวรัส “โควิด-19” พร้อมกันไปด้วย.วิโรจน์ วงศ์ใหญ่ รายงาน
