ธันวาคมปีที่แล้วต่อเนื่องมาถึงมกราคมปีนี้ หลายท่านคงได้ข่าวว่า บริษัทรายใหญ่หลายแห่งได้เรียกคืนสินค้านมผงสำหรับทารกและเด็กเล็กในยุโรปและทั่วโลก เนื่องจากพบการปนเปื้อนสารพิษ ซีรูไลด์ (Cerulide) ที่สร้างโดยเชื้อก่อโรค Bacillus cereus เชื้อชนิดนี้พบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม เช่น ดิน ฝุ่นละออง จึงพบปนเปื้อนในอาหารหลากหลายชนิด โดยเฉพาะข้าว พาสต้า ผลิตภัณฑ์จากนม นมผงเชื้อชนิดนี้หากอยู่ในสภาวะที่เหมาะสมจะเจริญเติบโตและสร้างสารพิษในอาหารที่มันปนเปื้อน เช่น นมผง หากเด็กทานนมผงที่ปนเปื้อนจะทำให้ได้รับสารพิษเข้าสู่ร่างกาย ทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษอย่างรวดเร็วได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้องอย่างรุนแรงและเฉียบพลัน โดยจะแสดงอาการภายใน 30 นาที ถึง 6 ชั่วโมง หลังได้รับสารพิษ อาจส่งผลกระทบต่อสมดุลเกลือแร่ในร่างกายในเด็กทารกวัยหัดเดิน นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนเช่น ภาวะขาดน้ำ ความรุนแรงขึ้นอยู่กับอายุของเด็กโดยเฉพาะทารกแรกเกิด เด็กทารกอายุต่ำกว่า 6 เดือน จะมีความเสี่ยงที่จะเกิดอาการรุนแรงมากกว่ากลุ่มอื่นๆ ที่สำคัญ สารพิษชนิดนี้ทนความร้อนได้สูงมาก การชงนมด้วยน้ำเดือดหรือการต้มจะไม่สามารถทำลายพิษชนิดนี้ได้ การเรียกคืนสินค้าที่ปนเปื้อนหรือสงสัยว่าจะปนเปื้อนออกจากตลาด จึงเป็นวิธีที่ปลอดภัยสำหรับเด็กที่สุดในปัจจุบันเบื้องต้น หน่วยงานความปลอดภัยด้านอาหารแห่งสหภาพยุโรป (EFSA) สรุปว่าสารซีรูไลด์ ที่พบปนเปื้อน หากพบปนเปื้อนในนมผงเด็กอ่อนที่ชงแล้ว (Infant formula) สูงเกินกว่า 0.054 ไมโครกรัมต่อลิตร และหากพบปนเปื้อนในนมผงสูตรต่อเนื่องที่ชงแล้ว (Follow-on formula) สูงเกินกว่า 0.1 ไมโครกรัมต่อลิตร ถือว่าไม่ปลอดภัย เพราะเกินกว่าระดับความปลอดภัย (ARfD) ที่กำหนดไว้แม้ปัจจุบันไทยไม่มีการอนุญาตและขายผลิตภัณฑ์นมผงสำหรับทารกที่มีปัญหาดังกล่าว แต่ก็ไม่ควรประมาท ก่อนซื้อนมผงสำหรับทารก ให้สังเกตฉลากว่าต้องมีฉลากภาษาไทยแสดงชื่อผลิตภัณฑ์ ส่วนประกอบสำคัญ ได้แก่ ค่าพลังงาน ปริมาณสารอาหาร วิธีการเตรียม ปริมาณผลิตภัณฑ์ ชื่อและที่ตั้งผู้ผลิตกรณีผลิตในประเทศ ชื่อและที่ตั้งผู้นำเข้า ประเทศผู้ผลิตกรณีนำเข้า วันเดือนปีที่ผลิตและหมดอายุ ที่สำคัญต้องมีเลขอนุญาตจาก อย. หรือเลขสารบบอาหารที่ถูกต้อง เพื่อความปลอดภัยของลูกเราศูนย์วิจัยและประเมินความเสี่ยงด้านอาหารปลอดภัย สถาบันอาหาร กระทรวงอุตสาหกรรม โทร.0-2422-8688 หรือ http://www.nfi.or.th/foodsafety/ ไทยรัฐ+สถาบันอาหารโครงการอาหารปลอดภัย
