หลังจากมีข่าวเรื่องยึดทรัพย์สินรัสเซียและยึดทองคำเวเนซุเอลา ผู้คนก็ไปไล่ดูการยึดทองคำในอดีต พบว่ามีหลายประเทศที่โดนยึดโดยพวกตะวันตก โดยอ้างมาตรการคว่ำบาตร เช่น อัฟกานิสถานที่เอาทองคำและเงินสำรองไปฝากไว้ในสหรัฐฯ ภายหลังโดนสหรัฐฯอายัดทรัพย์ข้อหาก่อการร้ายลิเบียเคยเอาทองคำและเงินสำรองไปแบ่งฝากไว้ในสหรัฐฯและยุโรป ภายหลังทั้งทองคำและเงินถูกยึดภายใต้การประกาศคว่ำบาตรของสหประชาชาติและสหภาพยุโรป อิหร่านเองก็เคยโดนมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯทำให้ประเทศอื่นถือโอกาสยึดทองคำและเงินสำรองที่ฝากไว้ในต่างประเทศเช่นกันทำไมต้องเอาทองคำและเงินไปฝากไว้ในต่างประเทศ เหตุผลที่อ้างกันก็คือ ประเทศที่รับฝากมีความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือระดับโลก ช่วยลดความเสี่ยงจากสงคราม การปฏิวัติรัฐประหารหรือความไม่สงบภายในประเทศของตนหลายประเทศผู้คนแบ่งเป็นก๊กเป็นเหล่า กลุ่มเดิมเคยเป็นรัฐบาลเก็บทองคำและเงินไว้ในประเทศ ภายหลังกลุ่มใหม่ยึดอำนาจได้ก็ยึดทองคำและเงินเอาไปใช้ส่วนตัว บางทีก็เอาไปใช้ซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์นำมาห้ำหั่นกันเองอีกเรื่องหนึ่งที่พูดถึงกันก็คือการทำสถานที่เก็บทองคำอย่างแข็งแรง ปลอดภัย แต่ละประเทศมีช่วงที่มั่งคั่งและเศรษฐกิจตกต่ำ ยามใดที่เศรษฐกิจตก รัฐบาลจำเป็นต้องใช้เงินกู้ระหว่างประเทศ ทองคำที่ฝากไว้ในประเทศมั่นคงสามารถใช้ค้ำประกันเงินกู้ระหว่างประเทศได้ ฝากไว้ในสหรัฐฯและยุโรปก็สามารถแลกเปลี่ยนทองคำเป็นเงินดอลลาร์หรือเงินยูโรได้อย่างรวดเร็วการแลกเปลี่ยนสกุลเงิน (currency swap) การแลกดอกเบี้ย (interest rate swap) การเอาทองคำไปแลกสภาพคล่องเป็นเงินสดหรือเงินตราชั่วคราว (gold swap) ทำได้ง่ายถ้าฝากทองคำไว้ใน สหรัฐฯและประเทศมาตรฐานในยุโรป บางประเทศมีความจำเป็นต้องนำทองคำไปทำ repo หมายถึงการขายสินทรัพย์ก่อนแล้วตกลงซื้อคืนในอนาคต เขียนให้เข้าใจง่ายขึ้นคือการกู้เงินระยะสั้นโดยใช้สินทรัพย์ค้ำประกัน สามารถนำทองคำไปขายให้คู่สัญญาโดยนำเงินสดมาใช้ก่อน มีข้อตกลงว่าจะซื้อคืนในอีกไม่กี่วันหรือไม่กี่เดือนข้างหน้าประเทศเล็กชาติน้อยในทวีปแอฟริกาเคยเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสก็เคยชินกับการนำทองคำของตนไปฝากไว้ที่ธนาคารกลางฝรั่งเศสที่เป็นธนาคารเก่าแก่ที่สุดในโลก เป็นส่วนหนึ่งของระบบธนาคารกลางยุโรป และฝรั่งเศสยังเป็นเสาหลักของเงินยูโร มีเสถียรภาพทางการเงิน และระบบชำระเงินที่กำลังมีปัญหาเป็นเรื่องดังอยู่ตอนนี้ก็คือกรณีของเวเนซุเอลา ที่โดนอายัดเงินและทองคำที่ฝากไว้ในต่างประเทศ เพราะปัญหาทางการเมืองและการถูกคว่ำบาตร นายนิโคลัส มาดูโร เคยพยายามถอนเงินสำรองและทองคำที่ฝากไว้ที่ BoE หรือ Bank of England ในกรุงลอนดอน อังกฤษบอกว่าถอนไม่ได้ เพราะเราไม่ไว้ใจคุณ เราไม่รับรองรัฐบาลของคุณ เราไม่เชื่อมั่นว่ารัฐบาลในอนาคตของคุณจะเป็นรัฐบาลแบบไหน มีความชอบธรรมหรือมีอำนาจในการบริหารทองคำสำรองหรือไม่ อังกฤษจึงขอปฏิเสธการขอถอนทองคำ เขียนให้เข้าใจง่ายก็คือ อังกฤษแฮ้บทองคำและทรัพย์สินของเวเนซุเอลาที่ดันโง่นำมาฝากไว้ในอังกฤษเองมีความนิยมนำเงินและทองคำไปฝากในประเทศอย่างสมาพันธรัฐสวิส เพราะภาพลักษณ์ของสวิตเซอร์แลนด์ที่เป็นกลาง ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด มีระบบห้องนิรภัยใต้ดินที่มั่นคง มีความปลอดภัยสูง แต่หลังๆนี้ก็เริ่มมีความยุ่งยากในการถอนทองคำของรัฐ ทองคำกองทุน และทองคำของธนาคารกลางของบางประเทศที่ไปฝากไว้ในธนาคารกลางสวิสเช่นเดียวกันผู้อ่านท่านผู้มีเกียรติ ในโลกเราใบนี้ กฎหมายหรือกฎเกณฑ์ (ระหว่างประเทศ) มีข้อด้อยกว่าอำนาจของประเทศใดประเทศหนึ่งเยอะ ประเทศที่นำเงินและทองคำไปฝากไว้ในประเทศอื่นก็มีความเสี่ยงที่จะถูกยึดยามปกติ ทรัพย์สมบัติชาติของท่านยังเป็นของท่าน แต่เมื่อใดก็ตามที่ประเทศหรือผู้นำของประเทศมีปัญหา ทรัพย์สินของชาติท่านอาจจะกลายเป็นทรัพย์สินของชาติอื่นได้ เหมือนฝากปลาย่างไว้กับแมว จะโดนแมวเขมือบเมื่อใดก็ไม่รู้.นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัยsonglok1997@gmail.comคลิกอ่านคอลัมน์ “เปิดฟ้าส่องโลก” เพิ่มเติม