อาจารย์คึกฤทธิ์ ปราโมช...เขียนไว้ในบทความหนึ่ง...โสกราตีส ...ใช้วิธีสนทนาแบบไดอะเล็กติก ผมสงสัยมานาน วิธีสนทนาที่ว่า อย่างไร?เรื่องที่ 9 บทสนทนาระหว่างนักปราชญ์กับคนอกหัก ในหนังสือ เรื่องเล็กๆ ความหมายใหญ่ๆ (อินสไปร์ พิมพ์ 2553) ลองอ่านไปด้วยกันโสกราตีส...พ่อหนุ่มน้อยเป็นอะไร ทำไมถึงโศกเศร้าอย่างนี้ คนอกหัก...ข้าอกหักโสกราติส อืม! อกหักเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ถ้าอกหักแล้วไม่โศกเศร้าสิ ความรักก็คงจะไม่มีรสชาติ แต่ทำไม ข้าจึงรู้สึกว่า เจ้าใส่ใจกับความอกหัก มากกว่าเทิดทูนบูชาความรักเสียอีกคนอกหัก...องุ่นที่อยู่ในกำมือหล่นหายไปเสียแล้ว ความโศกเศร้าเสียใจและสภาพจิตใจที่ย่ำแย่อย่างนี้ ท่านไม่เป็นข้า จะมารู้สึกถึงความปวดร้าวทุกข์โศกได้อย่างไรกันโสกราตีส...หายไปก็ช่างมัน ทำไมเจ้าไม่เดินต่อไปข้างหน้า องุ่นที่หอมหวานยังมีอีกมากมายคนอกหัก...ล้างแค้นนางสักครั้งเป็นไง ในเมื่อข้าไม่ได้ คนอื่นก็อย่าหวังว่าจะได้เลยโสกราตีส...แต่การทำเช่นนั้น รังแต่จะทำให้เจ้าห่างจากนางมากยิ่งขึ้น เจ้าอยากจะอยู่ใกล้ๆนางไม่ใช่หรือคนอกหัก...แล้วท่านว่า ข้าควรจะทำอย่างไร ข้ารักนางมากจริงๆนะ...โสกราตีส...รักจริงๆน่ะหรือ ถ้าอย่างนั้นเจ้าก็ต้องหวังให้คนที่เจ้ารักมีความสุขสิ...คนอกหัก...แน่นอนโสกราตีส...แล้วถ้านางคิดว่า จากเจ้าไปเป็นความสุขล่ะ ...คนอกหัก...เป็นไปไม่ได้ นางเคยบอกข้าว่า นางมีความสุขมาก เวลาที่อยู่กับข้าเพียงคนเดียว โสกราตีส...นั่นเป็นสิ่งที่ผ่านไปแล้ว เป็นอดีต แต่นางไม่ได้คิดอย่างนี้แล้ว...คนอกหัก...นั่นแสดงว่า นางหลอกข้ามาตลอดน่ะสิโสกราตีส...ไม่ นางซื่อสัตย์ต่อเจ้ามาโดยตลอด เวลาที่นางรักเจ้า นางก็อยู่กับเจ้า ตอนนี้นางไม่ได้รักเจ้า นางก็จากเจ้าไป ในโลกนี้ไม่มีอะไรที่ซื่อสัตย์ไปกว่านี้อีกแล้ว ถ้าหากนางไม่รักเจ้า แต่กลับเสแสร้งว่ามีใจต่อเจ้า หรือยอมแต่งงานมีลูกกับเจ้า นี่ถึงจะเรียกว่าความหลอกลวงคนอกหัก...ถ้าเช่นนั้น ความรู้สึกที่ข้าทุ่มเทให้นาง ก็เปล่าประโยชน์น่ะสิ ใครจะมาชดใช้ให้ข้าได้ล่ะโสกราตีส...ไม่ ความรู้สึกของเจ้าไม่ได้เปล่าประโยชน์ ขณะที่เจ้าให้ความรักกับนางนั้น นางก็ให้ความรักกลับมา ในขณะที่เจ้าให้ความสุขแก่นาง นางก็ให้ความสุขกลับมาเช่นกัน คนอกหัก...แต่นี่มันไม่ยุติธรรมเอาเสียเลยโสกราตีส...ไม่ยุติธรรมอยู่แล้ว แต่ข้าหมายถึงเจ้าไม่ยุติธรรมกับคนที่เจ้ารักเลย จริงๆแล้ว การรักนางเป็นสิทธิ์ของเจ้า แต่นางจะรักเจ้าหรือไม่นั้นก็เป็นสิทธิ์ของนาง แต่เจ้ากลับอยากลิดรอนอิสระในการใช้สิทธิ์ของผู้อื่น ในขณะที่เจ้ากำลังใช้สิทธิ์ของตัวเองอยู่ เห็นได้ชัดว่า ไม่ยุติธรรมเอาเสียเลยคนอกหัก...แต่ท่านก็เห็นนี่ว่า คนที่เป็นทุกข์คือข้า ไม่ใช่นาง ข้ากำลังเป็นทุกข์แทนนางอยู่โสกราตีส...เป็นทุกข์แทนนางน่ะหรือ นางอาจจะใช้ชีวิตอย่างมีความสุขก็ได้ น่าจะพูดว่า เจ้าเป็นทุกข์แทนตัวเองมากกว่า...คนอกหัก...ท่านคิดว่าทั้งหมดเป็นความผิดของข้าอย่างนั้นหรือโสกราตีส...ใช่ เจ้าทำผิดมาตั้งแต่ต้น หากเจ้านำความสุขมาให้นางได้ นางก็คงไม่เดินออกจากชีวิตของเจ้า เจ้าจะต้องจำไว้ว่าไม่มีใครอยากจะหันหลังให้ความสุขหรอก แต่เวลาจะเป็นผู้รักษาความเจ็บปวดของใจเจ้าเองคนอกหัก...หวังว่า คงจะมีสักวันหนึ่งนะ แต่ข้าควรจะเริ่มต้นจากตรงไหนดีโสกราตีส...ไปขอบคุณคนที่เขาทิ้งเจ้าดีกว่า อวยพรนางให้มีความสุขด้วยเพราะนางให้โอกาสใหม่ในการค้นหาความสุขให้แก่เจ้าผมอ่านจบครั้งนี้จึงรู้ว่า...วิธีถามแบบโสกราตีส ถามให้คนอกหัก หาคำตอบให้ตัวเอง ที่แน่ๆไม่ใช่คำตอบแค่เรื่องรักๆใคร่ๆ แต่ใช้ได้ทุกเรื่อง ไม่ว่าอกหักเพราะผลการเลือกตั้ง อกหักเมื่อพรรคไม่ได้ร่วมรัฐบาล.กิเลน ประลองเชิงคลิกอ่านคอลัมน์ “ชักธงรบ” เพิ่มเติม