อธิบายให้เข้าใจง่าย การเลือกตั้ง 2569 จะมี 3 รูปแบบคือการเลือกตั้ง ตามกำหนด การเลือกตั้งล่วงหน้า และการเลือกตั้งนอกเขต นอกราชอาณาจักร โดย การเลือกตั้งปกติ วันที่ 8 ก.พ. ถือบัตรประชาชนไปใช้สิทธิที่หน่วยเลือกตั้ง ตามภูมิลำเนาตามบัตรประชาชนได้เลย แต่การเลือกตั้ง ล่วงหน้า หรือ เลือกตั้งนอกเขต หมายถึงนอกเขตภูมิลำเนาที่มีอยู่ นอกราชอาณาจักรคือการลงคะแนนในต่างประเทศ ต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิล่วงหน้า ตั้งแต่วันที่ 3-5 ม.ค.ที่ผ่านมา จึงจะมีสิทธิไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันที่ 1 ก.พ. ที่จะมีการ ใช้สิทธิลงคะแนนล่วงหน้าอย่างเดียวหรือลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตด้วย ที่จะต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิทั้งสองอย่างจึงจะไปลงคะแนนล่วงหน้าตามหน่วยเลือกตั้งที่ กกต.กำหนดไว้ได้โดยจะมี บัตรลงคะแนนเลือกตั้ง 2 ใบ คือแบบบัญชีรายชื่อและแบบแบ่งเขต พรรคการเมืองส่งผู้สมัคร 50 กว่าพรรค ผู้สมัครกว่า 5 พันคน ใครพรรคไหนได้เบอร์อะไรบ้าง เอาแค่นี้ก็ยุ่งเป็นฝอยขัดหม้อแล้ว แต่การเลือกตั้งปีนี้ มีใบออกเสียงประชามติ เพิ่มมาให้เลือกอีก 1 ใบ ถามว่าเห็นด้วยที่จะให้แก้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ โดยที่กฎหมายกำหนดว่า จะต้องลงคะแนนไปพร้อมกับการลงคะแนนเลือก สส. ในวันที่ 8 ก.พ.วันเดียวกัน เท่านั้นเพราะฉะนั้น การออกเสียงประชามติจึงไม่สามารถลงคะแนนล่วงหน้าได้ แต่สามารถที่จะออกเสียงประชามตินอกเขตได้เฉพาะในวันที่ 8 ก.พ. ดังนั้นคนที่ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าในวันที่ 1 ก.พ. ไม่ว่าจะในเขตนอกเขต ก็ไม่สามารถออกเสียงประชามติได้ ก็แปลว่าการทำประชามติมีปัญหา (ซึ่งก็มีปัญหาตั้งแต่ยังไม่รู้ว่าร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญจะได้รับการพิจารณาจากสภาหรือไม่แล้ว) นี่ยังไม่รวมถึงการใช้สิทธิลงคะแนนนอกราชอาณาจักรแล้วถ้าการออกเสียงประชามติมีปัญหา และผู้เสียสิทธิออกไปร้องศาล จะทำให้การออกเสียงประชามติมีปัญหาหรือ ไม่ แล้วจะทำให้การลงคะแนนเลือกตั้งมีปัญหาหรือไม่ จากความสับสนในการไปใช้สิทธิเลือกตั้งของประชาชน สุดท้ายถ้า กกต.มีปัญหาจัดการเลือกตั้ง ไม่บริสุทธิ์ยุติธรรม จะต้องติดคุกหรือไม่ ยังไม่รวมกับในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา ถ้าเขมรยิง BM-21 เข้ามาวันที่ 8 ก.พ.พอดี จบข่าวศาลอาญามีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 25 ก.ค.2549 ให้ตัดสิทธิการเลือกตั้ง พล.ต.อ.วาสนา เพิ่มลาภ, วีระชัย แนวบุญเนียร และปริญญา นาคฉัตรีย์ เป็นเวลา 10 ปี และให้จำคุกเป็นเวลา 4 ปี ในคดีที่พรรคประชาธิปัตย์ฟ้องในข้อหาปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ มีความผิดตาม พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้งปี 2541 เช่นบางเขตมีผู้สมัครเพียงคนเดียว บางเขตได้คะแนนไม่ถึง 20% ของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง บางเขตจัดหน่วยเลือกตั้งไม่ถูกต้องหันหลังให้คูหาเลือกตั้งสุดท้ายการเลือกตั้งก็โมฆะ กกต.ก็ต้องติดคุก ผ่าทางตันไปเจอทางตันกว่า.หมัดเหล็กmudlek@thairath.co.thคลิกอ่านคอลัมน์ “คาบลูกคาบดอก” เพิ่มเติม
