คุณบุญเหลือ ออประเสริฐ เขียนบทสรุป “ปิดท้ายเล่ม” หนังสือ “มรดกล้ำค่า สมเด็จพระสังฆราชแพ ติสสเทวมหาเถร” ไว้ประโยคหนึ่ง...ความรู้เรื่องพระกริ่ง พระชัยวัฒน์นั้น เป็นเรื่องค่อนข้างยากและลี้ลับ เพราะพระที่เป็นของแท้มีจำนวนน้อยมาก และผู้รู้ส่วนใหญ่ก็ปิดบังความจริงผมเคยบอกเพื่อนพ้องน้องพี่ คนที่ถูกเรียกว่า “เป็นพระ“ เขาเริ่มต้นด้วยการนับหนึ่งด้วยการ ได้ดูพระแท้ และถ้ามีแนะนำที่ถูกต้อง...ก็นับสอง...สาม ต่อได้ เมื่อรักอยากเล่นพระกริ่ง พระชัยวัฒน์ ผมโชคดีที่นับหนึ่งจากหนังสือเล่มที่คุณบุญเหลือเขียน จึงเดินต่อไปได้...ไม่ถึงกับหลงทางเฉพาะพระกริ่ง นับว่ายากแล้ว มาถึงพระชัยวัฒน์องค์กระจิ๋วหลิวขนาดหลอดกาแฟ เอาเฉพาะชุดวัดสุทัศน์ จำนวนน้อยกว่า เอ้า! วันนี้ มีพระชัยหัวไม้ขีด องค์ในคอลัมน์ ทั้งยังเป็นองค์ที่แต่งสวยพิเศษ แถมยังกะไหล่ทอง เป็นหัวข้อพิจารณา ก็ยากยิ่งขึ้นไปอีกเริ่มกันที่หนังสือมรดกล้ำค่า เล่มคุณบุญเหลือ (ฉบับพิมพ์ครั้งแรกหา พ.ศ.พิมพ์ไม่ได้ แน่ใจว่าก่อน 2540) มีภาพพระชัยหัวไม้ขีด หน้าหลัง และก้น 3 องค์ (หน้า 271-273) เป็นต้นแบบเทียบเคียง แค่ดูภาพก็มึนแล้ว เพราะชื่อเรียกพระชัยหัวไม้ขีด แต่ภาพในหนังสือพระเศียรท่านไม่ยักกลมเหมือนชื่อเรียก แต่แหลมเหมือนพระชัยพิมพ์ทั่วไปจนเมื่อได้หนังสือ อาณาจักรพระกริ่งพระชัยวัฒน์ 60ปี โรงพยาบาลพระมงกุฎฯ คุณศุภชัย เรืองสรรงามศิริ จัดพิมพ์ (หา พ.ศ.พิมพ์ไม่เจอ เจอพระชัยหัวไม้ขีดเศียรแหลม 3-4 องค์)แล้วก็เจอพระชัยหัวไม้ขีด เศียรกลมเหมือนหัวไม้ขีดจริงๆอีกสององค์สององค์หลังนี้ ต้องร้องว่าเจอแล้ว! ไม่เพียงแต่งผิวกลมกลึงเรียบร้อยยังกะไหล่ทอง แม้ช่างจะแต่งเส้นสังฆาฏิต่างกัน แต่องค์เด่นที่เน้นภาพขยายใหญ่ เอาองค์ในคอลัมน์วันนี้ เทียบแล้ว เหมือนกันทุกเส้นสายลายพิมพ์ไม่อยากบอก แต่ก็ต้องบอก ยังมีข้อต่าง ก้นองค์ในหนังสือคุณตี๋เหล้าเรียบ แต่ก้นองค์ในคอลัมน์ ช่างขุดตอกเป็นตัวหนังสือขอม ผมเดาเอาว่าเป็น “นะ” หนึ่งตัว และเลขไทย 64 อีกสองตัวอุ่นใจว่าเดินทางถูกทาง แล้วก็ต้องเดินต่อ ย้อนไปอ่านคำบรรยายพระชัยหัวไม้ขีด หนังสือเล่มคุณบุญเหลือ...สร้างในสมัยทรงเป็นพระพรหมมุนี ต่อเนื่องเป็นสมเด็จพระพุฒาจารย์ พ.ศ.2460-2470 เนื้อนวโลหะภายในสีนากกลับขาวแล้วกลับดำในที่สุด เป็นพระชัยวัฒน์ขนาดเล็กที่หาชมได้ยาก เป็นการสร้างส่วนพระองค์จำนวนน้อยขีดเส้นใต้เอาไว้ พระชัยหัวไม้ขีด ไม่ระบุปีสร้างแต่ก็ให้บังเอิญที่ภาพพระชัยหัวไม้ขีด อยู่หน้าติดกับภาพพระชัยหม่อมมิตร ซึ่งมีประวัติการสร้างแน่นอน 15 ม.ค.2461 ผู้รู้จึงเทียบเคียงว่าพระชัยหัวไม้ขีด เอาเค้าพิมพ์พระชัยหม่อมมิตรมาใช้ พิจารณาแล้วเป็นไปได้จึงต้องใช้วิชาเดา...องค์ผู้สร้างพระชัยรุ่นนี้คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์ กรมขุนมรุพงศ์ศิรพัฒน์ พระโอรสองค์ที่ 63 ในสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ...ทรงมีพระบารมีมาก ในการสร้างพระชัยจำนวน 390 องค์ ช่างแจ่ม หัวหน้างานช่าง เป็นช่างฝีมือเหนือกว่าช่างหล่อพระชัยรุ่นที่สร้างไล่เลี่ยกันเมื่อมีสร้างพระชัยรุ่นที่ไม่ระบุปีสร้าง ใช้แม่พิมพ์ต้นแบบเดียวกัน แต่ฝีมือช่างด้อยกว่า จึงได้พระชัยที่ออกมาไม่สะสวย บางองค์พระเศียรแหลมไม่ติด เมื่อถูกแต่งให้กลม จึงเป็นที่มาของชื่อเรียก พระชัยหัวไม้ขีดและข้อบังเอิญที่มี “จิ๊กซอว์” หมายเลข 64 ที่ตอกที่องค์ในคอลัมน์วันนี้ต่อ จึงน่าจะเป็นปี พ.ศ.ที่สร้างพระชัยหัวไม้ขีด นั่นปะไร?เห็นแล้วยัง?...เรื่องพระชัยฯที่สมเด็จสังฆราชแพสร้างหลายๆรุ่นนั้น...ไม่แค่สร้างน้อย วิธีสร้างซับซ้อน แม้แต่ปีสร้างก็ลึกเร้น และยังบอกต่อกันอีกว่า ท่านหล่อเป็นส่วนพระองค์ ประทานให้ศิษย์ใกล้ชิดไม่กี่คน.พลายชุมพลคลิกอ่านคอลัมน์ “ปาฏิหาริย์จากหิ้งพระ” เพิ่มเติม